Yrða

brjóta

sagnorðþolfall
1
láta (e-ð) brotna, láta (e-ð) fara í sundur
hann missti bollann og braut hann
hún braut hrökkbrauðið í tvennt
krakkarnir brutu fjórar rúður
2
fara ekki eftir, óhlýðnast (e-u)
þeir hafa brotið lög
fyrirtækið braut reglur um bókhald
3
brjóta <þá> á bak aftur
vera þeim yfirsterkari, hafa betur í viðureign við þá
herinn braut alla mótspyrnu á bak aftur
4
brjóta land
ryðja gróðri og trjám af landi til ræktunar
5
þágufall/þolfall
brjóta sér leið
ryðjast í gegnum fyrirstöðu
áin braut sér leið í gegnum veginn
6
brjóta + af
brjóta af sér
brjóta lög, fremja afbrot
maðurinn hefur ekki brotið neitt af sér
7
brjóta + á
brjóta á <honum>
brjóta reglur í samskiptum við hann
hann telur að lögreglan hafi brotið á sér
8
brjóta + gegn
a
brjóta gegn <reglunum>
fara ekki eftir reglunum, óhlýðnast þeim
meðferð fanganna brýtur gegn alþjóðalögum
b
brjóta gegn <henni>
fremja kynferðisbrot á henni
9
brjóta + niður
a
brjóta <hana> niður
lama styrk hennar, gera hana auma
b
brjóta <fæðuna> niður
vinna næringarefni úr fæðunni, melta fæðuna
10
brjóta + saman
brjóta <fötin> saman
leggja fötin snyrtilega saman
hann brýtur saman handklæðin
11
brjóta + um
brjóta <textann> um
setja textann á síður, gera umbrot á textanum
12
brjóta + undir
brjóta undir sig <ríkið>
taka ríkið með hervaldi, leggja það undir sig
víkingarnir komu af hafi og brutu undir sig ýmis héruð
13
brjóta + upp
brjóta upp <skóladaginn>
koma með tilbreytingu í skóladaginn
í gær var skólastarfið brotið upp með leikritum og söng
14
brjóta + upp á
brjóta upp á <einhverju nýju>
finna upp á einhverju nýju, koma fram með e-ð nýtt
hann reyndi að brjóta upp á nýju umræðuefni
brjóta heilann
hugsa stíft um e-a ráðgátu
brjóta ísinn
hafa frumkvæði að samskiptum (sem hafa legið niðri)
→ sjá: brjótast so, brotinn lo
Orðasvið, samstæður og orðasambönd
brot
Samstæður
Orðasambönd
  • brjóta af sér
  • brjóta af sér fjötrana
  • brjóta af sér helsið
  • brjóta af sér hlekkina
  • brjóta af sér klafann
  • brjóta af sér okið
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
brýt
braut
2.p.
brýtur
braust
3.p.
brýtur
braut
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
brjóti
bryti
2.p.
brjótir
brytir
3.p.
brjóti
bryti
Nh.
brjóta
Sagnb.
brotið
Lh. nt.
brjótandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
brjót
brjóttu
brjótið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
brýturðu
braustu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
brjótirðu
brytirðu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þolfalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
brýtur
braut
2.p.
brýtur
braut
3.p.
brýtur
braut
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
brjóti
bryti
2.p.
brjóti
bryti
3.p.
brjóti
bryti
Ópersónuleg
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
brýtur
braut
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
brjóti
bryti
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
brotinn
brotin
brotið
Þf.
brotinn
brotna
brotið
Þgf.
brotnum
brotinni
brotnu
Ef.
brotins
brotinnar
brotins