blóta
sagnorð
Merkingar
in old use a strong (and originally a redupl.) verb, blóta—blét—blétu—blótinn; pres. blœt, and with the suffixed negative blœtka (I worship not), Stor. 22 (the Ed. wrongly blotka, without change of vowel); this form also occurs K. Þ. K. (Kb.) ch. 7, the Ed. 1853 has wrongly blœt(a)r, but a few lines below blótar (weak), probably altered from blœtr; pret. sing. blét, Hkr. (Yngl.) 56, 269; pl. blétu, 56; subj. blétim, 623. 61; imperat. blótt, Am. 75; part. blótinn, and sup. blótið are freq., Hkr. i. 34, 35, 239, Landn. 47, Fas. i. 255: more freq. weak, blóta, að; pres. blótar, blótast, Fas. i. 87, Fbr. 78; pret. blótaði, Landn. 224, 291, 322, Bs. i. 6 (Kr. S.), Nj. 272, Gísl. 140, Fær. 272, Fas. i. 463, 531, Bret., Fms. ii. 263, Hkr. i. 34, 35, Ísl. ii. 109, Fs. 50; only the weak sup. and part. are rare in old writers; blótuð, Hom. 153 (Norse); blótað (sup.), Bs. i. 5 (paper transcript); in Yngl. S. Hkr. i. 34, 35, Unger’s Edition has the old form blét, blótið, but Cod. Fris. l. c. the later mod. form.: [Ulf. blotan (redupl. verb) = λατρεύειν, σέβεσθαι, cp. guþbloteins = παράκλησις, guþblostreis = θεοσεβής; A. S. blôtan = immolare; O. H. G. blozan; the root is probably akin to bletsian, Engl. to bless]:—gener. to worship, to worship with sacrifice; with acc. of the being worshipped, but dat. of the object sacrificed; thus b. hof, lund, fors, goð, álfa, vættir, to worship temple, grove, force, gods, elves, beings; but b. mönnum, þrælum, kvikendum, to sacrifice with men, thralls, beasts, i. e. to sacrifice, slay them: also used absol.:
- I.
with acc. or absol. to worship; skal Þórólfr b. ok leita heilla þeim bræðrum, Eg. 257, 623. 61, Landn. 40, Hkr. i. 34 sqq., Fs. 41; heiðnar vættir, Nj. 272, Fær. 139, cp. Bret. 84, 94, Landn. 36, Ib. ch. 7, Bs. i. 25; b. til friðar, sigrs, langlífis, árs, byrjar, to make a sacrifice for peace, victory, long life, good season, fair wind, Hkr. i. 239, 34, 56, 11. 97, Fs. 173: of the worship of natural objects, at Giljá stóð steinn (a stone), er (acc.) þeir frændr höfðu blótað, Bs. i. 5, Harð. S. Ísl. ii. 109; hann blótaði lundinn, he worshipped the grove (cp. Tacitus, sacrum nemus), Landn. 224; hann blótaði forsinn, 291: worship of men (rare), Gríms sonar þess er blótinn var dauðr fyrir þokkasæld ok kallaðr Kamban, 47, Fb. ii. 7; þau vóru bæði blótuð, Edda 83: b. hof, in the phrase, heiðnir menn hof b., Grág., Ísl. ii. 381; blót er oss ok kviðjat, at vér skulum eigi b. heiðit goð, né hauga né hörga, N. G. L. i. 18: worship of animals, Ögvaldr konungr blét kú eina, Hkr. i. 269, Fas. i. 255.
- β.
with dat. (extremely rare); blótar hann einum gölt (sic!), prob. corrupt = einn (acc.) gölt, Fas. i. 187 a paper transcript.
- β.
- II.
with dat. to sacrifice; sacrifices of men are recorded, Hkr. i. 34, 35, 56, 239, Gísl. 140, Eb. l. c., Fas. i. 452 (Hervar. S.): slaves and criminals were esp. sacrificed, thus representing the executions of modern times; heiðingjar blóta enum verstum mönnum, ok hrinda þeim fyrir björg ok hamra …; enir heiðnu menn höfðu þá stefnu, ok tóku þat ráð at b. tveim mönnum ór hverjum fjórðungi, Bs. i. (Kr. S.) 23: captives, Ó. H. ch. 131; kom þat ásamt með þeim at hafa Hallfreð til blóta, Fs. 102; b. þrælum, Fms. x. 323; b. mönnum ok fé, Fs. (Vd.) 50, Am. 75, Fms. i. 174: a sort of self-immolation is recorded Fb. ii. 72.
- III.
to curse, swear, vide blót II; with dat. or absol., hann blótar hestunum, Fbr. 78; eigi kvíði ek því þótt biskup blóti mér eðr banni, Bs. i. 708; blótuð verð þú, Hom. 153: reflex, blótask, to go about swearing, Fms. viii. 294: vide Maurer, Bekehr. ii. 195 sqq.
Skammstafanir og tilvitnanir
Skammstafanir
- redupl.
- reduplicative.
- pres.
- nútíð (e. present)
- Ed.
- edition, editions, edited.
- ch.
- chapter.
- pret.
- þátíð (e. preterite)
- sing.
- eintala (e. singular)
- pl.
- fleirtala (e. plural)
- subj.
- viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- imperat.
- boðháttur (e. imperative)
- part.
- lýsingarháttur (e. participle)
- sup.
- sagnbót (e. supine)
- freq.
- frequent, frequently.
- Cod.
- Codex.
- Fris.
- Frisian.
- l. c.
- loco citato.
- mod.
- modern.
- Ulf.
- Ulfilas.
- cp.
- compare.
- A. S.
- Anglo-Saxon.
- O. H. G.
- Old High German.
- Engl.
- English.
- gener.
- generally.
- acc.
- þolfall (e. accusative)
- dat.
- þágufall (e. dative)
- i. e.
- id est.
- absol.
- absolute, absolutely.
- sqq.
- following.
- prob.
- probably.
- esp.
- especially.
Tilvitnuð rit
- Stor.
- Sona-torrek. (A. III.)
- K. Þ. K.
- Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Kb.
- Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
- Hkr.
- Heimskringla. (E. I.)
- Am.
- Atla-mál. (A. II.)
- Landn.
- Landnáma. (D. I.)
- Fas.
- Fornaldar sögur. (C. II.)
- Fbr.
- Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Bs.
- Biskupa sögur. (D. III.)
- Kr. S.
- Kristni saga. (D. I. III.)
- Nj.
- Njála. (D. II.)
- Gísl.
- Gísla saga. (D. II.)
- Fær.
- Færeyinga saga. (E. II.)
- Bret.
- Breta sögur. (G. I.)
- Fms.
- Fornmanna sögur. (E. I.)
- Fs.
- Forn-sögur. (D. II.)
- Hom.
- Hómilíu-bók. (F. II.)
- Yngl. S.
- Ynglinga saga. (C. II.)
- Eg.
- Egils saga. (D. II.)
- Harð. S.
- Harðar saga. (D. II.)
- Fb.
- Flateyjar-bók. (E. I.)
- Edda
- Edda. (C. I.)
- Grág.
- Grágás. (B. I.)
- N. G. L.
- Norges Gamle Love. (B. II.)
- Eb.
- Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Hervar. S.
- Hervarar saga. (C. II.)
- Ó. H.
- Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Vd.
- Vatnsdæla saga. (D. II.)