Yrða

hérað

nafnorðhvorugkyn
or hierat, , héruð or héröð, spelt hieroþ in the vellum, 656 C. 9, 673 A. 53, and in Upsal. hærað, see p. 113: [hérað is undoubtedly derived from herr ( here), a host, and not from hér, here; the long vowel (é) is caused by the characteristic j in her-r (herj-); so that hierað (hérað), through the after effect of the i sound, stands for heriað; herred, härad: the Old and law term heriot may also be connected with the word, in which case the original sense of hérað might be a tax to be paid to the lord in lieu of military service: the -að is derived from auðr, óðal, as has been suggested by the old commentators, á Skarðsá]:—a county, district:
1. in Sweden the word had and still has a fixed legal sense, county, jurisdiction, or the like, härads-höfding = justice of peace, härads-ting = assize, härads-fogde = bailiff: so in local names, Thy-herred in Jutland, Kvenna-hérað, Vetta-h., in Norway, Hálfs. S., iii.2. in Norway hérað, country, was usually to bær, town, and answers to sveit in usage; í bæ ok í héraði, iii. 35, 101; hérað eðr kaupstaði, vii. 187; í héraði né í kaupangi, ii. 39; allt þat er í kaupangi er gört þá skal þat at kaupangrs-rétti sækja, en allt þat er í héraði er gört millum héraðs-manna ok bíar-manna, þá skal þat allt at héraðs-rétti sækja, ii. 88 and passim; ef maðr á hús í kaupangi en bæ í héraði, id.; héraðs-dómr, -höldr, -kirkja, -menn, -prestr, -réttr, -þing, , below.3. in the sense varies, but is for the most part merely geographical, a district, valley, fjord, country, as bordered by mountains or within the same river-basin; thus the Skaga-fjörðr, Eyja-fjördr are each a hérað, and the former is specially so called, see passim, 153 (hann sendi þegar eptir mönnum upp í Hérað); whence Héraðs-vötn, Herad water, a river of that county, ; so Fljótsdals-hérað, in the east of , 2, 3; þeir riðu ór héraði, iii. 158; ef maðr ríðr um fjöll þau er vatnföll deilir af á millum héraða, () ii. 61, 65; í héraði því (dale) er Reykja-dalr heitir, i. 130.
β. a neighbourhood; Gunnarr reið um héraðit at bjóða mönnum, 49.
4. generally a district; í Svíþjóð eru stór héruð mörg, i. 5; í héraði því er Mesopotamia heitir, 623. 52; fjarlæg héruð, x. 374; sam-héraðs, within the same district; utan-héraðs, outside the district; innan-h., inside, passim; í öllum héruðum Gyðinga, 656 C. 9; í héraði því er á Fjóni heitir, xi. 43; Galilea-hérað, Campania-h., Cappadokia-h., , B. : héraðsbóndi, héraðsbót, héraðsbrestr, héraðsbygð, héraðsdeild, héraðsdómr, héraðsfleygr, héraðsflótti, héraðsfundr, héraðsfærsla, héraðshæfr, héraðshöfðingi, héraðshöldr, héraðsíseta, héraðskirkja, héraðskona, héraðskonungr, héraðslýðr, héraðsmenn, héraðsprestr, héraðsréttr, héraðsriddari, héraðsríkr, héraðsrækr, héraðssekr, héraðssekt, héraðssókn, héraðsstefna, héraðsstjórn, héraðstakmark, héraðsvist, héraðsvært, héraðsþing.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • n.hvorugkyn (e. neuter)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • Cod.Codex.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • prob.probably.
  • cp.compare.
  • Dan.Danish.
  • Swed.Swedish.
  • Engl.English.
  • Scot.Scottish.
  • Scandin.Scandinavia, Scandinavian.
  • inflex.inflexive.
  • e. g.exempli gratia.
  • esp.especially.
  • opp.opposed.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • mod.modern.
  • etc.et cetera.
  • gener.generally.
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • O. H. L.Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
  • BjörnBiörn Halldórsson.
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Post.Postula sögur. (F. III.)