sá
fornafn
1. sú ( þat), demonstr. , see Gramm. p. xxi; an older form sjá is, in old vellums, often used as common for and (sjá maðr, sjá kona), see the references below:—that.A. As :
I. with a this, that; sá hlutrinn, Fins, xi. 129; sjá maðr, that man, 5, 102, 143, ii. 28, i. 74, 6; sjá bók, (fine); sá kostr, 1; sá salr, 44; sá staðr, i. 31; sá bær, 5; sjá sveinn, 50; sjá hverr, that cauldron, 3. 9; sjá bragr, iv. 12 (in a verse); sjá fótr, (in a verse); sjá kylfa, xi. (in a verse); sjá byrðr, :—placed after the noun, so giving emphasis, konungr sjá, 140; mær sjá, this maid, 2; minning sjá, 234; á sú, that water, 33:—with the particle er, sá er (he, she, that = which), þöll sú er stendr þorpi á, the pine ‘she that’ stands, which stands, 49; öld sú er, vi. 336 (in a verse): contracted sá’s, Hallfred (); sú’s = she that, iii. 139 (in a verse); sá maðr er Sóti heitir, that man who is named Sóti, 5; er sá engi minn frændi at gangi í þetta mál, there is none of my kinsmen that …, 31; sá sem, he, she, that, 178, passim:—with the article, sá dómarinn er allt veit, 32; var sá úkyrr hlutrinn er þat merkði, xi. 129; sú ein er sagan eptir, er ek þori eigi þér at segja, … sú er ok svá sagan, at mér er mest forvitni á at heyra …, this tale is just that which I should most like to hear, vi. 355.
B. As used almost as a he, she (it), [ she; sie]; Slíðr heitir sú, she (it) hight Slid, 42; en sá Brímir heitir, 43; ör liggr par, ok er sú ( ör) af þeirra örum, 115; samkunda, sú ( samkunda) var knýtt festum, 1; skal tólptar-eiðr skilja, hvárt sjá eigi arf at taka, whether he is to inherit, i. 269; sömdu þeir þessa ráða-gjörð, at sjá ( ráðagörð) skyldi fram koma, 107: ‘kostr’ understood, er þá sjá einn til, 227, vii. 265; þótti honum sá ( maðr) ærit hár er þat rúm var ætlað, 5; sjá mun vera sönn saga, ii. 87; sá (he) kemr í borgina, 11; sá er vel skygðr, 81; þar ríðr maðr, sá hefir skjöld mikinn, 101; sú er öll gulli búin, 189; almáttigr Guð, sá er einn í guðdómi, almighty God, he is one in Godhead, i. 30; sá (he) seðr oss með lífligu brauði, 59; sú var stjúp-dóttir konungsins, she was the king’s step-daughter; sá er sæll, er …, he is lucky, that …, ; sú er há kona er þar fór, 200; sá yðar er sik lægir, he of you who lowers himself, 50; sá er (he who) af öllum hug treystir Kristi, he that …, ; sá er leyndr syndum sínum, and so in countless instances, old and , except that the usage prefers sá ‘sem,’ sú sem.C. As = svá, ; skrímingr lítill sá, Ísl. ii. 46; landnyrðingr léttr sá, viii. 335.2. such; varð sá fundr þeirra, at Egill felldi tvá menn, 572; vera kann at enn sé sá ríkismunr, ; hann er sá heilhugi, at …, ii. 318; hann er sá orðhákr, at …, vi. 372.
II. with an adjective:1. in the form; sjá móðr konungr, 13, stands alone in the whole literature, otherwise always,2. in the form, with the prefixed article inn; sá inn máttki munr, ; sá inn góði maðr, that good man, 74; sá enn sami maðr, iv. 122; sá inn sæti postuli, ; hyrnan sú in fremri, 198; sá inn þriði, the third, 6:—leaving out the article, sjá óhreini andi, the unclean spirit, v. 172; sá ungi maðr, the young man, 114; sú ílla atkváma, 122:—at last ‘sá’ was simply used as the definite article the instead of the ancient hinn, sá vísasti klerkr, the wisest clerk, ii. 223; sá fegrsti vínviðr, the fairest vine, 80 (see foot-note 25), this is in usage, sá bleikhári Menelás, sá ráða-góði, sá ágæti Odysseifr, sú vitra Penelopa, sú árborna, rósfingraða Morgungyðja, , in Dr. Egilsson’s Translation of the Odyssey, as also in
2. sær, 147, i. 398 (in a verse of the 11th century), ( 52); but sáir, 384; sár, 82; söri, seri, 39, 67, 135, 83, i. 9: in usage, sá, sáði, sáð, of which the sáði already occurs, 656 C. 32, 18, ii. 258: [ sawan; sow; säben; sero]:—to sow; ok sár hann niðr korninu, 82; karlar korni sá, () ii. 170; sá akra, 225; um várit vildi hann sá, 35; bar út korn sitt ok seri, 67; korn hafði vaxit hvar sem sáð hafði verit, i. 92; sá sæði sínu, 18; sá niðr sæði, ii. 24; sá eilífu sáði, 656 C. 32; þá skal hann sá þá jörð, i. 39; er hann hafði þessu orða-sáði sáit í brjóst þeim, x. 236:—with , sá þar í Guðs orð, 18, but rare.2. to sow, throw broadcast; ætla ek at sá silfrinu, 765; hón seri því um gammann, i. 9; ok söri allt um götuna, 83, i. 42; berr Hávarðr í brott vörðuna, ok ser ( sær) hvern stein, 147; hann seri því eptir í slóðna, 135 (sáði, ii. 258, )
Skammstafanir og tilvitnanir
- fem.kvenkyn (e. feminine)
- neut.hvorugkyn (e. neuter)
- pron.fornafn (e. pronoun)
- esp.especially.
- masc.karlkyn (e. masculine)
- adj.lýsingarorð (e. adjective)
- subst.substantive.
- etc.et cetera.
- reflex.reflexive.
- i. e.id est.
- suff.suffix.
- indef.óákveðinn (e. indefinite)
- perh.perhaps.
- def.ákveðinn (e. definite)
- freq.frequent, frequently.
- mod.modern.
- e. g.exempli gratia.
- pers.person.
- cp.compare.
- Engl.English.
- Germ.German.
- viz.namely.
- adv.atviksorð (e. adverb)
- q. v.quod vide.
- pres.nútíð (e. present)
- pret.þátíð (e. preterite)
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- A. S.Anglo-Saxon.
- Lat.Latin.
- acc.þolfall (e. accusative)
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- l. c.loco citato.
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
- Vsp.Völuspá. (A. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Dropl.Droplaugar-sona saga. (D. II.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Gkv.Guðrúnar-kviða. (A. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Barl.Barlaams saga. (F. III.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Og.Oddrúnar-grátr. (A. II.)
- Post.Postula sögur. (F. III.)
- Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Art.Artus-kappa sögur. (G. II.)
- Vídal.Vídalíns-Postilla.
- Am.Atla-mál. (A. II.)
- Þiðr.Þiðreks saga. (G. I.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- EddaEdda. (C. I.)
- Ht.Hátta-tal. (C. I.)
- Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
- Akv.Atla-kviða. (A. II.)
- Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)