Yrða

tunga

nafnorðkvenkyn
u, , tungna; [ tuggo; common to all languages; lingua]:—a tongue, 44, ii 11, passim: usages, hraðmælt tunga, 28; skæðar tungur, evil tongues, 264; hafa tungu fyrir e-m, to have tongue for a person, be the spokesman, vi. 223; harðr í tungu, Hallfred; skáldskapr var honum svá tiltækr, at hann kvað af tungu fram sem annað mál, 171; hann sá eld mikinn í tungna líkjum, 91; lof-tunga, ‘praise-tongue,’ flatterer, a nickname.
2. sayings; tunga er höfuðs-bani, ‘tongue is head’s bane,’ is the ruin of a man, 72; e-t leikr á tveim tungum, i. 211 (see leika II. 4); tungan leikr við tanna sar, the tongue touches sores of the teeth, ; hann hefir tönn og tungu á öllu, of a ready tongue; gæti hann, at honum vefisk eigi tungan um hófuð, let him beware lest his tongue winds round his head, let him beware of loose talk, (a long tongue being = inconsiderate tongue that works evil), 160, 178; also, e-m vefsk tunga um tönn, to be disconcerted: a person endowed with poetical gifts is believed to have a tongue longer than other men (the tongue-tip reaching to the nostrils), ii. 557; to this refers the legend of Hallbjörn hali, síðan togar hann á honum tunguna, ok kvað vísu þessa, then be stretched his tongue and said, i. 215; on the other hand, of words spoken in an evil hour, it is said that fiends have stretched (pulled) a man’s tongue, troll toga tungu ór höfði e-m (see troll): in nursery talk, swearing is said to leave a black spot on the tongue, blótaðu ekki, það kemr svartr blettr á tunguna á þér!II. a tongue, language; Dönsk tunga, the Danish (Norse) tongue, see Danskr; tungan er vér köllum Norrænu, xi. 412; vitr maðr ok kunni margar tungur, 298; þar eru tungur sjau ok tuttugu, 414; hverega tungu er maðr skal ríta annarrar tungu stöfum, þá verðr sumra stafa vant, af því at eigi finnsk þat hljóð í tungunni sem stafirnir hafa þeir er af ganga, … nú eptir þeirra dæmum, alls vér erum einnar tungu, … or vóru teknir þeir (stafir) er eigi gegna atkvæðum várrar tungu, Thorodd; ein var þá tunga á Englandi, sem í Noregi ok í Danmörku, en þá skiptusk tungur í Englandi er Vilhjálmr bastarðr vann England, Ísl. ii. 221; Danskir, Sœnskir eða Norrænir ór þeirra konunga veldi þriggja er vár tunga er … af öllum tungum öðrum enn af Danskri tungu, ii. 72; tungna-grein, tungna-skipti, division of tongues, III. of tongue-formed things, a tongue of land at the meeting of two rivers (= μεσοποταμία); í tungu einni milli gilja tveggja, 223, 141; Önundr nam tungu alla milli Hvítár ok Reykjadalsár, 60; frá Flókadalsár-ósi til Reykja-dalsár-óss, ok tungu þá alla er þar var á milli, 186; very in Icel, local names, Tunga, Tungur, Tungna-jökull, Tungna-fell, Tungu-á, Tungu-heiðr, Hróars-tunga, Biskups-tungur, Stafholts-tungur, Skaptár-tunga, , map of : Tungu-goði, a, a nickname: Tungu-menn, men from T., ,
2. the tongue of a balance, in tungu-pundari; in the poets, a sword is slíðr-tunga, hjalta-tunga, slither-tongue, hilt-tongue, and the like,
B. : tungubragð, tungufimi, tunguhapt, tunguhvass, tungulauss, tungumjúkr, tunguníð, tungupundari, tungurætr, tungnaskipti, tunguskorinn, tunguskæði, tunguskæðr, tungusnjallr, tungusótt, tungusætr, tunguvarp.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • f.kvenkyn (e. feminine)
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • Goth.Gothic.
  • Teut.Teutonic.
  • cp.compare.
  • Lat.Latin.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • i. e.id est.
  • Gr.Greek.
  • freq.frequent, frequently.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • Sól.Sólarljóð. (A. III.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Mkv.Málshátta-kvæði. (A. III.)
  • Þorst. Síðu H.Þorsteins saga Síðu-Hallssonar. (D. II.)
  • Ísl. Þjóðs.Íslenzkar Þjóðsögur.
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Valla L.Valla Ljóts saga. (D. II.)
  • Sd.Svarfdæla saga. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Lex. Poët.Lexicon Poëticum by Sveinbjörn Egilsson, 1860.