Yrða

ætt

nafnorðkvenkyn
, like sætt (), the forms vary between átt and ætt; in old writers the latter form is by far the more common; in usage they have been separated, átt meaning a quarter in a local sense, ætt a family: [ætt is akin to aihts = τα ὑπάρχοντα; æhte = property; Early agte; acht = patrimony; the root verb is eiga, átti, like mega, máttr; from this original sense are derived both the senses, ætt = a family, and ætt or átt = ‘airt,’ ‘regio caeli;’ the etymology of átt from átta (eight), suggested at p. 47, col. 1, is too fanciful.]
B. An airt, quarter of the heavens, in átta, áttum; eptir þat sá sól, ok mátti þá deila ættir, i. 431; átta ættir, eina ætt, 54; af suðr-ætt, … vestr-ætt, flugu brott í sömu ætt, … ór þeim ættum sem þér þóttu ernirnir fljúga, Ísl. ii. 195, 196; þá drífr snær ór öllum áttum, i. 186 (so also , but ættum Worm. ); í allar áttir, i. 182 (ættir ); norðr-ætt, suðr-ætt, vestr-ætt, austr-ætt, qq. v.; hann skyldi auka ríki sitt hálfu í hverja höfuð-átt, i. 49; af öllum áttum, from all ‘airts’ of heaven, 40, i. 33; ór ýmissum áttum, (in a verse), and so on; see átt, p. 47.
II. what is inborn, native, one’s own, proprium; one’s family, extraction, kindred, pedigree; áttir, i. 238, 10; allt er þat ætt þín, Óttar heimski, ; telja, rekja ættir, to trace pedigrees, id.; jötna ætt, id.; órar ættir, ; komnir af ætt Hörða-Kára, i. 287; hitt veit ek eigi hvaðan þjófs-augu eru komin í ættir várar, 2; tvá menn er ættir eru frá komnar, Adam ok Evu, (); dýrra manna ættir, … enginn stærisk af sinni ætt, 357; er þaðan komin mikil ætt, 123 new ; hann er orðinn stórum kynsæll, því at til hans telja ættir flestir inir göfgustu menn á Íslandi, 126; Háleygja-ætt, 255; jarla-ættir, konunga-ættir, biskupa-ættir, , passim; ór ættum er ef lengra er rekit, out of the ætt, not genuine, spurious, 124; e-t gengr í ætt, to be hereditary, of habits, character, diseases, or the like, 122; úr-ætta.
:
☞ Genealogies (ættir, ættar-tölur, ætt-vísi) form the ground-work of the old historiography; the ancient Saga-men delighted in them, and had a marvellous memory for lineages; in the Sagas the pedigrees give the clue by which to trace the succession of events, and supply the want of chronology. Whole chapters in the best Sagas, at the beginning of a work, are set apart for genealogies, thus. 1, 19, 20, 25, 26, 46, 57, 96, 97, 114, 115, 155, as also 47, 57, 58, 106 (), 1, 7, 8, 12, 65, 1, 31, 32, 23, 1, S. 1–3, 1–3, Þorst. Saga St. (the end), Rafns S. (the end-chapter), 1 (and the end-chapter), Hænsa Þ. S. 1, S. pp. 8, 9, Vapn. S. 3, Ísl. i. 353–362 (Biskupa-ættir), 1, Árna b. S. 1, S. hr. new (at the end), 144–148, S. 39, 59. In the Sturlunga S. the initial chapters ( i. 44–55, with which the work of Sturla begins) are devoted to the tracing the families of that time; so also i. 202–206, iii. 96, 97. But the chief store-house for genealogical knowledge is the Landnáma, which contains about 5000 names, of which perhaps a third are names of women.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • f.kvenkyn (e. feminine)
  • q. v.quod vide.
  • mod.modern.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Scot.Scottish.
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • dat.þágufall (e. dative)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • l. c.loco citato.
  • Cod.Codex.
  • prop.proper, properly.
  • Lat.Latin.
  • pref.preface.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • etc.et cetera.
  • cp.compare.
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • esp.especially.
  • ch.chapter.
  • begin.beginning.
  • pr.proper, properly.
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Ub.Uppsala-bók. (C. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Haustl.Haustlöng. (A. I.)
  • Hdl.Hyndlu-ljóð. (A. II.)
  • Vþm.Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Gullþ.Gull-Þóris saga. (D. II.)
  • Dropl.Droplaugar-sona saga. (D. II.)
  • Þorst. hv.Þorsteins-þáttr hvíta. (D. II.)
  • Flóam. S.Flóamanna saga. (E. I.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Guðm. S.Guðmundar saga. (D. III.)
  • Þórð.Þórðar saga hreðu. (D. V.)
  • Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)