van-
óflokkað
a particle prefixed to nouns and adverbs, [ vanr; and wan-, deficient; wana-]:—lacking, wanting: only used as a compd except in the phrase, of og van, or það er of sem van, now too much, now too little.
B. In van- is as a prefixed particle, mostly denoting lacking, slowly, short, not sufficient, under-, but also simply as a negative, much like δυσ-: van-afla, -afli, weak, waning in strength, 5. vi. 107, 590. van-alinn, under-fed, i. 455. van-brúka. ð, to misuse; van-brúkun, a misuse. van-burða, born prematurely; v. eldi. 656 B. 7. van-búinn, unprepared, 202, 324, vi. 214, vii. 127, viii. 288. van-drengr, a bad man, 166. van-dæmt, under-judging, too leniently: hafa v. eða ofdæmt, () van-efni, lack of means, i. 257, 31 new , viii. 23. van-erð, (?). inferiority, i. 212. van-farinn, in a strait, i. 518 (see also the verse); vér erum vanfarnir hjá honum, we are much short of him, 332. van-ferli, things going wrong, x. 131. van-festr, badly fastened, 4. 8. van-fylgt, ; hafa v. e-m, to back one slowly, i. 739. van-færi, disability, 1. van-færr, disabled, infirm, ii. 146, x. 354, xi. 325, i. 532, i. 393; vanærr ok ílla heill, 122. van-gá, lack of care. van-gefinn, see vargefinn. van-gerðing, a defective fencing, Gpl. 382. van-geymsla, u, = vangá, 128, 42, v. 26. van-geymt, ; hafa v. e-s, to neglect, ii. 110. van-giptr, married beneath one, 17, van-goldit, underpaid, 87. van-gætt, = vangeymt, 463. van-gæzla, u, = vangeymsla, ii. 341, viii. 364. van-görr, defective, imperfect, imperfectly done, half done, vi. 13, x. 318, i. 59; ung Kristni ok mjök vangör, 7; mér sýndisk vangört, faulty, x. 320. van-haft, ; hafa v., not to get one’s due, i. 265. van-haga, að; , mig vanhagar um e-t, to miss a thing, want. van-hagr, dismay, disadvantage, ii. 49, xi. 245, 7: misconduct, i. 687. van-hald, a damage, loss; bíða vanhald af e-m, x. 421: in ill-luck, thriftlessness, 37 new van-haldinn, getting less than one’s due, wronged, ii. 126; ef þú þykkisk v., 108, Slurl. i. 77 C, ii. 297. van-hefnt, (better var-hefnt), 280, van-heiðr, dishonour, i. 562, ii. 289. van-heila, u, = vanheilsa, i. 353. van-heilagr, profane. van-heilindi, failing health, illness, vii. 208, viii. 280, i. 12. van-heill, [ wanhâl], not hale, disabled, ill, i. 50, x. 420; e-m verðr vanheilt, to be taken ill, i. 277: = pregnant, 10. van-heilligr, ill, wretched, vii. 30. van-heilsa, u, failing health, illness, i. 83, 84, 353 (), i. 226, vii. 157, passim. van-helga, að, to profane. van-helti, , better vammhelti, , 366 A. van-henta, t, to stand in need of, to want; hann kvað sér v. annat, he said it was not that he wanted, 212. van-hentr, ; e-m er e-t vanhent, it suits one not well, x. 260. van-herðr, not pushed up to one’s mettle, iii. 487. van-hirða, t; v. um e-t, to neglect. van-hirðing, = vangeymsla. van-hirzla, u, = vanhirðing, 446. van-hluta, unfairly dealt with; verða v., to be worsted, 56, Ísl. ii. 255, i. 157, ii. 92, i. 306; rétta þeirra hlut er áðr eru v., 156. van-hlutr, an unfair share, i. 47 C. van-hugaðr, [? vanhygig]; e-t er v. í máli, it was not well considered, 30. van-hyggja, u, a lack of forethought, 152; bæta fyrir vanhyggju mína, 209. van-kunnandi, wanting in knowledge, ignorant, ill-informed, van-kunnigr, ignorant. van-kunnindi, ignorance, () van-kunnusta ( van-kunnátta), u, want of knowledge, ignorance, i. 479. van-leitað, ; e-s er v., examined imperfectly, i. 329. van-lofaðr, under-praised, vi. 196. van-lokinn, half paid, of debt; vanloknar skuldir, i. 93. van-luktr, half finished; ganga frá mörgu vanluktu, iii. 279. van-lykta, að, to leave unfinished, i. 409. van-lyktir, ; með vanlyktum, unfinished, half done, vi. 13; ok var at vanlykðum nökkut, er hón þó höfuð hans, Ísl. ii. 333; hvárigar vanlykðir (faults) er þær koma á goðans hendi, i. 94. van-mátta, weak, sick, sore; í tána þá er v. var, a sore toe, 15. van-máttigr, failing in strength, weak, impotent, v. 163. van-máttr, failing strength, illness, 565, 17, ii. 12, i. 84. van-megin, weakness, vii. 156: a swoon, fainting, sló yfir mik hræzlu ok vanmegni, 108. van-meginn (van-megn, 20), weak, feeble, i. 305, 20, ; v. af megri, iii. 447; höndina þá má vanmegnu, an infirm hand, i. 189. van-megna, = vanmeginn. van-megna, að, to weaken; v. sterkjan hug, 6: , vanmegnast, to faint, sink down, passim. van-menni, (van-menna, u, , 30; vanmennur þær, xi. 257), a worthless person, 149, 15, iii. 149. van-meta, in a weak, bad condition; var fótrinn v., of a sick leg. i. 