Yrða

skipa1

sagnorð
að, [from this word has come the Fr. équiper; equip]:—to give order or arrangement to things, with , to draw up, place in order, arrange them, of seats, lines, rows; hann skipaði mönnum í skjaldborg, 206; þá fylktu þeir liði sínu ok skipaðu, 205; þeirra hverr á at skipa tveim mönnum í Lögréttu, öðrum fyrir sér, en öðrum á bak sér, i. 5; Gunnarr hafði marga boðsmenn, ok skipaði hann svá sínum mönnum, hann sat á miðjan bekk, en innar frá Þráinn … þá var skipat konum í annat sinn, sat þá Þorgerðr meðal brúða, 50, 51; svá var skipat sessum, at …, x. 16; Egill skipaði svá mönnum þeim er merkit báru, i. 150; skipaðu höfðingjar herinum til atlögu, ii. 303; jarl skipaði svá atlögunni, ix. 430; þeir skipaðu svá sinni ferð, at …, 468; konungr skipaði Haraldi í sína sveit, vi. 168; Gizurr skipaði Oddi yfir Skaga-fjörð, x. 60; hann skipaði sonum sínum til landa, 316; skipuðu Ribbungar þar öllum sýslum, ix. 393; bændr ok þingu-nautar skyldu fyrst gunga á þingit ok skipa dómum eptir lögum, vii. 138; hann skipaði allri bygð ok skipti í skipreiður, i. 146; er skipat í þáttu allri skrá þessi, 4.
2. to explain; skipa draumi, to read a dream, xi. 6; skipaði konungr fyrst þeirra máli, ix. 396; ok skipuðu málum þeim sem nauðsyn bar til, x. 32: in the phrase, of a song, eg kann kvæðið, en kann ekki að skipa því, I know the song by heart, but cannot give the order of the verses.II. with to take up, occupy; konur skipuðu pall, 11; Haraldr ok hans lið skipaði langbekkinn, vi. 193; hann skipaði öndvegi, 52 new ; skipa fylking sína, to draw up one’s line of battle, 292; Vagn ok skipa annan arm, xi. 126: , vágrinn var skipaðr herskipnm, ix. 360; var skipuð öll höllin, 269; hirð hans er skipuð afreks-mönnum einum, 19; höllin var skipuð hæverskum höfðingjum, vi. 3; vóru skipaðir þrettán stólar, x. 16; var skjöldum skipat allt húsit um veggina, the walls all hung with shields, vii. 147.
2. to establish, ordain, appoint, the place or office given being in ; þá skipaði hann lög, … ok setti þat í lögum, at …, i. 6; skipaði hann héraðit sínum félögum, 57; skipuðu þeir löndin Arnfinni jarli, i. 201; skipaði hann nú allt land sínum sýslu-mönnum, viii. 244; vóru þeim skipuð ríki þau á Íslandi sem konungr hafði þá heimildum á tekit, x. 45; skipa klerkum kirkjur, 232; skipaði konungr ríki sín um öll Upplönd, ix. 410; Skúli hertogi hafði skipat allar sýslur fyrir norðan Staði, 478; fór hann inn í Sogn ok skipaði allt ríkit, x. 189; ok er skipat var ríkit með þessum hætti, i. 376; hann fékk honum umboð sitt at s. jarðir sínar, 590; Geirmundr skipar jarðir sínar á laun, 112; láta drepa stórmenni en hefja upp lítilmenni, hafa þeir verr skipat landit, vii. 183; hann skipaði dalinn vinum sínum, 44.3. to compose, arrange; skipa bækr, 568; skipa máldaga (), 4; skyldi Ólafr frálsliga mega skipa þenna skurð til hverrar jarðar sem hann vildi, iv. 12; at hann skipaði (settled matters) milli þeirra, vii. 270:—skipa til e-s, to arrange; skipa til um fylkingar, ix. 489; skipa til atlögu, vii. 357; þeir skipuðu til bús með Sigríði, 94; at s. þar til bús, 54; skipuðu þeir til á hverju skipi, 8; s. til búa sinna, to put one’s household in order, 219, 251, 259; um daginn eptir var þar skipat til leiks, 196; s. til um fylkingar, 215; þó mun eigi of skipat til ánna, there will not be too many rams for the ewes, xi. 149.4. to man; skipaði konungr hana ( the hall) hraustum drengjum, vi. 3; ek skal s. húskörlum mínum annat skipit en bóndum annat, 42; skipuðu þeir skipin sem bezt, ix. 401; hverr skal þau (the ships) skipa, 42; sex skip, öll vel skipuð, 87; tré alskipað af epluni, 73.
III. to bid, command, jubere: s. e-m e-ð, in but not found in old writers; hann skipaði mér að fara.B. Reflex. to take a seat or place, draw themselves up; gengu þeir þá inn allir ok skipuðusk í dyrrin, 198; er menn skipuðusk í sæti sín, 248; þar var fjöldi fyrir boðs-manna, skipuðusk menn þar í sæti, 11; víl ek at menn skipisk í sveitir, … skipisk menn nú í sveitir, en síðan skal sveitum skipa í fylking, 205 (skipta, Fms, v. 53, ); þá skipaðisk jarl til atlögu, i. 169.
2. to undergo a change, sometimes with the notion for the better, to be improved; hugr yðvarr hefir skipask, 656 C. 42; mart hefir skipask í Haukadal, ok vertú varr um þik, 20; ok er hann hafði þessa vísu kveðit, skipask nokkut hugr þeirra bræðra, i. 267; hví skipaðisk svá skjótt hugr þinn um málin í dag? 75; hefir þu mikit skipask síðan vit sámk næst, vi. 303; kvað eigi son sinn hafa vel skipask, i. 528; litr hennar skipaðisk á engan veg, i. 102; hversu skipaðisk máttr konungsins, ix. 214: skipask á betri leið. 416: the saying, mart skipask á manns æfinni, 139, vii. 156; skjótt hefir hér nú skipask, 148; hvegi er síðan hefir skipask, i. 227: skipask við e-t, to yield to, be moved by; ekki er þess ván, at pit skipisk við framhvöt orða, ef þit íhugit ekki …, 260; skipask við fortölur e-s, i. 285; konungr skipaðisk við fortölur Magnúss, vii. 210, 167; skipask við orð e-s, id., ii. 134, xi. 38, 48; s. við orðsending e-s, to answer to one’s call, xi. 29; hann hét þeim dauða ok meiðslum, þeir skipuðusk ekki við þat, i. 277; þenna kost görðu vér Hákoni, skipaðisk hann vel við, he took it in good part, ii. 35; of health, var heitið fyrir henni ok skipaðisk henni ekki viðr, it took no effect, i. 791; lagði Hrani um hana beltið ok skipaðisk skjótt við, ii. 9.II. , þeir skipuðusk múrr ok skjöldr, (a Latinism).III. fit, meet; vel skipaðr til klerks, x. 88; skipaðrar þjónustu af Guði, ii. 199; til-skipað sacramentum, xi. 443.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • Engl.English.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • i. e.id est.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • Ed.edition, editions, edited.
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • Lat.Latin.
  • freq.frequent, frequently.
  • mod.modern.
  • v. l.varia lectio.
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Vígl.Víglundar saga. (D. V.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • BjörnBiörn Halldórsson.
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Gullþ.Gull-Þóris saga. (D. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Mar.Maríu saga. (F. III.)