hafa
sagnorðþolfall
1
vera með (e-ð)
ég hef mitt eigið skrifborð í vinnunni
hann hafði dagblað í hendinni
við höfum stóran garð
2
hjálparsögn til að mynda núliðna og þáliðna tíð (lokið horf)
ég hef aldrei komið til Spánar
hann hefur verið í burtu að undanförnu
hún hafði farið á pósthúsið
þau höfðu ákveðið að hittast þar
3
hafa sig <á brott>
fara burt, snáfa burt
hundurinn hafði sig loksins burt
4
hafa + af
a
hafa <þetta> af
takast þetta
hún hafði það af að sigra í spretthlaupinu
b
hafa það af
halda lífi, lifa af hættu eða sjúkdóm
5
hafa + á móti
hafa <ekkert> á móti <þessu>
vera <ekki> mótfallinn þessu
ég hef ekkert á móti hnefaleikum
segið til ef þið hafið eitthvað á móti þessu
6
hafa + eftir
hafa <þetta> eftir <honum>
segja þetta eins og hann sagði það
þetta var haft eftir ráðherranum í gær
7
hafa + fram
hafa sitt fram
ná fram vilja sínum
ef þeir hafa sitt fram hækka launin umtalsvert
hafa <þetta> fram
fá þessu framgengt, fá þetta í gegn
8
hafa + fram yfir
hafa <þetta> fram yfir <hana>
vera betri, hafa betri stöðu en hún að þessu leyti
poppkorn hefur ýmislegt fram yfir annað snakk
9
hafa + fyrir
a
hafa fyrir <þessu>
ómaka sig við þetta, hafa fyrirhöfn af þessu
hún hafði fyrir því að baka 3 tertur í veisluna
þau höfðu mikið fyrir því að skipuleggja skólaballið
b
hafa <eitthvað> fyrir sér
styðjast við vitneskju eða góð rök
ég veit ekki hvað hann hefur fyrir sér þegar hann segir þetta
10
hafa + í
a
hafa í sig og á
hafa nóg til að framfleyta sér
b
hafa sig í <að hringja>
hafa framkvæmd, dug, kjark í sér til að hringja
við höfðum okkur loks í að láta mála þakið
11
hafa + í frammi
hafa sig <lítið> í frammi
vera áberandi í umræðum, í samfélaginu
hann hafði sig fremur lítið í frammi á fundinum
12
hafa + ofan af
a
hafa ofan af fyrir <sér>
stytta sér stundir
ég hafði ofan af fyrir mér með lestri skáldsagna
það þarf að hafa ofan af fyrir krökkunum í flugvélinni
b
gamalt
hafa ofan af fyrir <fjölskyldunni>
framfleyta fjölskyldunni, sjá henni farborða
13
hafa + til
hafa sig til
gera sig kláran, fínan
þær eru að hafa sig til fyrir samkvæmið
14
hafa + undan
hafa (ekki) undan <henni>
koma minna í verk en hún
þeir hafa ekki undan að framleiða vöruna
starfsfólkið hefur varla undan að taka við umsóknum
15
hafa + undir
a
hafa <skjalið> undir höndum
hafa skjalið í vörslu sinni
b
hafa <hann> undir
vera honum yfirsterkari í átökum
16
hafa + upp á sig
<þetta> hefur <lítið> upp á sig
þetta gagnar lítið, þetta hefur engan tilgang eða árangur
það hefur ekkert upp á sig að fara í mál við hann
17
hafa + uppi á
hafa uppi á <bréfunum>
finna bréfin
það reyndist erfitt að hafa uppi á eiganda bátsins
18
hafa + upp úr
hafa <lítið> upp úr <starfinu>
fá litlar tekjur eða hagnað af starfinu
þeir hafa sæmilega upp úr búðinni
hafa <mikið> upp úr sér
hafa miklar tekjur eða hagnað
það er <lítið> upp úr <þessu> að hafa
þetta skilar litlum hagnaði, ágóða
19
hafa + út undan
hafa <hana> út undan
taka hana ekki með (þegar aðrir fá e-ð)
Öskubuska var alltaf höfð út undan
20
hafa + út úr
hafa út úr <honum> <fé>
ná af honum fé með klækjum
21
hafa + við
a
hafa mikið við
hafa hátíðarbrag á e-u, gera e-ð með viðhöfn
þau elda nautakjöt þegar þau vilja hafa mikið við
b
hafa (ekki) við <honum>
vera lengur en hann, ná honum (ekki)
hann talaði svo hratt að ég hafði ekki við að skrifa það niður
22
hafa + yfir
hafa yfir <vísuna>
segja fram vísuna
hafðu það gott
gangi þér allt vel
það verður að hafa það
svo verður þá að vera, það er ekkert við því að gera
það var uppselt á tónleikana - það verður bara að hafa það
→ sjá: hafast so
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
hefhefi
hafði
2.p.
hefurhefir
hafðir
3.p.
hefurhefir
hafði
Nútíð
Þátíð
1.p.
höfum
höfðum
2.p.
hafið
höfðuð
3.p.
hafa
höfðu
Nútíð
Þátíð
1.p.
hefst
hafðist
2.p.
hefst
hafðist
3.p.
hefst
hafðist
Nútíð
Þátíð
1.p.
höfumst
höfðumst
2.p.
hafist
höfðust
3.p.
hafast
höfðust
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
hafi
hefði
2.p.
hafir
hefðir
3.p.
hafi
hefði
Nútíð
Þátíð
1.p.
höfum
hefðum
2.p.
hafið
hefðuð
3.p.
hafi
hefðu
Nútíð
Þátíð
1.p.
hafist
hefðist
2.p.
hafist
hefðist
3.p.
hafist
hefðist
Nútíð
Þátíð
1.p.
höfumst
hefðumst
2.p.
hafist
hefðust
3.p.
hafist
hefðust
Nh.
hafa
Nh. þt.
hefðu
Sagnb.
haft
Lh. nt.
hafandi
Nh.
hafast
Sagnb.
hafst
Lh. nt.
hafandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
haf
hafðu
hafið
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
—
hafstu
hafist
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
hefurðu
hafðirðu
Nútíð
Þátíð
2.p.
hafiði
höfðuði
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
hafirðu
hefðirðu
Nútíð
Þátíð
2.p.
hafiði
hefðuði
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
hefstu
hafðistu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
hafistu
hefðistu
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
hafður
höfð
haft
Þf.
hafðan
hafða
haft
Þgf.
höfðum
hafðri
höfðu
Ef.
hafðs
hafðrar
hafðs
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
hafðir
hafðar
höfð
Þf.
hafða
hafðar
höfð
Þgf.
höfðum
höfðum
höfðum
Ef.
hafðra
hafðra
hafðra