matr
nafnorðkarlkyn
, matar, mat; with article matinum, i. 47 ( matnum); matir; it is twice or thrice in spelt mát with a long vowel, with which the rhyme máta uppsátr, Hallfred,—máta ( ) viggjar uppsátr = a pantry (the explanation given in and hence in 214, seems erroneous); for the long vowel also mete (not mette), meat: [ mats = βρωσις; mete; meat; maz; mat; mad]:—meat, food; matar ok váða er manni þörf, 3; matar góðr, ‘good of meat,’ hospitable, 38; bjóða e-m mat, 2; morgin-döggvar þau sér at mat hafa, 45, 27; þá var matr fram settr, 21 new ; bera mat á borð, to put meat on the board, 50; þú skalt stela þaðan mat á tvá hesta, 74; bera mat í stofu, eptir þat setti hón borð ok bar þar á mat, … viljum vér víst gefa yðr mat … síðan gengu þeir undir borð ok signdu mat sinn, … átu gestir mat sinn, 266, 268; Gunnarr vissi slíks matar þar ekki ván, 75; þenna aptan enn sama mælti Bergþóra til hjóna sinna, nú skulu þér kjósa yðr mat í kveld, þvíat þenna aptan mun ek bera síðast mat fyri hjón mín …, þykki mér blóð eitt allt borðit ok matrinn, 197; hann var kallaðr hinn mildi ok inn matar-ílli, … hann svelti menn at mat, i. 1; sitja at mat, to sit at meat, x. 378; beiða matar, i. 47; þóat hinn haldi matinum, id.; þá stóð Glámr. upp snemma ok kallaði til matar síns, … vil ek hafa mat minn en engar refjar, 111; þar hefi ek mínum mat orðit fegnastr þá er ek náða honum, 126; et mat þinn, tröll, iii. 178, 179: , matr ok mungát, meat and drink, iii. 578. i. 563; hann átti fjölda barna, hafði hann varla mat í munn sér, he had hardly any meat in his mouth, he was well-nigh starved, i. 193; menn sá ek þá er móður höfðu, látið mat í munn, : eiga máiungi mat; eiga ekki málungi matar, to have no food for one’s next meal, be very poor, 66: the saying, matr tr mannsins megin, ‘meat is man’s main;’ biðja sér matar hvert mál, 36; þurr matr, dry meat; þurr matr, þat er gras ok aldin, 78; hvítr matr, white meat = milk, cheese from the dairy, passim; elds matr, food for fire, fuel; spóna-matr, spoon-meat, to át-matr = dry meat.
II. in stores of food, provisions; tveggja mánaða mati, 99; tveggja mánaða matir mjöls, i. 172; tólf mánaðar mati, 346, passim.
Skammstafanir og tilvitnanir
- m.karlkyn (e. masculine)
- gen.eignarfall (e. genitive)
- dat.þágufall (e. dative)
- mod.modern.
- plur.fleirtala (e. plural)
- cp.compare.
- pl.fleirtala (e. plural)
- Ormul.Ormulum.
- Engl.English.
- Ulf.Ulfilas.
- A. S.Anglo-Saxon.
- O. H. G.Old High German.
- Swed.Swedish.
- Dan.Danish.
- Ed.edition, editions, edited.
- allit.alliteration, alliterative.
- opp.opposed.
- COMPDSsamsett orð (e. compounds)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
- Vþm.Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
- Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
- Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Sól.Sólarljóð. (A. III.)
- K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
- Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- B. K.Björgynjar Kálfskinn. (J. II.)