Yrða

helga

sagnorð
að, hælga, a Norse form, 34, 96, [heilagr], to make holy, hallow, sanctify:
I. a law term, to appropriate land or the like, by performing some sacred rites: komit hefi ek nú eldi á Þverárland ok er helgat landit Einari syni mínum, 391; hann skaut yfir ana með tundr-öru ok helgaði sér svá landit fyrir vestan, 193; hann gerði eld mikinn við hvern vatns-ós ok helgaði sér svá allt hérað, 207; svá helguðu þeir sér allan Öxarfjörð, 234 (interesting): to adjudicate to one, hét hann því at h. Þór allt landnám sitt ok kenna við hann, 97; hann görði þar hof mikit ok helgaði Þór (), id.; Ásbjörn helgaði landnám sitt Þór ok kallaði Þórs-mörk, 280: hence in usage, helga sér e-ð, to prove a thing to be one’s own, make one’s right to a thing good, hann skal hafa það ef hann getr helgað sér það, he shall have it if he can prove it to be his, M. N. er fundinn, … réttr eigandi má helga sér og vitja, Þjóðólfr, passim of property lost and found.
β. helga sik, to clear oneself of a charge; þóat hinn helgi sik með heimiliskviðar-vitni, ii. 69.γ. helga þing, h. leið to proclaim solemnly the sanctity of a meeting, fixing the pale or bounds (þinghelgi, ); goði sá er þinghelgi á, hann skal þar þing helga enn fyrsta aptan, i. 100; með þessum orðum ok þingmörkum helguðu langfeðgar hans alþingi, (App.) 335; Glúmr átti ok at helga haustþing, 394; hann sendi Þórð at helga Þverár-leið, iii. 169; leið skal svá h. jafnt sem þing; á leið helgaðri, i. 122, 2. of a person (in ), to proclaim a person’s inviolability; ek helgaða þik á Þingskálaþingi, 99 (of an outlawed person); hann keypti at Þormóði, at hann helgaði Örn, 288, to make out that an outlaw had been slain within a bowshot (örskots-helgi), he being inviolable (heilagr) within that distance.3. in usage, to protect by law; helga varp, æðarfugl, , = friða,
II. to hallow, sanctify; helga þú þá í þínum sannleika, John xvii. 17; fyrir þá helga eg sjálfan mig, svo að þeir sé og helgaðir í sannleikanum, 19, Ephes. v. 26, 1 Thess. v. 23, Hebr. xiii. 12, 1 Pet. iii. 15; meðal þeirra sem helgaðir verða, Acts xx. 32; helgat fyrir Heilagan Anda, Rom. xv. 16; þér eruð helgaðir, þér eruð réttlátir, 1 Cor. vi. 11, passim; hvort er meira? gullit eða musterit hvert er helgar gullit, … eða altarið það sem offrit helgar? Matth. xxiii. 17, 19.III. to be sanctified, 96, iv. 111; helgisk og styrkisk þessar hendr, viii. 26.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • dat.þágufall (e. dative)
  • mod.modern.
  • e. g.exempli gratia.
  • q. v.quod vide.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • i. e.id est.
  • etc.et cetera.
  • eccl.ecclesiastical.
  • reflex.reflexive.
  • Bret.Breta sögur. (G. I.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)