ganga
sagnorð
1
komast áfram á fótunum
hún gengur alltaf í skólann
barnið er byrjað að ganga
við göngum oft okkur til hressingar
hermennirnir gengu í takt
gekkst þú ekki á jökulinn?
ganga um gólf
2
(um vél, klukku, mótor o.fl.) starfa, virka
gamla úrið gengur ennþá
3
(um samgöngutæki) vera í reglulegum ferðum
bátur gengur reglulega út í eyna
strætó hættir að ganga á miðnætti
4
ganga langt
teygja sig langt, gera of mikið (af e-u)
hún gengur of langt í þjálfun líkamans
5
hafa vissan framgang, takast, heppnast
a
nefnifall
hvernig gengur?
verkið hefur gengið ágætlega
hreinsunarstarfið gekk vel
b
þágufall
honum gekk vel í prófinu
hvernig gengur þér?
mér gengur hægt með ritgerðina
6
vera nógu gott, hæfa
það gengur ekki að hann mæti alltaf of seint
7
ganga + að
ganga að eiga <hana>
ganga í hjónaband með <henni>, giftast <henni> (oftast notað um karlmann)
ganga að <skilmálunum>
beygja sig undir, samþykkja skilmálana
8
ganga + af
það gengur <hálfur metri> af
hálfur metri verður afgangs
það gekk ekki einn biti af steikinni
ganga af <honum> dauðum
drepa hann
hann er að ganga af mér dauðri með þessum kvörtunum
9
ganga + aftur
ganga aftur
vera á sveimi sem draugur
10
ganga + á
a
ganga á <hana>
spyrja hana ákveðið, stöðugt
b
ganga á <birgðirnar>
taka af birgðunum
það gengur á <eldsneytið>
eldsneytið eyðist
c
það gengur <mikið> á
það er mikið um að vera
hvað gengur hér á?
það gekk mikið á í íþróttahöllinni á laugardaginn
11
ganga + (á) eftir
ganga á eftir <honum>
a
fylgja honum eftir, fara í kjölfar hans
b
knýja á hann, biðja hann mikið (um e-ð)
ég þurfti ekki að ganga lengi á eftir henni að koma með mér í leikhús
12
ganga + á milli
ganga á milli <þeirra>
hindra áflog þeirra
13
ganga + eftir
<þetta> gengur eftir
þetta verður, rætist
hana hafði lengi dreymt um að fara til Sviss og það gekk eftir
14
ganga + fram
a
ganga hart fram
sýna dug, góða framgöngu
foreldrarnir gengu hart fram í því að leikvöllurinn yrði lagfærður
b
<þetta> nær fram að ganga
þetta nær í gegn, er samþykkt
frumvarpið náði ekki fram að ganga
c
<nesið> gengur fram <í fjörðinn>
nesið skagar fram/út í fjörðinn
15
ganga + fram af
ganga fram af <henni>
gera hana hneykslaða og forviða
hann gekk fram af mér með þessu tali
16
ganga + fram hjá
ganga fram hjá <honum>
gefa honum ekki tækifæri, sniðganga hann
þegar skáldverk eru tilnefnd má ekki ganga fram hjá þessum ágæta höfundi
17
ganga + frá
a
ganga frá
láta allt á sinn stað, koma öllu í lag
við gengum frá eftir matinn
það á eftir að ganga frá í eldhúsinu
ganga frá <þessu>
láta þetta á sinn stað, koma þessu í rétt horf
hann gekk vel frá verkfærunum
hún gekk frá pappírunum eftir sig
það á eftir að ganga frá samningnum
festið saman peysuna og gangið frá öllum endum
→ sjá: frágenginn lo
ganga frá lausum endum
ljúka öllum þáttum máls
b
ganga frá <honum>
gjörsigra hann, láta hann liggja (eftir t.d. áflog)
18
ganga + fyrir
a
ganga fyrir (öðrum)
hafa forgang, mega fara fyrstur
nemendur með góðar einkunnir ganga fyrir
þau létu baðherbergið ganga fyrir öðrum innréttingum
b
bíllinn gengur fyrir <rafmagni>
bíllinn notar rafmagn sem eldsneyti
19
ganga + í
a
ganga í <svona fötum>
nota svona föt
hún gengur alltaf í gallabuxum
b
ganga í <málið>
snúa sér að því að leysa málið
20
ganga + í gegnum
ganga í gegnum <erfiða reynslu>
upplifa erfiða reynslu
hann hefur þurft að ganga í gegnum margt um dagana
21
ganga + nærri
ganga nærri sér
leggja of mikið á sig
hún hefur gengið mjög nærri sér með allri þessari vinnu
22
ganga + til
<honum> gengur gott eitt til
hann hafði gott eitt í hyggju
hvað gengur <henni> til?
hvað hefur hún í hyggju? hver er tilgangur hennar (með þessu)?
hver var þessi maður og hvað gekk honum til?
