Yrða

fá

óflokkað
1. fékk, sometimes spelt feck or fieck, fengu; fæ, 2nd fær, færð, fám, fáum; fengja, fengi; fá, fái; fá; fengit; fenginn: the forms fingit, finginn, and fingu ( fingen) are obsolete, but occur in some ( 132 and 122 A): the poets rhyme—Erlingr var þar finginn; with the , fær-at, fékk-at, : [ fahan and gafahan = πιάζειν, καταλαμβάνειν; fón; fâhan; fahen, whence fahig = capax; in the , however, the nasal form fangen prevailed, but in the , , and få or faae; the fange is and borrowed from ; fanga is rare and and only used in the sense to capture, whereas fá is a standing word; the ng reappears in and fengu, fengit, vide above; Old fet, fetch]:—to fetch, get, 1. to fetch, catch, seize; fengu þeir Gunnar, they fetched, caught G., 18; Hildibrandr gat fengit kirkju-stoðina, i. 169; hón hefir fengit einn stein, she has fetched a stone, Ísl. ii. 394; fá á e-u, to get hold of, grasp with the hand, faðir Móða fékk á þremi, 34.
β. also, fá í e-t, to grasp; fengu í snæri, they grasped the bow-strings, bent the bow, 42; hann fékk í öxl konungi, he seized the king’s shoulder, viii. 75.γ. to take, capture, but rare except in ; hafði greifi Heinrekr fengit Valdimar, ix. 324; verða fanginn, to be taken, gefangen werden, i. 258, 396.
2. to get, gain, win, with of the thing; sá fær er frjár, he who wooes will win (a proverb), 91; hann skal fá af Svart-álfum, he shall get, obtain from S., 69; fá brauð, mat, drykk, x. 18; þat fékk hann eigi af föður sínum, xi. 14; bað konunnar ok fékk heitið hennar, he wooed the woman and got her hand, 23; fá sitt eyrindi, to get one’s errand done, i. 75; fa fljóðs ást, to win a woman’s love, 91; fá hærra hlut, to get the better, 40; ek ætla at fá at vera yðvarr farþegi, 112; hence fá, or fá leyfi, to get leave to do a thing: eg fæ það, fékk það ekki, fá að fara, : also say, eg fæ það ekki af mér, I cannot bring myself to do it.
β. to suffer, endure; fá úsigr, to get the worst of it, iv. 218; sumir fengu þetta (were befallen) hvern sjaunda vetr, 113; fá skaða, to suffer a loss, ii. 177; fá úvit, to fall senseless, 195; fá líflát, to fall lifeless, i. 190; fá bana, to come by one’s death, 110.γ. fá góðar viðtökur, to get a good reception, 460, 478, iv. 219; sá mun sæll er þann átrúnað fær, blessed is he that gets hold of that faith, 156; hann hafði fingit úgrynni fjár, xi. 40; fá skilning á e-u, to get the knowledge of a thing, i. 97.
3. to get, procure; þá fékk konungr sveitar-höfðingja þá er honum sýndisk, 272; ek skal fá mann til at biðja hennar, 88; þeir fengu menn til at ryðja skip, they got men to clear the ship, 163; mun ek fá til annann mann at göra þetta, I will get another man to do it, 53; fá sér bjargkvið, i. 252; hann fékk sér gott kván-fang, i. 11; fám oss ölteiti nökkura, let us get some sport, vii. 119; fá sér (e-m) fari, to take a passage, vide far; fengu þeir ekki af mönnum, they could fetch no men, ix. 473; þeir hugðusk hafa fengit (reached) megin-land, vii. 113.4. fá at veizlu, blóti, to get provisions for a feast, ; hann fékk at blóti miklu, 28; lét Þorri fá at blóti, 3; Þórólfr Mostrar-skegg fékk at blóti miklu, 8; er fengit at mikilli veizlu, i. 242; var síðan at samkundu fingit, a meeting was brought about, 623. 