fá
sagnorð
1
þolfall
taka við (e-u), öðlast (e-ð)
hún fékk bók í afmælisgjöf
hann fær tímaritið sent heim
ég ætla að fá fjögur rúnnstykki
þeir fengu peninga að láni
nemendurnir fá langt jólafrí
við fengum aðstoð við að mála stofuna
hann fékk flensu í vetur
2
þágufall/þolfall
láta (e-n) hafa (e-ð), rétta (e-ð) að (e-m)
ég fékk honum bréfið
3
þágufall/þolfall
taka sér (e-ð), afla sér (e-s) fyrir sjálfan sig
fá sér sæti
setjast niður
komdu inn og fáðu þér sæti
fá sér <mat>
taka sér mat og borða
hann fékk sér glas af vatni
við fengum okkur hressingu á leiðinni
fá sér <nýjan bíl>
kaupa sér nýjan bíl
hún fær sér föt í hverri viku
4
háttarsögn, merkir leyfi; mega
börnin fengu að vaka lengi um kvöldið
við fengum að prófa hljóðfærin
hún fær bráðum að kynnast starfinu í frystihúsi
5
háttarsögn, merkir getu; geta
ég fæ ekki séð neitt vandamál hér
fá <þessu> framgengt
áorka þessu, koma þessu til leiðar
6
fá + af
með spurningu eða neitun
fá (ekki) af sér <að gera þetta>
hafa ekki geð eða hjarta í sér til þess
ég fékk ekki af mér að skilja kettlinginn eftir einan heima
7
fá + á
<þetta> fær á <mig>
þetta veldur mér ónotum, mér bregður við þetta
fréttin um brunann fékk mjög á þorpsbúana
fá á baukinn
fá ávítur, skammir
8
þolfall
fá + fyrir
fá <laun> fyrir <vinnuna>
þau fengu væna upphæð fyrir bílinn
fá fyrir ferðina
fá skammir eða refsingu
sá sem rispaði bílinn minn skal fá fyrir ferðina
fá fyrir hjartað
fá verk eða veikindi í hjartað
9
fá + inni
fá inni
komast inn (í skóla), komast að á gistihúsi, fá húsaskjól
fá inni <á gistihúsi>
fá gistingu, húsaskjól
María og Jósef fengu inni í fjárhúsinu
10
þolfall
fá + í
fá <mann> í <smíðina>
tryggja sér hann til að annast smíðina
hann fékk pípara í að tengja ofnana
11
þolfall
fá + ofan af
fá <hana> ofan af <þessu>
reyna að láta hana hætta við þetta
hún fékk hann ofan af því að flytja úr landi
12
fá + til
fá <hana> til <verksins>
tryggja sér hana til að annast verkið
við fengum garðyrkjumann til að fella tréð
fá sig ekki til <þess>
hafa ekki geð eða hjarta í sér til þess
hann fékk sig ekki til að ávíta hana
13
þolfall
fá + til baka
fá <100 krónur> til baka
fá greiðslu til baka (t.d. frá afgreiðslumanni)
ég fékk fullt af smápeningum til baka í búðinni
14
þolfall
fá + upp úr
fá <upplýsingar> upp úr <honum>
fá frá honum upplýsingar
ég reyndi að fá upp úr henni uppskriftina að kökunni
15
þolfall
fá + út
fá <vissa upphæð> út
fá vissa upphæð greidda út í hönd, greidda strax
fá út <tölu>
fá tölu sem útkomu úr dæmi
ég lagði saman tölurnar og fékk út 60
16
þolfall
fá + út úr
fá <eitthvað> út úr <þessu>
fá útrás, nautn við þetta
hvað vill maður fá út úr ástarsambandi?
→ sjá: fást so