leiða
sagnorð
1. d, [ lâdjan; to lead; leiten; lede]:—to lead, conduct, lead by the hand; hann tók í hönd henni ok leiddi hana eina saman, í 29: of guests, hvergi mun ek leiða þik, segir hón, ok far nú vel ok heill! 188; Ólafr konungr leiddi Kjartan til skips, 190; allir leiddu hann ofan til sjófar, 655 xvi. B. 2; leiddu Hildiríðarsynir hann virðuliga brott með gjöfum, 52; ef hón fær svá út leitt son sinn, at þat er með þvílíkri stórmensku sem nú leiðir hón hann inn, 31; þann skal út leiða, er maðr vill at aptr komi, a saying, 101; þá leiddi hann Eirík son sinn í hásæti sitt, i. 18; leiða fram, 91: , leiða upp, to drag ashore; ætla þeir at leiða upp skipit undir honum, to draw it ashore, 78; ær þær er þeir telja at leitt hafi dilkana, i. 417: leiða konu í kirkju, to church a woman, i. 384, 76.II. phrases, leiða augum (sjónum), to behold, 13, 434, ii. 6, 719; leiða hugum, to consider, meditate, 334, 368 (hug-leiðing); leiða huga at, to mark, note, 301, iv. 33 (at-hugi); leiða spurningum at um e-t, to enquire, 230; leiða getum um e-t, to guess at a thing, 14, 205; leiða atkvæðum, to declare, 2, i. 295; leiða ástum, to love, 41, 206 (in a verse): leiða af e-u, to result from, 38, 109, 169, 171, iii. 210, i. 497 (af-leiðing = result).
2. to pronounce; þvíat hann leiddi eigi svá sem tíðast er, 389; opt skipta orða-leiðingar öllu máli, hvárt inn sami hljóðstafr er leiddr skjótt eða seint, 171; hann kvaðsk Höskuldr heita, … Hvárt þótti þér hann seint leiða nafn sitt eðr skjótt?—Víst heldr seint, segir Rafn, þá kalla ek hann Haustskuld, iii. 216.
III. to bury, lead to the grave; Steinarr leiddi hann uppi í holtunum, 713, 128; hann sá þar haug mikinn, hann spurði hverir þar væri leiddir, (App.) 254, 326, 166, 2. d, [different from the preceding word, see leiðr below; læddan = to hate; loathe]:—to make a person loathe a thing, with of the person and of the thing; hafði hann þat í hug sér, at leiða smá-mönnum at sækja mál á hendr honum, 18; en svá skal leiða dróttins-svikum, x. 271; ok leiða svá öðrum at brjóta lögin, vi. 98; ok leiðum svá öðrum frúm at svíkja sína herra, 59; ok l. honum svá landráð ok dróttins-svik, ii. 330.
II. , with , leiðask e-t, to loathe, get tired of; ungr leiddisk eldvelli, Hornklofi; leiðisk manngi gott ef getr, 13; krása, þá seðsk hann ok leiðisk þær, 28; leiðask andligar krásir, 3; bóndi leiðisk konu sína, 656 A. ii. 15; þá leiðisk þér þá (abhor ye them) sem villu-menn eðr heiðingja, i. 105; nú vill sveinn eigi nema ok leiðisk bók, 56.2. , e-m leiðisk e-ð, to become tired of; mér leiðisk at eiga fyrir höndum slíkan úfriðar-ágang, i. 188; ok leiðisk honum bók, () i. 18; nú leiðisk mönnum hér at sitja, ii. 56: in usage, mér leiðist, ‘it irks me,’ I find the time long.
Skammstafanir og tilvitnanir
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- Germ.German.
- Dan.Danish.
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- gramm.grammar.
- v. l.varia lectio.
- dat.þágufall (e. dative)
- acc.þolfall (e. accusative)
- reflex.reflexive.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- freq.frequent, frequently.
- mod.modern.
- Nj.Njála. (D. II.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
- Hým.Hýmis-kviða. (A. I.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Niðrst.Niðrstigningar saga. (F. III.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Hkv. Hjörv.Helga-kviða Hjörvarðssonar. (A. II.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
- SkáldaSkálda. (H. I.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- Bret.Breta sögur. (G. I.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Greg.Gregory. (F. II.)
- Post.Postula sögur. (F. III.)
- K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)