mál1
nafnorðhvorugkyn
1
tungumál, talað eða ritað
bundið mál
mál í ljóðformi
óbundið mál
laust mál, prósi
laust mál
óbundið mál, prósi
ritað mál
skrifaður texti
talað mál
talaður texti
fá málið
byrja að tala
missa málið
hætta að geta talað
halla réttu máli
fara ekki með rétt mál, segja ekki sannleikann
það er slæmt að ráðherra kýs að halla réttu máli
hefja máls á <þessu>
byrja að tala um þetta
hitta <hana> að máli
tala við hana
koma að máli við <hana>
bera upp erindi við hana
taka til máls
byrja að tala
ljúka máli sínu
hætta að tala
vera fljótur/seinn til máls
byrja fljótt/seint að tala
vera vel / illa máli farinn
eiga auðvelt með að tjá sig munnlega
<segja frá ferðinni> í löngu máli
nota mörg orð til að lýsa ferðinni
2
málefni sem fer fyrir dóm, dómsmál
flytja málið
gera grein fyrir kröfum og rökstyðja þær við aðalmeðferð máls
höfða mál (gegn/á hendur <honum>)
fara í málsókn gegn honum
3
málefni
ekkert mál
lítið atriði
fara með rétt mál
segja e-ð sem er rétt og satt
fara með rangt mál
segja e-ð sem ekki er rétt og satt
fylgja <honum> að málum
styðja hann og hans málstað
ganga í málið
sinna erindinu, afgreiða erindið
gera út um málið
afgreiða málið
gera <ekkert> í málinu
gera ekkert, aðhafast ekkert
hafa málið með höndum
hafa umsjón með því
hafa <ýmislegt> til málanna að leggja
hafa ýmislegt að segja
hafa <margt> til síns máls
hafa að mörgu leyti rétt fyrir sér
hugsa málið
velta málinu fyrir sér
hugur fylgir máli
maður meinar það sem maður segir
hvað er málið?
hvað er vandamálið?
kjarni málsins
það mikilvægasta
miðla málum
sætta deiluaðila
nú vandast málið
nú verður þetta erfiðara
ræða málin
tala saman um málin
standa fyrir máli sínu
verja sjónarmið sitt
svo er mál með vexti að <peningarnir eru horfnir>
þannig er að peningarnir eru horfnir
taka málið/málin í sínar hendur
taka að sér málið
taka málið upp
taka það á dagskrá, byrja að fjalla um það
taka til óspilltra málanna
ganga rösklega til verks
tala máli <hans>
tala fyrir hönd hans, samsinna honum
vekja máls á <þessu>
hefja umræðu um þetta
vera laus allra mála
vera laus undan málinu
vera ómyrkur í máli
tala skýrt, reyna ekki að fela staðreyndir
það er annað mál
það er um allt annað að ræða
það er bót í máli að <enginn hefur meiðst>
það er lán í óláni, það er gott að enginn hefur meiðst
það er gefið mál að <einhver verður óánægður>
það er fyrirsjáanlegt, öruggt að einhver verður óánægður
það er mál manna að <þetta sé góð lausn>
menn eru sammála um að þetta sé góð lausn
það er mál til komið að <mótmæla þessu>
það er tími til kominn að mótmæla þessu
það er sjálfsagt mál að <gefa þeim að borða>
það er auðsótt að gefa þeim að borða
það er tómt mál að tala um það
það þýðir ekkert að, það er tilgangslaust að tala um þetta
það er vitað mál að <þau geta aldrei orðið sammála>
það er þekkt að þau geta aldrei orðið sammála
það fer ekki á milli mála að <við höfum verið blekkt>
það er alveg ljóst að, það er enginn vafi á því að við höfum verið blekkt
það gegnir öðru máli
það er um annað að ræða
það kemur ekki til mála að <leyfa þetta>
það er útilokað, það kemur ekki til greina að leyfa þetta
þetta er ekkert / lítið mál
þetta er engin / lítil fyrirhöfn
þetta er útrætt mál
málið er úr sögunni
þetta er <alvarlegt> mál
ástandið er alvarlegt
þetta skiptir <öllu> máli
þetta er gríðarlega mikilvægt
þetta skiptir <engu> máli
þetta er ekkert mikilvægt
<taka ákvörðun> að (vel) athuguðu máli
ákveða sig eftir mikla athugun og skoðun
<þetta er þannig> eðli málsins samkvæmt
þetta er vegna þess hvernig málið er vaxið
<hér> er eitthvað málum blandið
hér er eitthvað ekki eins og það á að vera
<honum> er málið skylt
málið varðar hann, stendur honum nærri
<honum> er <þetta> hjartans mál
honum finnst það mjög mikilvægt
<afstaða hans> skiptir máli
skoðun hans hefur vægi, vegur þungt
Orðasvið og samstæður
málefni
Samstæður
Fallbeygingar
Eintala
Eintala m. greini
Nf.
mál
málið
Þf.
mál
málið
Þgf.
máli
málinu
Ef.
máls
málsins
Fleirtala
Fleirtala m. greini
Nf.
mál
málin
Þf.
mál
málin
Þgf.
málum
málunum
Ef.
mála
málanna