gera – Yrða: íslensk orðabók

hafa (e-ð) fyrir stafni, aðhafast (e-ð)

hvað ertu að gera?

hún gerði þetta ekki viljandi

við ætlum ekki að gera neitt sérstakt í kvöld

hvað get ég gert fyrir þig?

gera eitthvað í málinu

gera sitt besta

gera sitt til að <hjálpa til>

leggja sitt af mörkum, eiga þátt í að hjálpa til

gera <mikið> af því að <ferðast>

gerðu það (fyrir mig)

í innilegri beiðni: vertu svo góður að ....

leyfðu mér að eiga hvolpinn, gerðu það

hafa <lítið> að gera

það er <mikið> að gera

búa (e-ð) til

hann hefur gert tvær kvikmyndir

hún gerir frábæra lifrarkæfu

hann gerði tvær villur á prófinu

starfa, hafa e-ð sem starf

hvað gerir pabbi hennar?

hann gerir ekki neitt, hann er atvinnulaus

láta (e-ð/e-n) verða (e-ð)

hún er að gera hann brjálaðan

þau gerðu eldhúsið stórglæsilegt

skvetta af ólífuolíu gerir matinn enn betri

gera hreint

sem staðgengill fyrir aðra sagnliði

ég ætlaði að vökva garðinn en ég gerði það ekki

hana langaði að skamma drenginn en hún gat ekki gert það

hann prjónar stundum, hann gerir það sér til gamans

þágufall/þolfall

valda (e-m) miska

hann hefur ekki gert mér neitt

hún gerði honum þann óleik að reykja inni

þágufall/þolfall

hafa viss áhrif á (e-n)

þetta jurtate gerir þér gott

honum er fyrirskipað, hann er látinn greiða sekt (formlega, af yfirvaldi)

henni var gert að sæta geðrannsókn

það gerir <byl>

bylur brestur á, það byrjar að hvessa með snjókomu

um kvöldið gerði mikið óveður

gera + að

gera <hana> að <framkvæmdastjóra>

fá henni hlutverk framkvæmdastjóra

gera að fiski

vinna að fiskinum (t.d. afhausa eða slægja hann)

gera að <sárinu>

búa um sárið

geta ekki að þessu gert

eiga ekki sök á þessu, fá ekki við þetta ráðið

ég get ekki að því gert þó að fluginu hafi seinkað

gera + af

gera <eitthvað> af sér

aðhafast eitthvað óleyfilegt

þeir segjast ekki hafa gert neitt af sér

hvað hef ég gert af <pennanum mínum>?

hvar hef ég látið pennann minn?

<hann> veit ekki hvað <hann> á af sér að gera

hann er ringlaður og veit ekki hvað hann á aðhafast

gera + á

gera á sig

kúka í bleyjuna/buxurnar

gera + fyrir

gera sér lítið fyrir og <skora 10 mörk>

skora 10 mörk með léttum leik, án fyrirhafnar

gera + í

gera í því að <vera leiðinlegur>

reyna að vera leiðinlegur, leggja sig fram um það

gera + með

gera <ekkert> með <þetta>

bregðast ekkert við þessu

gera + til

<þetta> gerir ekkert til

þetta er allt í lagi

það gerir ekkert til þótt þú verðir svolítið seinn

fötin mín blotnuðu en það gerði ekkert til

gera sig til

kalla á athygli e-s með útliti sínu eða látbragði

hún gerir sig til fyrir strákunum

gera + um

það er um að gera

það er mikilvægt, það á endilega (að ...)

það er um að gera að nýta tímann vel

gera + upp

gera upp <húsið>

endurnýja húsið og koma því í nýtt og betra ástand, skipta um glugga, innréttingar o.þ.h.

íbúðin hefur verið gerð upp á smekklegan hátt

gera upp

koma fjármálunum á hreint, borga reikninginn

við gerðum upp við þjóninn og fórum út

gera <þetta> upp við sig

(reyna að) ákveða sig

ég gat ekki gert upp við mig hvor húfan væri flottari

gera sér upp <veikindi>

þykjast vera veikur, uppdikta veikindi

gera + upp á milli

gera upp á milli <þeirra>

koma fram við þau af ójöfnuði, mismuna þeim

hún gerir ekki upp á milli barnanna sinna

geta ekki gert upp á milli <þessara tveggja málverka>

geta ekki ákveðið hvort sé álitlegra

gera + úr

gera saft úr <berjum>

búa til saft úr því hráefni

hún gerði bát úr dagblaðinu

gera lítið úr <honum>

lítillækka hann

gera <mikið> úr <vandamálinu>

gera vandamálið stórt, þenja það út

hann gerði lítið úr bakveiki sinni

gera gott úr <öllu>

bregðast við (neikvæðum) aðstæðum á jákvæðan hátt

gera + út

gera út <bát>

stunda útgerð á <bát>, eiga og reka <bát>

gera + út af við

gera út af við <hana>

drepa hana

fyrirlesarinn var að gera út af við mig af leiðindum

gera + út um

gera út um <þetta>

ákveða þetta, úrskurða um þetta

þeir ætluðu að gera út um deiluna með slagsmálum

gera + við

gera við <kranann>

koma krananum í lag, lagfæra hann

hann gat ekki gert við kassettutækið

gera vel við <hana>

sýna henni vinsemd og örlæti

geta <lítið> gert við <þessu>

geta lítið við þetta ráðið

gerðu svo vel

sagt kurteislega þegar 1) e-r biður um e-ð 2) e-m er boðið að gera e-ð

má ég fá saltið? - gerðu svo vel

gerið þið svo vel að koma inn

→ sjá: gerast so, gerður lo