Yrða

upp

atviksorð
[ iup = ἄνω; and up; op; auf; from the compounded particle upp á (= upon) comes the paa, as also the ‘pi, ‘punder, upp-á, upp-í, upp-undir]:—up; upp ok niðr, up and down, passim; þrifa upp, to catch up; gripa upp, to pick up, xi. 124; taka upp, 55; ganga upp, to go up, ascend, 717; upp á hauginn, ii. 60; upp þangat, i. 60; upp til Fljótshlíðar, 69; upp með, up along, 74; upp ok ofan með ánni, iii. 56: of direction, sjá upp, líta upp, to look up, iv. 153; næst tungli upp frá, upwards, 110; hanga upp yfir þeim, up over one’s head, 170; skamt á land upp, i. 60; hann hefir upp líking manns, Best. 47; upp var fjöðrin breið, 285.
II. with verbs; setja upp. skip, to launch, i. 62, 592; setja upp gnegg, see setja A.I. 4; skipa upp, to unload cargo, see skipa; grafa upp, to dig up, 86, 99; binda upp, to bind up, i. 194; réttask upp, to stretch oneself, v. 29; rísa upp, to rise; reisa upp, to raise up, i. 148; standa upp, to stand up; spretta upp, to spring up; vekja upp, to wake up, awaken, also to raise a ghost, x. 309; eggja upp, 69; koma upp, to come up, appear, ii. 124; skella upp, to burst into laughter, 136; ljósta upp ópi, to lift up the war-cry, vii. 260; syngja upp, to sing up or loudly, x. 15, to speak up; lesa upp, to read up, ix. 255; ráða upp, id.; segia upp, to say up, announce; telja upp, to count up, i. 21; inna upp, id., xi. 89; lúka upp, to open up, , see lúka; bjóða upp, to give up, yield up, 32, vi. 241, 25, 76, ii. 4, 147; gefa upp, to give up, pardon, ii. 33, x. 6; skipta upp, to share, iii. 92; gjalda upp, to pay up or out, x. 199, xi. 81; bæta upp, göra upp, smíða upp, to make up, repair, iv. 93, ix. 43, 338; búa upp hvílu, to make up a bed. 168; göra upp hvílu, id., ii. 124; drepa upp eld, to strike fire, iv. 338; tendra upp, to light up, i. 455; bregða upp, to break up, ii. 121, xi. 219.
2. with the notion of consuming; drekka upp, eta upp, to drink up, eat up; gefa upp, to give all up, vii. 197; brytja upp, skipta upp, to share it all out; ausa upp, 95 B; brenna upp, ; eyða upp, ii. 118, xi. 236; gjalda upp, 26; beita upp, 49, 712; leggjask upp, to be deserted, 60.3. with the notion of discovery; spyrja upp, to find out, ii. 125; frétta e-t upp, Fdda ()4. denoting quite; kistur fullar upp bóka, quite full, 656 B. 1; fullr upp flærðar, full up, brimful of falsehood, viii. 391; ‘have fuldt op af noget,’ to have a thing in abundance; höggva upp, to cut up, cut in pieces, ix. 381; hann þagði upp mörgum dægrum saman, iv. 167.
III. of time; vetrinn er á leið upp, xi. 52; sem upp á líðr, as it advances, vi. 217; upp frá Fardögum, ii. 10; upp frá því, ever since, xi. 334, 717, 282, ; upp héðan, henceforth, ; til þings upp, up to the time of the þing, i. 262.IV. with prepp,; up á, upon; upp á trú þína, upon my faith, i. 79; segja upp á trú sína, xi. 285; hafa statt upp á hjarta mitt, i. 284; upp á Ebresku, in Hebrew, 5, 16; upp á fé eða umsýslu, 202; sjá upp á, horfa upp á, 20; abbask, slást upp á, to assail, 194, 143; fara með her upp á Dani, xi. 417; herja upp á, 11; upp á Svía-ríki, x. 50; leggja hatr upp á, ; mannfalli snýr upp á Vindr, xi. 390; upp á skaða e-s, 78; fýsask, stunda upp á e-t, ; hugsa upp á, to yearn for, xi. 423; upp á vald ok forsjá Guðs, i. 185; heimta skuld upp á e-n, i. 4; upp á kost e-s, upp á erfingja mína, at their expense, Ísl. i. 149 (), iv. 8:—upp-í, up into; upp í Norrænu, upp í várt mál, ; skipaði hann þat upp í fjórðungs gjöf síua, v. 1; upp í jörðina, upp í skuld, 21:—upp-at, up to; upp-úr, upp-yfir, up above; upp-undir, upp-eptir, upp-með, up along.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • adv.atviksorð (e. adverb)
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Dan.Danish.
  • Germ.German.
  • mod.modern.
  • provinc.provincial.
  • qs.quasi.
  • cp.compare.
  • etc.et cetera.
  • pref.preface.
  • i. e.id est.
  • v. l.varia lectio.
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Bárð.Bárðar saga. (D. V.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Valla L.Valla Ljóts saga. (D. II.)
  • Vígl.Víglundar saga. (D. V.)
  • Th.Theophilus. (F. III.)