Yrða

leysa

sagnorðþolfall
1
losa (e-ð) í sundur, rekja (e-ð) sundur
getur þú leyst hnútinn?
ég leysti bandið af pakkanum
fanginn var leystur úr böndunum
2
veita (e-u) lausn, finna lausn (á e-u)
ég get ekki leyst krossgátuna
nemendur eru látnir leysa erfið verkefni
hún leysir vanda viðskiptavina sinna eftir bestu getu
3
þolfall
(um snjó) taka upp, bráðna og hverfa
snjóinn leysti um vorið
4
leysa + af
leysa <hana> af
koma tímabundið í staðinn fyrir hana
skólafólk leysir starfsmennina af á sumrin
leysa <þetta> af hólmi
koma í staðinn fyrir þetta
expressóvélin hefur leyst gömlu kaffivélina af hólmi
5
leysa + niður
leysa niður um <sig>
taka niður buxurnar
6
leysa + undan
leysa <hana> undan <þessu>
losa hana við þetta (t.d. verkefni)
hann var leystur undan allri ábyrgð
hann hefur verið leystur undan samningi við fótboltafélagið
hann var leystur undan herþjónustu
7
leysa + upp
leysa upp <saltið>
láta salt blandast vökva og samlagast honum
vatn leysir upp sykur
leysið upp innihald pakkans í bolla af sjóðandi vatni
→ sjá: uppleystur lo
8
leysa + úr
leysa úr <deilunni>
finna lausn, svar, binda enda á deiluna
gjaldkerinn í bankanum gat leyst úr vandræðum mínum
hún reyndi að leysa úr spurningum ráðstefnugesta
9
leysa + út
leysa út <ávísunina>
skila henni í bankann og fá peninga/inneign í staðinn
leysa <hana> út með <gjöf>
láta hana fara, kveðja hana með gjöf
afmælisgestirnir voru leystir út með nammipoka
leysa frá skjóðunni
segja (loksins) frá, segja allt af létta, láta allt uppi
<öskra> eins og <hún> eigi lífið að leysa
öskra af öllum kröftum
→ sjá: leysast so, leysandi lo
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
leysi
leysti
2.p.
leysir
leystir
3.p.
leysir
leysti
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
leysi
leysti
2.p.
leysir
leystir
3.p.
leysi
leysti
Nh.
leysa
Sagnb.
leyst
Lh. nt.
leysandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
leys
leystu
leysið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
leysirðu
leystirðu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
leysirðu
leystirðu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þolfalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
leysir
leysti
2.p.
leysir
leysti
3.p.
leysir
leysti
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
leysi
leysti
2.p.
leysi
leysti
3.p.
leysi
leysti
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
leystur
leyst
leyst
Þf.
leystan
leysta
leyst
Þgf.
leystum
leystri
leystu
Ef.
leysts
leystrar
leysts