bera2
sagnorð
1
þolfall
flytja (e-ð) í höndunum, halda á (e-u)
hann bar ferðatöskuna út í bíl
við bárum sófann á milli okkar
þjónar báru matinn á borðin
2
þolfall
vera með (e-ð) á sér, á líkamanum
lögreglan ber venjulega ekki vopn
hún bar dýra skartgripi
bera þess merki
hafa það sýnilegt
hann bar þess engin merki að hann væri reiður
3
þágufall/þolfall
flytja, færa (t.d. frétt, boð)
hún bar mér fréttir af barnsfæðingunni
hann lofaði að bera henni kveðju mína
4
þágufall
eignast afkvæmi (um kind, kú)
ærin bar tveimur lömbum
5
bera sig vel
vera rólegur, kvarta ekki
hann bar sig vel þrátt fyrir gjaldþrotið
bera sig illa
vera aumur, kvarta
6
<verslunin> ber sig
verslunin er rekin með hagnaði
reksturinn bar sig ekki fyrsta árið
7
þolfall
hreyfast í e-a átt fyrir utanaðkomandi öflum
bátinn bar að landi í lítilli vík
8
þolfall
sjást fyrir framan (e-ð)
kirkjuna ber við himin uppi á hæðinni
9
þolfall
<erfiðleika> ber að höndum
erfiðleikar koma upp
<málefnið> ber á góma
málefnið er umræðuefni
10
þágufall
hafa (e-a) skyldu, eiga (að gera e-ð)
starfsmönnum ber að hlýða yfirmanni sínum
11
bera + að
a
bera sig <þannig> að
fara þannig að, gera e-ð þannig
hvernig á að bera sig að við að planta trjám?
b
þolfall<óhappið> ber <þannig> að
óhappið vill þannig til, atvikast, gerist á þann hátt
við vitum ekki hvernig slysið bar að
12
bera + af
a
bera af (öðrum)
standa miklu framar öðrum
þetta málverk er fallegast, það ber af
hann ber af öðrum nemendum í bekknum
b
bera af sér <höggið>
hlífa sér við högginu með höndunum eða vopni
13
bera + á
a
bera <krem> á <andlitið>
smyrja kremi á andlitið
hann bar skósvertu á skóna
bera á túnið
dreifa áburði á túnið
b
það ber <mikið> á <þessu>
þetta sést vel, er áberandi
í vortískunni ber mikið á litríkum kjólum
lítið hefur borið á flensu í vetur
láta lítið á sér bera
gera sig fyrirferðarlítinn
<ganga út> svo lítið ber á
c
bera á <hana> sakir
ásaka hana um e-ð
14
bera + á móti
bera á móti <þessu>
andmæla þessu
hún bar á móti því að hún væri óstundvís
15
bera + fram
a
bera fram <orðið>
hafa vissan framburð á orðinu
Íslendingum finnst oft erfitt að bera fram dönsku
b
bera fram <veitingar>
leggja veitingar á borð
í veislunni voru bornir fram kaldir réttir
c
bera fram <mótmæli>
koma með, viðhafa mótmæli
má ég bera fram tillögu?
16
bera + fyrir
a
það ber <margt> fyrir <mig>
margt kemur fyrir mig
hvað bar helst fyrir ykkur í Kína?
lítið hafði borið fyrir í sveitinni það ár
<margt> ber fyrir augu
það er margt að sjá
b
bera fyrir sig <minnisleysi>
(reyna að) nota minnisleysi sér til afsökunar
17
bera + með
a
bera <þetta> með sér
hafa slíkt yfirbragð
hún ber það með sér að hún hefur aldrei unnið verkamannavinnu
b
<mýflugan> ber með sér <sjúkdóminn>
mýflugan dreifir sjúkdómnum
18
bera + niður
bera <þar> niður
opna bókina á þeim stað
hann bar niður í miðri sögunni
19
bera + saman
a
bera saman <þetta tvennt>
gera samanburð á þessu tvennu
ég bar saman litina og sá að annar var dekkri
bera <þetta> saman við <hitt>
við getum ekki borið kindur saman við kýr
b
þágufall<þeim> ber saman
þau segja sömu sögu, hafa það sama að segja
bílstjórunum bar ekki saman um orsakir árekstursins
þágufall<þeim> ber saman um <þetta>
þær eru sammála um þetta
20
bera + til
a
það ber til
það gerist, á sér stað
það bar til dag einn að óvæntur gestur kom í heimsókn
hvað ber til?
hvernig stendur á þessu?
hvað ber til að hún er í góðu skapi?
b
hafa <margt> til að bera
hafa marga eiginleika eða kosti
hún hefur ýmislegt til að bera sem góður kennari
21
bera + undir
bera <textann> undir <hana>
ráðfæra sig við hana varðandi textann
hann bar það undir lækninn sinn hvort hann gæti farið í langferð
22
bera + upp
a
bera upp <erindið>
segja erindi sitt
tillagan var borin upp á fundinum
b
þolfall
<1. maí> ber upp á <laugardag>
1. maí lendir á laugardegi
23
bera + utan á
bera <auðæfin> utan á sér
vera sýnilega ríkur
24
bera + út
a
bera út póst
dreifa póstinum í húsin
bera út dagblöð
b
bera út <söguna>
segja mönnum söguna, dreifa henni meðal fólks
c
bera út <leigjandann>
koma honum út með valdi (t.d. af því að hann borgaði ekki leiguna)
d
bera út barn
skilja barn eftir úti á víðavangi til að það deyi
25
bera + út af
það má ekkert út af bera
ekkert má fara úrskeiðis
26
bera + við
a
það ber við
það kemur fyrir
það bar stundum við að hún þurfti að vinna á kvöldin
b
bera við <lasleika>
nota lasleika sér til afsökunar
hann var heima og bar við veikindum
c
þolfall
<kirkjuna> ber við <himin>
kirkjan gnæfir upp við himin, hefur himininn í bakgrunni