handan
atviksorð
adv., 1. denoting from the place, from beyond, beyond; handan um, and in mod. usage handan yfir, á, fjörð, sund, fjall, from beyond a river, firth, sound, fell, or the like; hann sá mann ríða handan um Vaðla, Ld. 148; skip reri handan um fjörðinn, Eb. 292; handan ór, af, frá, from the side beyond, the land being in dat.; kom þar Ingimundr ór Dölum handan, Sturl. i. 88; er þeir koma handan ór Tungunni, ii. 216; þeir sá at þrír menn hleyptu handan frá Akri, i. 83; handan af Nesinu, i. e. from Caithness to the Orkneys, Orkn. 410.
2. absol., vindar gnýja héðan ok handan, henceforth and thenceforth, Edda 8; Þórðr andar nú handan, from the opposite bench, Sturl. i. 21, Fms. v. 176 (in a verse); vestan Vatnsskarð ok handan, from the west of the fell W. and beyond, Sturl.; Íslands Húnalands sem Danmarkar handan, i. e. Iceland as well as Húnaland and Denmark beyond the sea, Korm.
II. fyrir handan, denoting in the place, with acc.; þar vórum vér allir fyrir handan á upp frá Akri, Sturl. ii. 210; hér fyrir handan ána, Ísl. ii. 260; fyrir handan ver, beyond the sea, Gkv. 2. 7; fyrir handan sundit, Hbl. 1:—adverb., vera má nú at Barði sé fyrir handan, Ísl. ii. 387; Sódóma fyrir handan en Gomorra fyrir héðan, Symb. 30.