Yrða

vekja

óflokkað
vek, vakði, later vakti; vekði (vekti); vakiðr, 236, l. 8, vaktr, vakinn: with vekk-at ek, I wake (you) not, 1: [ wakjan; weccean; waken; wecken; vække]:—to waken, rouse from sleep; hón gat varla vakit þá, i. 9; vöktu konurnar hann, ix. 24; var hann vakinn, 214; þorði engi at vekja hann, 72, 122; konungi þótti heldr snemt at v. herinn, … þá vaknaði liðit, 207; þá vakði Finnr konung, 210; hann bannar þat hverjum manni, at hann se vaktr, iv. 274; Jesús Kristr vekr þik, rís þú upp, 623. 14.
2. vekja upp, þeir vöktu þá upp konung, 282; hann vakði upp alla heima-menn sína, 35: , hann vakti upp tvá boða mikla, x. 324 (of a wizard): to raise a ghost, vekja troll upp, i. 19 (see troll); v. upp draug, (uppvakningr).II. to stir, rouse; gör þú eigi þat, son minn, at þú vekir þá er þeir hafa áðr frá horfit, 115; ek vakða opt reiði þina, 623. 27; ilmr þinn vakði fýsn mína, 28; þá tók ek at vekja kláða á fæti honum, x. 331.
2. to cause, begin; vekja víg, ii. 54; sigr-vænlig heill, er konungr hefir svá röskliga vakit víg fyrstr manna, 37; hverr mun þá víg vekja nema þú ok þínir menn, 597; hann samnaði her miklum ok vakði styrjöld, 623. 25; eigi vil ek vekja láta ór mínum flokki orða-lag né áhlaup, i. 157 C.3. to start a question, hint at a thing, of a request; Egill vakði þat mál (started it) við Þórólf, 194; hann vekr þetta mál við konung, vi. 54; ok vökðu bónorðit, 17; v. til um e-t, Hárekr vekr til mjök opt við konunginn um stafnbúann, 119; Sigtryggr konungr vakði þá til um eyrendi sitt við Sigurð jarl, 271; vekja þeir þá til við Gizur um bónorðit, id.; þá vakði Njáll til um bónorðit, 40; hann vakti til ok spurði, vii. 106; vekr Hákon jarl (til) við Eirík konung, at hann fái honum …, x. 220.
B. [Perhaps a different word, akin to vekka, vekvi, ; also vök = a hole in the ice; the vækkir, i. 352, favours this derivation]:—to make to flow; vekja sér blóð, to make one’s blood flow, open a vein, let blood; þeir vöktu sér blóð í lófum, ii. 445; Eystein setti dreyrrauðan svá at honum mátti nær einum fingri dreyra vekja, vii. 145; nú vekja þeir sér blóð ok láta renna saman dreyra sinn, 11; (vökva þeir sér blóð, 93, ); en ef blóð vekkir með öfund í kirkju-garði, þá skal sá láta vigja kirkjugarð með sínu fé er blóð vakti, i. 387, 388; ef menn berjask í kirkjugarði … sá er blóð vekkir (vækkir), … sá skal víging kaupa er blóð vakti, 352.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • poët.poetically.
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • neg.negative.
  • suff.suffix.
  • Goth.Gothic.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • q. v.quod vide.
  • cp.compare.
  • pres.nútíð (e. present)
  • l. c.loco citato.
  • Post.Postula sögur. (F. III.)
  • Bm.Bjarka-mál. (A. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Ísl. Þjóðs.Íslenzkar Þjóðsögur.
  • Al.Alexanders saga. (G. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)