blása
sagnorð
blés, blésu, blásit; blæss, [ blêsan, a verb; blasen; blåsa; blow (blast); blâvan; flare.]
I. to blow, flare, of the wind; the alliterative phrase, blásandi byrr, a fresh breeze, vii. 287; vindrinn blæs og þú heyrir hans þyt, John iii. 8.
2. to blow a trumpet, sound an alarm, with of the people and the instrument, the act of blowing in ; b. lúðri, vii. 287; var blásinn herblástr, sounded an alarm, ix. 358; b. liði (troops) til ofangaungu, 350, 46; b. til stefnu, to a meeting, vii. 286; konungr lét b. öllum mönnum ór bænum, ix. 304; b. til þings, viii. 210; til héraðstefnu, ix. 255, : , þá bað hann b., sound the attack, viii. 403.
II. to breathe, spirare; svá sem andi blæsk af munni, 4: to blow with the mouth, hann blés í kross yfir drykk sínum, 103; bléss hann á þá og sagði, með-takið þeir Heilagan Anda, John xx. 22; b. við, to draw a deep breath; hón blés við ok svarar, 50; jarl blés þá við mæðiliga, 10, 444: to sigh, of a sick man, 47; b. hátt við, 24: without ‘við,’ i. 20; b. eitri, eldi (of serpents or dragons), to snort, 42; of a horse, 49.β. to blow the bellows; blástu () meir, 270 (in a verse), 69, 70.γ. to melt, cast, the metal in ; hann blés fyrstr manna rauða á Íslandi, ok var hann af því kallaðr Rauðabjörn, 71, 163; b. gullmálm, 4; sumir blésu ok steyptu af málmi Guðs líkneski, 139; sem af glóanda járni því er ákafliga er blásit í eldi, viii. 8; yxn tveir ór eiri blásnir (cast), 22.δ. to swell, blow up; létt sem belgr blásinn, x. 308.
2. to inspire; Guð blés sínum anda () í brjóst honum, i. 142, 199; Guð blés henni því í brjóst, 160 ( innblástr).3. b. móti e-m, to conspire against one, vii. 164: in the phrase, ‘to blow not a hair off one’s head,’ Jarl mælti, at eingi skyldi b. hár af höfði Sveini, no one should dare to make a hair move on his head, 252.
III. :1. to ‘boulne,’ swell, from sickness, wounds …, the wound or swollen limb in ; hann svall svá ákafliga, at allan blés kviðinn, i. 319; sár Gríms varð illa, ok blés upp fótinn, 36, 153; hann blés allan, i. 116.2. of land, to be laid bare, stripped of the turf by wind; hafði blásit hauginn ok lá silfrið bert, iv. 57.3. in supine, and the personal construction reappears; á Ormarsstöðum þar sem er blásið allt, where all is stripped, barren, 280; meltorfa blásin mjök, stripped, barren, 27: , hin hægri geirvartan var blásin upp, 655 xxxii. 10; hans hörund var allt blásit, i. 286, 374; sýndist fótrinn blásinn ok kolblár, 152.
Skammstafanir og tilvitnanir
- pres.nútíð (e. present)
- Ulf.Ulfilas.
- redupl.reduplicative.
- Germ.German.
- Swed.Swedish.
- cp.compare.
- Engl.English.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Lat.Latin.
- naut.nautical.
- act.germynd (e. active)
- dat.þágufall (e. dative)
- acc.þolfall (e. accusative)
- v. l.varia lectio.
- absol.absolute, absolutely.
- imperat.boðháttur (e. imperative)
- theol.theological, theologically.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- medic.medicine, medically.
- partic.particularly.
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
- Bret.Breta sögur. (G. I.)
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- EddaEdda. (C. I.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Barl.Barlaams saga. (F. III.)
- Eluc.Elucidarium. (F. II.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Clem.Clements saga. (F. III.)
- Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Bjarn.Bjarnar saga. (D. II.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Greg.Gregory. (F. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Dropl.Droplaugar-sona saga. (D. II.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Rb.Rímbegla. (H. III.)