Yrða

verja

sagnorð
ver, verjum; varði; verði; variðr, varðr, varinn: [ warian = κωλύειν; werjan; Chaucer werye, were; wehren; værge]:—to defend; verja sik … hvárt þú verr þik lengr eðr skemr, … verja sik vel ok fræknliga, 116; verja sik eðr gefask upp, 124; verja sik eðr Helga, 136; verja hendr sínar, 47, 84 (hönd III. 2); verja land fyrir e-m, i. 23; at jarl verði landit fyrir víkingum, 192.
2. in law; verja mál, to defend, to sækja; var málit hvárki sótt né varit þaðan af, 37; ek skal svá mál þetta verja sem ek veit réttast …, 239; vera variðr, varðr sök, enda er hann varðr sökinni, i. 56; ok er hann variðr sökinni, ii. 36: the law phrase, verja e-t lyriti, to set a veto on, forbid, passim (see lyritr): also ‘verja’ , ‘lyriti’ being understood, () ii. 81, 87, 240.3. verja e-t, or verja e-m e-t, to guard a place, hold it against a comer; Egill varði dyrrnar, held the door, 239; af vörn drengiligri er Ormrinn var variðr, x. 364; verja þeim bæinn, viii. 72; þeir ætluðu at verja konungi land, i. 306; at vísu ætla ek at verja þér ríki mitt, ix. 424; úvinir þeirra ætluðu at verja þeim vígi þingvöllinn, ii. 234; ok beiddi at þeir verði honum eigi vígi land sitt, vii. 180; fylkja þar liði mínu ok verja þeim vígit, 228; eða ætlar þú at verja mér skarðit, 37; at hann skyldi eigi verja Rögnvaldi jarli þann hlut ríkis er hann átti, 394.II. to defend oneself; þeir vörðusk með drengskap, i. 104; hann varðisk vel, 122; svá varðisk hann vel, … varðisk hann þá með annarri hendi, 64; tók hann þá einn þeirra ok varðisk með, vi. 110; mun ek þér eigi vápuum verjask, ii. 257; hann varð upp at standa ok verjask þeim, xi. 279; mætti hann finn-gálkni ok varðisk því lengi, defended himself against it, braved, fought it a long time, 183; eitt lopt þat er þeim þótti sem lengst mundi verjask mega, xi. 117; þá versk hann sökinni, () i. 43.B. Though similar in inflexion this word is etymologically distinct from the preceding, having had a radical s, which has since been changed into r; this is seen from the : [ wasjan = ἀμφι-εννύναι; werjan; wear (clothes); akin are vestis, Ϝεσθής; also the váð, wadi = vestis and wadjan = vestire, a contracting of vast- or vasd- into vâd- instead of assimilating into dd: in vesl, a cloak, the s has been preserved]:—to clothe, wrap, enclose; verja e-n armi, to embrace, fold in one’s arms, 164, 42; verja e-n faðmi ljósum, … varði hvítan háls Völundar, 2; hann varði mey varmri blæju, 7; ok léttliga líni verðit, 3. 2 (both the latter phrases refer to a wedding); vexa vel blæju at verja þitt líki, to shroud thy body, 101.
2. to mount, of metalwork; skutla silfri varða, 29; af gulli vörðu altari, a gold-adorned altar, Geisli; sverð varið gulli, 8.3. fagr-variðr, fair-dressed, 37; brúðr baug-varið, a ring-wearing bride, 2. 33; grætr þú, gull-varið, thou gold wearer, clad in gold, 43; málmr hring-variðr, gold-enamelled metal, 3. 64; dreki járni varðr, iron-mounted; jarn-varðr yllir, ; örkin var gulli varið útan, 22.4. verja sverði, to wield the sword, 8.II. to invest money, lay out; varði Ingólfr fé þeirra til Íslands-ferðar, 32; selr jarðir sínar ok verr fénu til útan-ferðar, 158; hann hafði varit þar til fé miklu, 79; verja varningi, 68; verja aurum sínum í gimsteina, 623. 19; hann verr sumt í gripi, 56; verja fé sínu í lausa-eyri, 139; hann er sjálfs síns líf ok líkam (lífi ok líkama) varði, 468; fimtán hundruð varið í Norrænan eyri, 25; þeir vörðu varningi sínum í trausti Arinbjarnar, 465; fengu þeir fullendi fjár, allir þeir er nakkvat höfðu at verja, ii. 513; var enn tírætt hundrað úvart, not used up, ii. 154; þeir menn er vart hafa til Grænlands, who have invested money in coasting Greenland, () ii. 197; nú leggja menn félag sitt ok verja ór einum sjóð, 406; vænti ek at ek hafa því vel varit, that I have made a good bargain, 284; veit ek at því mun öllu bezt varit er ek hefi gört til þakka yðvarra, 63; þykkir honum því ílla varit, er …, xi. 58.
2. to exert oneself; en með því at hann varði sér mjök til, þá spruttu honum fætr á jakanum, but as he strained himself much, his feet slipped on the ice, 238.
III. , hann tók mikit kaup … honum varðisk þat svú, at hann hafði mat ok klæði, ok ekki um þat fram, i. 146 C; hversu versk fénu, how does the money increase? vi. 238.
2. varit; áttú svá til varit of menn, at …, than art so provided with men, that …, 55; þú átt til þess varit, that is thy nature, 35 C; örorðr muntú, áttú ok lítt til þess varit, iv. 257; son Melkorku var sköruligr, enda átti hann til þess varit, 82; fullvel ætta ek til þess varit, , see fara A. VI. 2. β: the participles of the two verbs fara and verja having here been confused with one another.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pres.nútíð (e. present)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • opp.opposed.
  • absol.absolute, absolutely.
  • reflex.reflexive.
  • Goth.Gothic.
  • Engl.English.
  • Lat.Latin.
  • Gr.Greek.
  • perh.perhaps.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • cp.compare.
  • Hel.Heliand.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • ch.chapter.
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Kb.Konungs-bók. (B. I, C. I, etc.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Ölk.Ölkofra-þáttr. (D. II.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Hkv. Hjörv.Helga-kviða Hjörvarðssonar. (A. II.)
  • Vkv.Völundar-kviða. (A. II.)
  • Og.Oddrúnar-grátr. (A. II.)
  • Gkv.Guðrúnar-kviða. (A. II.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Rm.Rígsmál. (A. II.)
  • Hkv.Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Darr.Darraðar-ljóð. (A. III.)
  • Ver.Veraldar saga. (E. II.)
  • Hðm.Hamðis-mál. (A. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • O. H. L.Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
  • Magn.Magnús saga jarls. (E. II.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Jb.Jóns-bók. (B. III.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Mkv.Málshátta-kvæði. (A. III.)