Yrða

mega

sagnorð
in a form má, mátt, má; megum, megut, megu, later and megit, mega; mátti; megi, mætti; mátt; with má’k = má ek, 33; mætta’k = mætta ek, 3; máttú = mátt-þú, passim: with 1st má’k-a, I cannot, 18; má’k-at ek, 12; má’k-a’k, 52; má’kk-at-ek, Hallfred ( 107): mátti’g-a’k, I could not, 32: [ magan = δύνασθαι; magan; may, might; mögen; maae.]
B. To have strength to do, avail; svá at vér mættim ekki, so that we availed not, 17; mega betr, to be the stronger, 423; allt má þó nauðigr skyldi, a saying, necessity is a great schoolmaster, iii. 255; eigi megu þær minna, they are not less powerful, 13; hverr er sá Guð, eða hvat má hann? 2: with , mega við e-m, to be able to withstand one; hann mun ekki mega einn við mörgum, 22; ekki má við marginum, none can withstand the many, xi. 278; mega sér, var honum haldit til vinnu þegar er hann mátti sér nokkut, as soon as he grew strong, had any strength, i. 35; skulu mikit þín orð mega við mik, thy words shall go for much, 175; jafnmikit mega níu momentur ok tólf, 458.
2. of health, like valere; mega vel, to be well; mega ílla, lítt, to be poorly, and so on; Komtú í Hitardal? segir Sturla—Já, sagði ferðamaðr—Hversu mátti Þorleifr?—Vel mátti hann, ok því var betr, at hann mátti vel, i. 89; Hallr spurði, hversu þær mætti,—Harðla vel megum vit, ii. 201; hann var spurðr hversu hann mætti,—Má ek harða ílla, vi. 237; hann spyrr at Sigvalda, honum er sagt, at hann mátti lítið, xi. 102; hann spurði hversu hann mætti,—Eigi má ek nú vel, sagði hann, i. 182:—to do for one, má yðr þat er yfir margan gengr, it will do for one, what all others must bear, 168.II. followed by an infinitive, to be able; mátt þú sjá hana ef þú vill, thou canst see her if thou wilt, 3; þóttusk menn eigi mega leita hans, 230; at hann mætti fá sæmd sína, vi. 398; allt þat hann má miðla, i. 250; fé máttu þeir ekki bjarga, 267; hann mátti ekki mæla, 14; sá einn hlutr var svá, at Njáli féll svá nær, at hann mátti aldri úklökvandi um tala, 171; þaðan sem þú mátt vel eta, 75; litlar sögur megu ganga frá hesti mínum, 90; fá mættim vér betr; landtöku, id.; í öllu er prýða má góðan höfðingja, x. 230; dyrr þær er ganga mátti upp í húsit, 421; svá at hann mátti kveða um morguninn, id.; má vera, it may be, 75: hvat megi! as adverb, hvat megi til vita! nema þér vilit bíða vár hér, may be ye will wait here for us, 40 new ; hvat megi vinna okkrum ástum? Konnak; and so in countless instances.
2. to be permitted, allowed; hann mátti aldri tala til Kjartans svá at Þorkell væri hjá, 232; halda máttú þessu sæti þótt hón komi sjálf til, 6; graut má göra hvárt er sygnt er eða heilagt, i. 349; kynfylgju spell, svá at hann má eigi (cannot) lag eiga við konu sína, þá megu þau (then they may) skiljast, i. 248; nú man eigi mega sitjanda hlut í eiga, in that case one must not remain sitting, be inactive, a looker on, 110; hann kvað þat eigi mega (that would not do, not be lawful) er maðr var sekr orðinn, 117.3. , the verb göra or vera being understood; lemja man ek bogann, ef ek má ( göra þat), x. 362; þat má vel, sagði Özurr. I may as well do so, I will, 6, 2, 4, 25: ef svá má ( vera), if so be, i. 411: the saying, ungr má en gamall skal, the young may, the old must (die); nálgastú mik ef þú megir, if thou canst, ; þeir spurðu, hversu þat mætti, ix. 239; ok má (it may be, perhaps), at hans menn fari á land, 74 new ; en þá, verðr eptir þat sem má, leave the rest to luck, 7; ferr þat sem má, fare that as it may, go that as it may, 38; en þat mætti ( vera) at vér vikim þá skammt inn at leginu, vii. 361; má ok, at sumir sé vinhollir nokkut, ix. 331; má, at hana hendi eigi slík úgipta í annat sinn, 23; má, at ek leiti þagat vináttu. vi. 399: the mættim (hafa), ix. 239 (lines 17, 18), is a mere slip.
III. megandi, availing, mighty, strong; athafnarlauss ok ekki megandi, listless and of no avail, iii. 154; fylldi hann þat heit, er hann var megandi maðr, as soon as he grew to be a man of might, i. 791; lítt megandi, ‘of little main,’ feeble, helpless, 17; ú-megandi, poor, destitute; ú-magi.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pres.nútíð (e. present)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • plur.fleirtala (e. plural)
  • mod.modern.
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • suff.suffix.
  • neg.negative.
  • pers.person.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • i. e.id est.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • Lat.Latin.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • viz.namely.
  • cp.compare.
  • Og.Oddrúnar-grátr. (A. II.)
  • Þkv.Þryms-kviða. (A. I.)
  • Stor.Sona-torrek. (A. III.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Art.Artus-kappa sögur. (G. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • Gullþ.Gull-Þóris saga. (D. II.)
  • Vsp.Völuspá. (A. I.)