karlmaðr
nafnorðkarlkynkarl-maðr
(spelt karmaðr, i. 50, 4), a man, male, to kvenn-maðr, a woman; karlmaðr eða kona, i. 51; sambúð milli karlmanns ok konu, 21; karlmaðr ok kona, 247, 152; skal karlmann tólf vetra gamlan eða ellra nefna í dóm, i. 16; karlmaðr sextán vetra gamall skal ráða sjálfr heimilis-fangi sínu, 147; hann er karlmaðr, því at hann hefir sonu átt við konu sinni, 190; er hann lét eigi aka í skegg sér, at hann væri sem aðrir karlmenn, ok köllum karl inn skegglausa, 67; slíkt víti á honum at skapa fyrir þat á sitt hóf, sem karlmanni, ef hann hefir höfuð-smátt svá mikla at sjái geirvörtur hans berar, 136; skerask í setgeira-brækr sem karlmenn, id.; gefa karlmanns-verð, a meal for a man, a full meal, i. 201, 169.
2. a man of valour; styrkr ok fálátr ok inn hraustasti karlmaðr, 177; svá sé ek fara, at flestum bilar áræðit, þóat góðir karlmenn sé, ii. 31; ef hann þorir, ok sé hann úragr karlmaðr, xi. 94; vér skyldim hafa karlmanns hjarta en eigi konu, 389; k. at lunderni, i. 709.II. in a political sense = karl, a ‘churlman,’ a churl, commoner; jarl and jarlmaðr: this sense is obsolete, but is represented in the name Karloman, Latinized Carolus Magnus, whence Charlemagne, Karl der Grosse, without regard to the true etymology.
Skammstafanir og tilvitnanir
- m.karlkyn (e. masculine)
- opp.opposed.
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- cp.compare.
- Frank.Frankish.
- pr.proper, properly.
- Germ.German.
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Eluc.Elucidarium. (F. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- D. I.Diplomatarium Islandicum. (J. I.)
- Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)