Yrða

grípa

sagnorð

Merkingar

greip, gripu, gripit, [Ulf. greipan = κρατειν, λαμβάνειν; A. S. grîpan; Engl. grip, gripe, grapple; O. H. G. grîfan; Germ. greifen; Swed. gripa; Dan. gribe]:—to grasp, seize:

  1. 1.

    with the notion of suddenness or violence; hann greip skjöld sinn ok sverð, Ó. H. 117; konungr greip til sverðs þess er stóð hjá honum, Fms. i. 16, vi. 159; Egill kastaði þegar niðr horninu, en greip sverðit ok brá, Eg. 215; Egill greip þá skjótt meðalkafla sverðsins, 379; síðan greip hann til Egils, 192; hann greip upp Þórð ok keyrði niðr, id.; Ormr grípr þá í móti fleininum, Fb. i. 530; hann greip upp beiti-ásinn ok barði með, 491; hann greip til hans (the dog snaps at him) um sinn ok reif kviðinn, Fms. ii. 174; hann grípr nárann, Anal. 122.

  2. 2.

    to capture, seize; gripinn, and gripinn höndum, captured, Hom. 131, Pass. 6. 12, 9. 1, 11. 1.

    1. β.

      to seize upon, rob; þat er mér sagt at þú farir heldr óspaklega ok grípir fyrir mönnum góðs sitt, Grett. 130 (grip-deildir).

    2. γ.

      to grasp; hann greip á stafni, Hým. 27.

  3. 3.

    phrases, grípa gulli á við e-n, to coax one; at svá þykki (lest it shall seem) at ek grípa gulli á við þá, Nj. 6; ok gríp nú gulli á við konunginn, ok lát sem þú þykisk þar allt eiga er konungrinn er, Fms. xi. 112; grípa á kýlinu, to touch upon the sore place; Eysteinn konungr svarar, nú greiptu á kýlinu því er ek hugða at fyrir löngu myndi springa, vii. 121: grípa í tómt, to grasp the air (cp. when the bird is flown): grípa á e-u, to decide; hann kvaðsk ekki mundu svá skjótt grípa á slíku, he said he would take time to consider, xi. 362.

  4. 4.

    medic. of fits or sickness, to seize upon; þitt geð grípi, seize thy senses (of insanity)! Skm.; þá var hann gripinn af æði mikilli, 623. 12.

  5. II.

    metaph. to understand, very rare and borrowed from Lat. comprehendere, Sks. 559 C, Eluc. 21: in mod. usage, to grasp, encompass with the mind; but nema, to learn.

  6. III.

    reflex., grípask þeir þá til (they grasped at one another) ok glíma lengi, Fb. i. 530.

Skammstafanir og tilvitnanir

Skammstafanir

Ulf.
Ulfilas.
A. S.
Anglo-Saxon.
Engl.
English.
O. H. G.
Old High German.
Germ.
German.
Swed.
Swedish.
Dan.
Danish.
cp.
compare.
medic.
medicine, medically.
metaph.
metaphorical, metaphorically.
Lat.
Latin.
mod.
modern.
reflex.
reflexive.

Tilvitnuð rit

Ó. H.
Ólafs saga Helga. (E. I.)
Fms.
Fornmanna sögur. (E. I.)
Eg.
Egils saga. (D. II.)
Fb.
Flateyjar-bók. (E. I.)
Anal.
Analecta. (D. II.)
Hom.
Hómilíu-bók. (F. II.)
Pass.
Passíu-sálmar.
Grett.
Grettis saga. (D. II.)
Hým.
Hýmis-kviða. (A. I.)
Nj.
Njála. (D. II.)
Skm.
Skírnis-mál. (A. I.)
Sks.
Konungs skugg-sjá. (H. II.)
Eluc.
Elucidarium. (F. II.)