Yrða

sitja

sagnorð
sit; sat, sazt, sat, sátu; sæti; sit, sittú; setinn; with the sit-k-a, I sit not, 2. 34: [ sitan = καθησθαι; sittan; sit; sitzen; sitta; sidde; sedere; ἔδος, ἔζεσθαι]:—to sit; s. á haugi. 34, 6, 11; þeir sátu á vellinum, 114; þar sem búarnir sitja, 110, i. 4; konungr sat á hesti, x. 255, 408; hann sat it næsta honum, 2; ganga til matar, ok sátu þeir um hríð, 483; svá vildi hverr maðr sitja ok standa sem hann bauð, … ok var rétt at segja at hann væri bæði konungr ok biskup yfir landinu, i. 67; s. fyrir, to be on the spot, 1: in greetings, sit heill! sitið heilir, ‘sit hale,’ be seated and welcome, x. 201, Ísl. ii. 438; nú sittú heill, Sighvat ( in a verse); seggi biðr hann s. í frið, Skíða R. 28; s. at mat, to sit at meat, x. 378; s. at sumbli, 10; s. at tafli, to sit at chess, Ísl. ii. 359; s. at fé, s. at nautum, to tend sheep, neat-cattle, 336, 714, i. 77; s. at málum, to sit over a case, debate it, 18; s. á stefnu, to be in the chair at a meeting, 85: s. upp, to sit up, sit erect; þeir létu hann s. upp í hauginum, 118: to sit at table, Jökull sat upp ok orti vísu, 191; gékk konungrinn at sjá þá er upp sátu, who sate at table, 43; Eyvindr hafði mest forráð at veizlunni, ok sat ekki upp, 246; þeim sinnum er jarl sat upp (uppi ) mataðisk sveinninn með honuni, ix. 245: s. úti, to sit outside (at night), of wizards (úti-seta), 21, 234, 246; þat er úbóta-verk at s. úti, i. 350; svá segja menn at Gunnhildr, fóstra Hákonar, léti s. úti til sigrs honum … en Þórdís skeggja er sú kona kölluð sem sagt er at úti sæti, vii. 275.
2. with ; sitja á svikræðum, svikum við e-n, to plot against, i. 263, ii. 34; sitja á sér, to control, constrain oneself; Hallgerðr sat mjök á sér um vetrinn, 25; hann gat ekki á sér setið, he could not keep quiet:—s. fyrir e-u, to be exposed to, to have to stand the brunt of; s. fyrir ámæli, hættu, afar-kostum, 71, v. 71, vii. 125; s. fyrir svörum, to stand questions, be the spokesman, iv. 274, vi. 13, 36, 12; s. fyrir málum, to lead a discussion, ix. 98; s. fyrir e-m, to sit in ambush (fyrir-sát), 94, 107. 218: , 94, 577, 743:—s. hjá, to sit by:—s. til e-s, to watch for; er þar til at sitja, 103:—s. um e-t, to watch for an opportunity; þeir sátu um at rengja, 242; er ætíð sátu um þat at spilla friðinum, 464: to plot against, s. um sæmd e-s, v. 273; hann sitr um ríki hans, 293; s. um líf e-s, to seek one’s life, 40, i. 223; s. um e-n, to waylay, 287, 131:—s. undir, to sit under one, keep him on one’s knees; s. undir barni, sittu undir mér! s. undir lestri, to ‘sit under’ a preaching; s. undir hlyðni, to be subject to, 476 B:—s. yfir e-u, to sit over a thing; s. yfir drykkju, 6; s. yfir sjúkum manni, to sit up with a sick person, vii. 166, x. 250; with a woman in labour, iv. 32, viii. 8 (yfirsetu-kona = a midwife); also, sitja yfir málum manna, to attend to (as judge), 86, vii. 60, 189; ekki er nú tóm at s. yfir kvæðum, to listen to songs, Ísl. ii. 235; s. yfir varningi sínum, to sit over one’s wares, 28: to superintend, viii. 5 ( ii. 533): sitja yfir e-u, to take possession of what belongs to another person; at úvinir mínir siti eigi yfir mínu, Ísl. ii. 146, 224; þeir menn hafa setið yfir eignum várum ok ættleifð, i. 223; sitr nú yfir fé því Atli inn skammi, 468; hann sat yfir virðingu allra höfðingja, 173; s. yfir hlut e-s, 89, 66, 512: s. yfir skörðum hlut, to suffer a loss of right, 266.II. to abide, stay, sojourn; sitja heima, to stay at home; sitr Gunnarr nú heima nokkuta hríð, 106; s. heima sem dóttir (heima-sæta); s. heima sem mær til kosta, Sams. S. 6; sat hann þar hálfan mánuð, 106; þat var engi siðr at s. lengr en þrjár nætr at kynni, 698; viku var at boðinu setið, 200; í slíkum fagnaði sem þeir sátu, x. 260; hann sat at Gufuskálum inn þriðja vetr, 592; setið hefir þú svá nær, at þú mættir hafa hefnt þessa, 178; sátu þingmenn Runólfs í hverju húsi, i. 20; s. kyrr, to remain quiet, stay at home, i. 163; s. í festum, of a betrothed woman between the espousals and the wedding, 4: to reside, Haraldr konungr sat optast á Rogalandi, 367, 268, i. 23, 60: s. at löndum, to reign, ii. 3; s. at búum sínum, 12; sitja búðsetu, to live in a booth, i. 187, ii. 71; s. strandsetri, to live on the coast(fishing), i. 263, 290; s. slímu-setri, to hang on to a place, living upon other people, 200, i. 70; þér munut þurrt hafa um setið allar vitundir, had no part nor knowledge of it, iii. 261: to stay, answer not to a call, i. 447; nú sitr einn hverr lengr niðri, i. 40; s. um stefnu, 344; ef hann sitr svá þrjá vetr at hann geldr eigi tíund sína rétta, 94; s. hjá e-u, to be neutral, take no part; hann hafði áðr setið hj;á málum þessum, 9, Ísl. ii. 267, 84, 97; þú lætr þá menn s. hjá kyrra, remain undisturbed, 258; s. hjá fé, to tend sheep.