52; sá dagr er at Jólum skal fá, the day when preparations are to be made for Yule, 110, hence atfanga-dagr, the day before a feast, ; þá var fengit at seið, 17.II. to give, deliver to one, put into one’s hands; hér er eitt sverð, er ek vil fá þér, Ísl. ii. 44; fá mér (fetch me, give me) leppa tvá ór hári þínu, 116; þá er keisarinn hafði fingit honum til föru-neytis, xi. 40; konungr fær honum veizlur, 27; horn þat er Bárðr hafði fingit Ölvi, 207; fáit nú konungi festu (give the king bail) þá er honum líki, iv. 268; fá e-m sök, to charge one, 708; var sá sveinn fenginn í hendr okkr, delivered into our hands, i. 113; fékk hann búit í hendr Valgerði, iii. 24, 4; honum fékk hverr maðr penning til, 5; hon fékk biskupinum tuttugu mánaða mataból, 125; fá e-m e-t at geyma, to give a thing into one’s charge, 177; fá þá sonum þínum í hendr til geymslu, id.III. with a following or to be able to do; hón fær með engu móti vakit þá, she could by no means awaken them, i. 9; þú fékkt ekki leikit þat er mjúkleikr var í, vii. 119; þeir munu mik aldri fá sótt, they will never be able to overcome me, 116; ok fáit þér hann eigi veiddan, if you cannot catch him, 102; hann fékk engi knút leyst, 29; fengu þeir honum ekki náð, they could not catch him, 167; at Vagn mun fá yfir-kominn Sigvalda, that V. will overcome S., xi. 96: skulu vér þá freista at vér fáim drepit þá, i. 9; skaltú hvergi fá undan hokat, thou shalt have no chance of sneaking away, xi. 61; fá gaum gefinn at e-u, to take heed to a thing. ii. 517; menn fingu hvergi rétt hann né hafit, 396; at þeir mundu komit fá til lands hvalnum, ii. 381; en fékk þó eigi víss orðit …, but he could not make out for certain …, x. 170.
β. to grow, get, become; Hjörleif rak vestr fyrir land, ok fékk hann vatnfátt, he became short of water, 34: of travellers, to fall in with, , þar fengu þeir keldur blautar mjök, they got into bogs, 266; þeir fengu hvergi blautt um Valbjarnar-völlu, ii. 50; fengu þeir veðr stór, they met with foul weather, 160.
IV. with ,
1. to take, gain, earn, win; renna þeir á land upp, ok fá mikils fjár, v. 164; þeir fengu fjár mikils, they took a rich booty, 137; gáðu þeir eigi fyrir veiðum at fá heyjanna, ok dó allt kvikfé þeirra um vetrinu, 30; vel er þess fengit, it is well earned, well done, 7; nú mun ek fara þessa ferð ef þú vill; hann segir, vel er þess fengit, well done, said he, ii. 517; hann var eigi skáld, ok hann hafði eigi þeirrar listar fengit, he had not got that gift, i. 214; at þá mundi þykkja fengit betr, people would think that it suited better, 75; fá verðar, to take a meal, 33; hann fékk sér sveitar (raised a band) ok görðisk illvirki, 623. 15: but chiefly in the phrase, fá konu, to get a wife, marry; Haraldr fékk þeirrar konu, i. 4; at ek munda fá þín, that I should get thy hand, 24; betr er þá séð fyrir kosti systur minnar at þú fáir hennar (, that thou marry her), en víkingar fái hana (, to fetch, capture her) at herfangi, 8; hón var átján vetra er Þorsteinn fékk hennar, Ísl. ii. 191.2. to conceive, of sheep, cattle; fá burðar, 97; er hann (sauðrinn) fær lambs, 162: , við þeim hafði hón (the mare) fengit, 195; at eigi fái ær við, i. 418, ( fang, fetus.)3. denoting to affect, touch, ; þat fékk mikils hinum hertekna menni, it touched much the captive, 368: svá fékk honum mikils, at hans augu vóru full af tárum, i. 139; henni fékk þetta mikillar áhyggju, it caused her great care, iv. 181; fær honum þat mikillar áhyggju ok reiði. 174; nú fær mér ekka () orð þat þú mælir, 1. 20; fá e-m hlægis, to make one a laughing-stock, 19: even with or an , þá fær Þorbirni svá mjök ( was so much moved) at hann grætr, 13.
β. fá á e-n, to affect, chiefly of intoxicating liquors; er drykkr fékk á Hákon jarl, when the drink told on earl Hacon, 508; fær á þá mjök drykkrinn, xi. 108; aldregi drakk ek vín eðr annan drykk svá at á mik megi fá, 428; en er á leið daginn ok drykkr fékk á menn, vii. 154; drykkr hefir fengit yðr í höfuð, i. 318; á-fengr or á-fenginn, γ. opt fá á (entice) horskan, er á heimskan né fá, lostfagrir lítir, 92.
