Yrða

ætla

sagnorð
1
hafa vissa ætlun, fyrirætlun
ég ætla að heimsækja hana
við ætlum að mála stofuna
hann ætlaði að fara að svara símanum
2
táknar ályktun út frá líkindum: virðast
þetta ætlar að verða gott sumar
hann ætlaði aldrei að ljúka ræðunni
3
þágufall/þolfall
hafa fyrirætlun, áform (fyrir e-n), gera ráð fyrir (e-u)
kokkurinn ætlaði hverjum manni eina kökusneið
leikstjórinn ætlar henni hlutverkið
ætla sér <þetta>
hafa þessa fyrirætlun, áform
hann ætlar sér að verða stærðfræðingur
við ætluðum okkur ekki að safna skuldum
4
sem háttarsögn, táknar óvissu
ætli þetta sé ástæðan?
hvernig ætli sjúklingnum líði?
ætli það
táknar væga neitun: varla
hann fyrirlítur alla presta - nei ætli það
ætli það ekki
táknar vægar undirtektir: sennilega
er brauðið bakað? - já ætli það ekki
5
halda, álíta (e-ð)
sérfræðingar ætla að fiskistofninn sé í lágmarki
það mætti ætla að <veður fari hlýnandi>
gera má ráð fyrir, menn gætu haldið að ...
ætla mætti að <bókin verði vinsæl>
→ sjá: ætlast so, ætlaður lo
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
ætla
ætlaði
2.p.
ætlar
ætlaðir
3.p.
ætlar
ætlaði
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
ætli
ætlaði
2.p.
ætlir
ætlaðir
3.p.
ætli
ætlaði
Nh.
ætla
Sagnb.
ætlað
Lh. nt.
ætlandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
ætla
ætlaðu
ætlið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
ætlarðu
ætlaðirðu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
ætlirðu
ætlaðirðu
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
ætlaður
ætluð
ætlað
Þf.
ætlaðan
ætlaða
ætlað
Þgf.
ætluðum
ætlaðri
ætluðu
Ef.
ætlaðs
ætlaðrar
ætlaðs