344; vanmeta skepna, an ill-favoured creature. van-metnaðr, a disgrace, 160 A. van-mettr, hungry, 3. van-mælt, ; eiga e-t vanmælt, if thou hast anything unsaid, anything to say, i. 668; hvárt mér verðr ofmælt eðr vanmælt, 232. van-mætti, an infirmity. van-refsaðr, not duly punished, ii. 10. van-refst, = refsað; ef v. er af dómarans hendi, 172. van-rekstr, = vanréttr, xi. 253, van-rétti, loss of right, 40; þola v., 238: a defeat, Ísl. ii. 367. van-réttr, = vanrétti, xi. 253. van-rækiliga, carelessly, slovenly, i. () van-rækja, t, to disregard, 157, xi. 423, 72: , vanrækjask e-n, viii. 252. van-rækt, lack of care, 332, i. 251, ii. 14. van-rætt, not fully discussed; v. er um e-t, 271 B. van-samit, unsettled, van-semd, a disgrace, offence, 67. van-signaðr, cursed, , 655 xx. 3. van-skörungr, = vandrengr, 4, 730. van-spurt, left unasked, 52, 191. van-stilli, lack of moderation, intemperance, 45, 71; gefa svá kappsamliga mat, er á þessu mikit vanstilli, no measure, Ísl. ii. 337, vii. 162 (of a fit of insanity); v. lopts, 55; þurfa menn ekki hér at lýsa v. (men need not shew ill temper) fyrir þessa sök, i. 101 C. van-stilling, = vanstilli. 25. van-stilltr, wanting in tempcr, rash, i. 207, x. 264; marglyndr, vandlyndr ok v., wanting in temper, 420; v. í orðum, vi. 324: excessive, 142. van-svarat, insufficiently answered, of a question; hafa v., ii. 93; vanspurt eða v., 270. van-svefta, having too little sleep. van-sæmd, dishonour, contumely, ii. 291, vi. 109. van-sætti, discord, i. 101, van-sök, a fault, offence, 524. van-talað, = vanmælt; er enn mart vantalað, 20; á ek við hvárigan ykkarn vantalað, I want to speak to neither of you, v. 327. van-talit (van-talt), not full accounted for, short in the tally, 385; oftalt, vantalt, 478. van-tekit, pulled insufficiently, 242. van-traust, a lack of trust. van-trú, unbelief [ vantro]; villa ok v., 218, i. 390, van-trúaðr, unbelieving, , van-trúnaðr, distrust, i. x. 398. van-unninn, unfinished; vanunnin verk, i. 157; lítið vas eptir vanunnit (undone) í víngarðinum, 57. van-virða, t, to disregard, dishonour, put to shame, Ísl. ii. 238; affæra ok v., i. (): vanvirðr, ii. 67, 183; vanvirt, v. 326. van-virða, u, a disgrace, 60, 159, 128. van-virðing, = vanvirða, ix. 278, 289, 157, 181. vanvirðu-lauss, not disgracing, 118. van-virkja, u, a defect, fault, 158, Ísl. ii. 201, van-vit, [ van-vid = insanity], want of thought, 135, van-vita, insane, i. 213, 79. van-vitað, not quite known; enn er v. nökkut um sættina, 56. van-vizka, u. foolishness, 115. van-þakkað, not duly thanked; eiga e-m e-t v. van-þakklátr, ungrateful. van-þakklæti, ingratitude. van-þekking, lack of knowledge. van-þyrmsla, u, violation; v. hátiða, 146. van-þökk, unthankfulness.
Skammstafanir og tilvitnanir
- cp.compare.
- Goth.Gothic.
- A. S.Anglo-Saxon.
- O. H. G.Old High German.
- COMPDSsamsett orð (e. compounds)
- freq.frequent, frequently.
- Gr.Greek.
- adj.lýsingarorð (e. adjective)
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- mod.modern.
- f.kvenkyn (e. feminine)
- m.karlkyn (e. masculine)
- i. e.id est.
- pref.preface.
- n.hvorugkyn (e. neuter)
- pl.fleirtala (e. plural)
- Ed.edition, editions, edited.
- MS.manuscript, manuscripts.
- v. l.varia lectio.
- impers.ópersónulegt (e. impersonal)
- plur.fleirtala (e. plural)
- q. v.quod vide.
- reflex.reflexive.
- adv.atviksorð (e. adverb)
- Dan.Danish.
- Al.Alexanders saga. (G. I.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Korm.Kormaks saga. (D. II.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Band.Banda-manna saga. (D. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Jb.Jóns-bók. (B. III.)
- Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
- H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
- Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
- Bret.Breta sögur. (G. I.)
- Bjarn.Bjarnar saga. (D. II.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
- Valla L.Valla Ljóts saga. (D. II.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Vápn.Vápnfirðinga saga. (D. II.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Vídal.Vídalíns-Postilla.
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Sól.Sólarljóð. (A. III.)
- Ls.Loka-senna. (A. I.)
- Laur. S.Laurentius saga. (D. III.)
- K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
- Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
- Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
- N. T.New Testament.
- Greg.Gregory. (F. II.)
- Js.Járnsíða. (B. III.)