Yrða

hjálpa

óflokkað
( hjalpa); in old usage strong; helpr, hjálpa; halp or hjalp (as in ), i. 303, viii. 129, 306; holp and hjalp, ix. 288; hulpu; hylpi, i. 703; helpi, x. 368; hjálp, Sighvat and Arnór; hólpinn: in usage weak (að) and of the 1st conjugation, as it also occurs in old writers, hjálpaðu, vii. 290, and ; hjálpa (), 122; hjálpaðr (), id.; hjálpat, 92: in usage hólpinn still remains as an adjective, holpen: [ hilpan = βοηθειν; helpan; help; helfan; helfen; hjælpe; hjelpa]:
I. to help, in old writers always denoting to save, save another’s life, but in usage to help in a general sense, with ; ok hjalp þeim þat mjök Birkibeinum, at svá var myrkt at þeir kendusk eigi, viii. 306; kirkjur vóru allar læstar ok hjalp þeim þat ekki, 129; taka fæzlu ok drykk ok hjálpa () svá yðrum líkama, x. 368; muntú bæði þér í því ok svá mörgum öðrum h., 392; ok svá ef nokkurr helpr þér, xi. 192; en hinn er má, ok vill eigi h. hinum nánustum frændum, i. 438; hann halp með því lífi sínu at sinni, iii. 323 (but hjalpaði, and vii, ); ok hjálpuðu svá lífi sínu, vii. 290 (hulpu, iii. 420, ); sá hólp (helped) Inga konungi er hann svamm yfir ána Níð, ix. 288 (hjalp, ); ef maðr stelr mat ok helpr svá lífi fyrir hungrs sakir, ii. 168 ( 128); hjálpa () nú lífi þínu, 122; but hjálp þú, Sighvat in v. 177 (in a verse), i. 318, (in a verse); Guð hjálpi mér en fyrirgefi yðr, 170; konungrinn sjálfr hafði hjálpat þeim, 92; en hón helpi svá lífi sínu með einu epli, x. 368: in the oath, svá hjálpi mér Freyr ok Njörðr ok hinn Almáttki Áss, 335, whence the Christian ‘so help me God;’ svá hjálpi þer hollar vættir, 10; ok helpr honum eigi sá lengr enn it fyrsta alþingi, i. 380; enda helpr honum þat ekki, 91: of midwifery, to heal, skal sú kona vitni um bera er hjalp henni, at barnit var dautt alit, i. 303; vittu ef þú hjálpir, 5: in usage to help, hann minnist miskunnar og hjálpar á fætr sínum þjón Israel, Luke i. 54, passim.
2. adding við; hón bað konung hjálpa við konungs-syni þessum, i. 81, i. 349; hét hann á menn sína at hlaupa til ok h. við hofinu (of a house burning), Ísl. ii. 410; en þat þér h. (heal) mun við sökum ok sorgum, 147.
II. to be saved; þá munu vér hjálpask allir saman, v. 59; þeirra er hjálpask í dómi, 37; sálir hjálpisk, i. 257; þú vilt at allir hjálpisk, 100; Davíð flýði ok gat hólpit sér, 469.
2. hólpinn, ‘holpen,’ saved, safe; ef þú mátt út komask þá ertú hólpinn, 120; en hefir sik í skóginn ok er nú hólpinn fyrir Þorkatli, 25; hann skal vera hólpinn á dóma-degi, 342; eru þeir þá hólpnir ef þeir fá hann, 66; væntu þeir at þeir mundi hólpnir verða ef flóð yrði eigi meira en Nóa-flóð, 402; eigi er þér at hólpnara þó at þú sért hjá mér, 130; heill ok hjálpaðr, safe and sound, 122.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • prop.proper, properly.
  • pres.nútíð (e. present)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • mod.modern.
  • Dan.Danish.
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • imperat.boðháttur (e. imperative)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • l. c.loco citato.
  • cp.compare.
  • Engl.English.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • O. H. G.Old High German.
  • Germ.German.
  • Swed.Swedish.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • infin.nafnháttur (e. infinitive)
  • v. l.varia lectio.
  • prep.forsetning (e. preposition)
  • reflex.reflexive.
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Mork.Morkinskinna. (E. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Js.Járnsíða. (B. III.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Og.Oddrúnar-grátr. (A. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Eluc.Elucidarium. (F. II.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • BjarniBjarni Thorarinson.
  • Vápn.Vápnfirðinga saga. (D. II.)
  • Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)