valda
sagnorð
veld, völdum, valdit, valda: olli, ollir, olli; olli ofrausn stillis, in a verse of 1066, as also by Ari, 7: in alliteration as a vowel, einn þú því ollir, ekki …, 80; a voldi or oldi also occurs, for references see B: ylli, also voldi, vildi, see B; vald: with vald-at-tu, cause thou not, (in a verse); veldr-at, 61: valdit: a verb has been formed from the olli,—olla, olli, ollat, olla being used of to cause, valda to be able: [ waldan, ga-waldan = to rule; wealdan; wield; waltan; walten; vold; valere.]
B. To wield, with ; ef ek em svá ústerkr, at ek má eigi valda sverðinu, if I be so weak that I cannot wield the sword, 209; þær byrðar er vér megum eigi valda, 65; meðan ek má vápnum valda, 170; hvern þann mann er vápnum mátti valda, 611.
2. to rule; en þar Heimdal kveða valda véum, where Heimdal reigns, resides, 13 ( garda waldands = οἰκοδεσπότης).II. to cause, with or ; ok þat olli, 7; vér því völdum er þú velli hélt, 12; ekki veldr því, 2; Þorvaldr veldr því, 18; þessu mun Svanr valda, 21; hvat þat valdit mundu hafa, at …, 75; spurði hvat vyldi úgleði hans, vii. 106 (olli, ); þeir hinir sömu er því voldu, ix. 280; eigi vissu menn hvat því voldi, 282; spurði hvat úgleði hans ylli, 322; spurði hverr því olli, Ísl. ii. 160; olli þat því, at …, 400; hón frétti hvat voldi hans úgleði, 5; þat voldi því, at …, 91; því voldi breiskleikr, 548, (Unger) 21; spurði hverr því volli, ii. 60; sá er úskilum volli, 45; at þeir hefði mestu um valdit, ii. 395; þau ullu ( ollu) lífláti hans, 414; þeir vissu hverir valdit (ollat from a paper ) höfðu, 8; þat oldi úgagni því er vér fengum, Blanda (vellum); ok voldi þat því mest, at …, viii. 197, 292; þat voldi at íss var í stallinum, ix. 386 (volli and olli, ): sayings, sjaldan veldr einn ef tveir deila, 508; eigi veldr sá er varar annan (veldrat sá er varir, ), 6; sá veldr mestu er upphafinu veldr; sá skal hýðing valda (execute) er heimskastr er á þingi, i. 349.III. valdandi, a wielder, ruler; Dróttinn sá er alls er valdandi, 100; hvárki vitandi né valdandi þessa verks, Fms, ix. 42; alls-valdandi, yfir-valdandi; [ Bret-walda.]
Skammstafanir og tilvitnanir
- pres.nútíð (e. present)
- pl.fleirtala (e. plural)
- pret.þátíð (e. preterite)
- A. D.Anno Domini.
- subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
- imperat.boðháttur (e. imperative)
- neg.negative.
- suff.suffix.
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- mod.modern.
- Ulf.Ulfilas.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- O. H. G.Old High German.
- Germ.German.
- Dan.Danish.
- cp.compare.
- Lat.Latin.
- dat.þágufall (e. dative)
- absol.absolute, absolutely.
- v. l.varia lectio.
- i. e.id est.
- Ed.edition, editions, edited.
- MS.manuscript, manuscripts.
- Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
- Am.Atla-mál. (A. II.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Greg.Gregory. (F. II.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
- Hkm.Hákonar-mál. (A. III.)
- Stor.Sona-torrek. (A. III.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Art.Artus-kappa sögur. (G. II.)
- Post.Postula sögur. (F. III.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Rb.Rímbegla. (H. III.)
- Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)