2. a fishing term, to sit fishing on a mið, ; á þær vastir er hann var vanr at s. ok draga flata fiska … þeir váru komnir svá langt út, at hætt var at s. útarr fyrir Miðgarðs-ormi, 35.3. to tarry; görði liðinu leitt at sitja, x. 344; s. veðr-fastr, to lie weather-bound, 482; s. í díblissu, to sit in a dungeon, ix. 219; s. kyrr, i. 163; s. fyrir, to remain sitting, v. 66; sitja til járns, to sit preparing for the ordeal, 308, 311; s. fyrir ádrykkju e-s, to be one’s cup-mate, 253.
III. with ; sitju e-t ór hendi sér, to ‘sit a thing out of one’s hands,’ let it slip through idleness, v. 276: , s. e-t af sér, id.; skulut ér ekki sitja byri því heldr, miss a fair wind, vi. 358; þegjandi sitr þetta Þórir jarl á Mæri, (in a verse); hafði annat bréf komit til Lopts á sama sumri, ok sat hann bæði (), he ‘sate it off,’ did not answer to the call, i. 726; (so in usage, s. e-n af stokki, to ‘sit him off,’ wait till he is gone;) sátu margir af sínum hestum, many ‘sate off’ dismounted from, their horses, vi. 211; sitja rétti sínum, to remain inactive until one’s right is prescribed, ii. 91, 26.
2. sitja vel (ílla) jörð, to keep one’s estate in good (bad) order; sal hann þann bæ vel, 57; þessi jörð er vel setin; sátu þessir allir brullaup sitt í Gautavík, 33; s. launþing, to hold a secret meeting, xi. 219.3. sitja e-t, to put up with an injury; eigi mundu þeir þvilíka skömm eðr hneisu setið hafa, Ísl. ii. 338; þykkisk hann þá lengr hafa setið Sveini þann hlut er hann mundi eigi öðrum þola, xi. 62; menn munu þat eigi s. þér, ef þú meiðir fé manna, 342; s. mönnum slíkar hneisur, 278; s. mönnum skammir ok skapraunir, ii. 14; s. e-m frýju, iii. 397; er slíkt engum manni sitjanda (gerund.), ‘tis not to be endured from any man, 162.4. to cut one off from; fyrr munu þér svelta í hel, enn þér sitið oss mat, vi. 152; hugðusk þeir Sveinn at s. honum vatn, x. 407; ok mundi svá ætla at s. þeim mat þar í Eyjunum, 410.
IV. in sense; þeir skulu svá nær sitjask (sit so near one another) at hvárir-tveggi nemi orð annarra, i. 69; er mér lítið um at hætta til lengr at þit sitisk svá nær, 158.
2. , nú mun eigi mega sitjanda hlut í eiga, there is no time to rest, 110.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pres.nútíð (e. present)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • imperat.boðháttur (e. imperative)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • neg.negative.
  • suff.suffix.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Swed.Swedish.
  • Dan.Danish.
  • Lat.Latin.
  • Gr.Greek.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • prepp.forsetning (e. preposition)
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • esp.especially.
  • q. v.quod vide.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • mod.modern.
  • i. e.id est.
  • reflex.reflexive.
  • recipr.reciprocally.
  • Hkv.Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
  • Vsp.Völuspá. (A. I.)
  • Þkv.Þryms-kviða. (A. I.)
  • Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Ls.Loka-senna. (A. I.)
  • Boll.Bolla-þáttr. (D. V.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Greg.Gregory. (F. II.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Ölk.Ölkofra-þáttr. (D. II.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Ver.Veraldar saga. (E. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • Brandkr.Brandkrossa-þáttr. (D. V.)
  • Vígl.Víglundar saga. (D. V.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Korm.Kormaks saga. (D. II.)