Yrða

það

fornafnhvorugkyn
1
3. persóna; vísar til nafnorðs (eða nafnliðar) í hvorugkyni eintölu
barnið meiddi sig og nú grætur það hástöfum
gólfið verður mjög hált þegar það er blautt
borðið er svo kámugt - viltu þurrka af því fyrir mig?
2
3. persóna; vísar til aukasetningar eða setningarliðar (sem aukafrumlag eða -andlag o.fl.)
það er ekki sanngjarnt að við þurfum alltaf að vaska upp
ég sakna þess mjög að geta ekki lengur gengið heim
það eru sex strákar og níu stelpur í bekknum
myndin byrjar klukkan átta, er það ekki?
það voru dregnir út þrír vinningar í happdrættinu
það hefur einhver stolið hjólinu mínu
3
ábendingarfornafn; með fallorði í hvorugkyni eintölu eða eitt sér, oft með aukasetningu
það verkefni sem dómnefndinni líst best á fær styrkinn
bláber eru það besta sem ég fæ
þeir lugu öllu því sem þeir sögðu í viðtalinu í gær
vegna þess sem ég sagði þér í símann
4
merkingarlaust gervifrumlag í upphafi setninga um veður, ástand, tíma o.þ.h., frumlagslausra þolmyndarsetninga o.fl.
bara nefnifall og eingöngu fremst í setningu
það rignir oft mikið á haustin
það er kalt í tjaldinu
það er orðið áliðið
það fjölgaði um einn starfsmann á árinu
það var sungið og spilað langt fram á nótt
5
í ýmsum föstum orðasamböndum
það er nú það
einkum notað í samtölum á undan óþægilegum tíðindum
hvar er tertan? -- það er nú það, það varð smá slys og hún er ónýt
það sem af er <árinu>
þar til nú, hingað til, sá tími sem liðinn er (af ákveðnu tímabili)
það sem af er þessu ári hefur veðrið verið mjög gott
þeim hefur gengið vel á mótinu það sem af er
þá það
allt í lagi (þegar eitthvað er samþykkt treglega)
<rétt> í því
um leið, í sömu andrá
þau komu rétt í því að við vorum að fara
6
niðrandi
tiltekinn en ótilgreindur hópur af fólki
það þykist eitthvað fínna en aðrir, það á Brekku
7
sem atviksorð
svo, nógu
bókin er ekki það skemmtileg að ég nenni að lesa hana aftur
Fallbeygingar
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
sá
sú
það
Þf.
þann
þá
það
Þgf.
þeim
þeirri
því
Ef.
þess
þeirrar
þess