V. to be got, to be had, es giebt; vápn svá góð, at eigi fær önnur slík (), so good, that the like are not to be got, 44; at varla fái vitrara mann, a wiser man is hardly to be found, 13; eigi fær þat ritað, it cannot be recorded, being so voluminous, viii. 406; þat skip fær vel varit eldi, that ship can well be guarded against fire, ix. 368; svá mikill herr at varla fékk talit, a host so great that it could hardly be numbered, xi. 261 ( fékst wrongly).VI. in the phrase, fásk í e-u, to be busy, exert oneself in a matter; drottningin mátti þar ekki í fásk, x. 102; Helgi leitaði þá ef Sigurðr vildi í fásk við Þorvald, if S. would try with , i. 379; vildir þú fásk í því sem þér er ekki lánat, 215; segir hana ljúga ok fásk í rógi, (and deal in slander) fyrir höfðingjum, 552.
β. fásk við e-n, to struggle against; ef nokkut væri þat er hann mætti við fásk, which he could try, 74 new : to wrestle with, skaltú fásk við blámann várn, Ísl. ii. 444; um fangit er þú fékksk við Elli, when thou strugglest against Elli, 34; at Þorleikr ætti lítt við elli at fásk, 160; fámsk vér eigi við skrafkarl þenna, let us have naught to do with this landlouper, 52; ok fásk eigi við fjánda þenna lengr, Ísl. ii. 45; fást um e-t, to make a fuss about a thing: the passage, Hrólfi fékksk hugr, iii. 203, is an error for Hrólfi gékksk hugr, H. was moved: the phrase, fásk þú at virði vel, take thou a good meal, 117.2. as a , in the sense to be gotten; sumt lausa-féit hafði fengisk (had been gotten) í hernaði, i. 25; at honum fengisk engi fararbeini, that no means of conveyance could be got, i. 298; eigu þeir þat allt er á (aðilðunum) fæsk, all the fines that accrue from the aðilð, 281; fékksk þat, it was obtained, 17; er hljóð fékksk, when silence was obtained, so that he could speak, i. 34: ef þeir fásk eigi, if they cannot be taken, 12 (very rare); sem úviða muni þinn jafningi fásk, thy match is not easily to be got, 46.
VII. fenginn as given to, fit to; ok er hann vel til þess fenginn, vi. 389; Jón var mjök fenginn (given) fyrir kvenna ást, i. 282; fæsk eigi því níta, it cannot be denied, 32.
2. again, fanginn denotes captured, hence taken by passion; fanginn í ílsku, i. 280.2. ð, fát, fáð or fáið, fáinn or fánn; a contracted verb = fága:—to draw, paint, v. 345; gulli fáðr, gilded, 21; fá rúnar, to draw runes, magic characters, 143; vér höfum fáða unga brúði á vegg, we have painted the young bride on the wall, 248 (from a verse about the middle of the 10th century): of precious stuffs, fáð ript, 3. 63.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • sing.eintala (e. singular)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • pres.nútíð (e. present)
  • pers.person.
  • mod.modern.
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • imperat.boðháttur (e. imperative)
  • sup.sagnbót (e. supine)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • cp.compare.
  • Germ.German.
  • MSS.manuscript, manuscripts.
  • e. g.exempli gratia.
  • neg.negative.
  • suff.suffix.
  • Goth.Gothic.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Hel.Heliand.
  • Scandin.Scandinavia, Scandinavian.
  • Swed.Swedish.
  • Dan.Danish.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • unclass.unclassical.
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • Engl.English.
  • etc.et cetera.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • q. v.quod vide.
  • ch.chapter.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • i. e.id est.
  • absol.absolute, absolutely.
  • adv.atviksorð (e. adverb)
  • impers.ópersónulegt (e. impersonal)
  • viz.namely.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • reflex.reflexive.
  • prob.probably.
  • esp.especially.
  • adj.lýsingarorð (e. adjective)
  • Arna-Magn.Arna-Magnacanus.
  • Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
  • Akv.Atla-kviða. (A. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Hým.Hýmis-kviða. (A. I.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • Yngl. S.Ynglinga saga. (C. II.)
  • Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
  • B. K.Björgynjar Kálfskinn. (J. II.)
  • Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • SkáldaSkálda. (H. I.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Th.Theophilus. (F. III.)
  • Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
  • Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
  • Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Háv.Hávarðar saga. (D. II.)
  • Jb.Jóns-bók. (B. III.)
  • Odd.Stjörnu-Odda draumr. (D. V.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)