23
ganga + um
ganga <hljóðlega> um (húsið)
hegða sér, fara hljóðlega
gestir eru beðnir að ganga snyrtilega um
24
ganga + upp
<dæmið> gengur upp
tölurnar í dæminu stemma
það var erfitt að láta rekstrarreikningana ganga upp
<þetta> gengur (ekki) upp
þetta hentar (ekki), passar (ekki)
það gengur ekki upp að allir séu í fríi í júlí
25
ganga + út
<varningurinn> gengur út
hann selst
26
ganga + út á
<kenningin> gengur út á <þetta>
kenningin felur þetta í sér, þetta er aðalinntak kenningarinnar
27
ganga + út frá
ganga út frá <þessu>
gera ráð fyrir þessu, búast fyrirfram við þessu
námsefnið gengur út frá vissri kunnáttu nemenda
28
ganga + úti
ganga úti
(um kindur og hesta) vera stöðugt utandyra
hestarnir ganga úti
29
ganga + yfir
a
<óveðrið> gengur yfir
óveðrinu linnir
þeir fóru ekki út fyrr en veðrið var gengið yfir
b
<flóðbylgja> gengur yfir <landið>
flóðbylgja fer yfir landið
c
það gekk (alveg) yfir <mig>
ég fylltist undrun og vandlætingu, ég var alveg gáttuð
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
geng
gekk
2.p.
gengur
gekkst
3.p.
gengur
gekk
Nútíð
Þátíð
1.p.
göngum
gengum
2.p.
gangið
genguð
3.p.
ganga
gengu
Nútíð
Þátíð
1.p.
gengst
gekkst
2.p.
gengst
gekkst
3.p.
gengst
gekkst
Nútíð
Þátíð
1.p.
göngumst
gengumst
2.p.
gangist
gengust
3.p.
gangast
gengust
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
gangi
gengi
2.p.
gangir
gengir
3.p.
gangi
gengi
Nútíð
Þátíð
1.p.
göngum
gengjum
2.p.
gangið
gengjuð
3.p.
gangi
gengju
Nútíð
Þátíð
1.p.
gangist
gengist
2.p.
gangist
gengist
3.p.
gangist
gengist
Nútíð
Þátíð
1.p.
göngumst
gengjumst
2.p.
gangist
gengjust
3.p.
gangist
gengjust
Nh.
ganga
Sagnb.
gengið
Lh. nt.
gangandi
Nh.
gangast
Sagnb.
gengist
Lh. nt.
gangandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
gakk
gakktugangtu
gangið
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
—
gangstu
gangist
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
gengurðu
gekkstu
Nútíð
Þátíð
2.p.
gangiði
genguði
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
gangirðu
gengirðu
Nútíð
Þátíð
2.p.
gangiði
gengjuði
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
gengstu
gekkstu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
gangistu
gengistu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þágufalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
gengur
gekk
2.p.
gengur
gekk
3.p.
gengur
gekk
Nútíð
Þátíð
1.p.
gengur
gekk
2.p.
gengur
gekk
3.p.
gengur
gekk
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
gangi
gengi
2.p.
gangi
gengi
3.p.
gangi
gengi
Nútíð
Þátíð
1.p.
gangi
gengi
2.p.
gangi
gengi
3.p.
gangi
gengi
Ópersónuleg
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
gengur
gekk
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
gangi
gengi
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
genginn
gengin
gengið
Þf.
genginn
gengna
gengið
Þgf.
gengnum
genginni
gengnu
Ef.
gengins
genginnar
gengins
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
gengnir
gengnar
gengin
Þf.
gengna
gengnar
gengin
Þgf.
gengnum
gengnum
gengnum
Ef.
genginna
genginna
genginna