Yrða

líta

sagnorð
1
fara að horfa á (e-ð), setja augun á (e-ð)
hann leit á klukkuna
hún lítur í spegilinn
ég leit í kringum mig en sá hana ekki
hún leit til hans sem snöggvast
hann leit upp þegar ég kom inn
þeir litu um öxl þegar hún hrópaði
hafa aldrei augum litið <fallegri konu>
<hér> gefur/getur að líta <mörg listaverk>
hér má sjá mörg listaverk
í höfninni gat að líta fjöldann allan af bátum
<mér> verður litið <þangað>
ég horfi þangað af tilviljun
henni varð litið í áttina að dyrunum
2
þolfall
meta (e-ð), álíta (e-ð)
fljótt á litið
fljótt á litið virðist þetta vera sama teikningin
geta ekki litið <hana> réttu auga
hafa slæma reynslu og fordóma gagnvart henni
líta svo á
ég lít svo á að verkefninu sé lokið
líta stórt á sig
vera sjálfsánægður
líta <málið> alvarlegum augum
óleyfilegar fjarvistir eru litnar alvarlegum augum
líta <hana> hornauga
vera illa við hana eða nærveru hennar
óvígð sambúð er litin hornauga í sumum löndum
3
líta + af
oftast með neitun
líta af <barninu>
flytja athyglina frá barninu, sjá það ekki um stund
ég get ekki litið af eldavélinni meðan sósan sýður
4
líta + á
líta á <tækið>
athuga tækið
viðgerðarmaður kom og leit á þvottavélina
læknirinn ætlar að líta á sjúklinginn
5
líta + eftir
líta eftir <barninu>
hafa eftirlit með barninu, fylgjast með því
hann lítur reglulega eftir smiðunum sem vinna í húsinu
6
líta + fram hjá
líta fram hjá <þessari staðreynd>
taka ekki mið af þessari staðreynd, taka hana ekki með í reikninginn
7
líta + inn
líta inn <þar>
koma þangað í heimsókn, koma við þar
við litum inn til hans um helgina
8
líta + í
líta í <bók>
lesa aðeins í bók
gestir geta litið í blöðin á kaffihúsinu
9
líta + niður
líta niður á <hana>
vera yfir hana hafinn, fyrirlíta hana
hún lítur niður á fólk af öðrum hörundslit
10
líta + til
líta til <hennar>
líta inn hjá henni, heimsækja hana
ég leit til þeirra á leiðinni heim
11
líta + undan
líta undan
horfa annað, horfa frá (e-u)
drengurinn leit undan þegar kennarinn skammaði hann
12
líta + upp
líta upp til <hans>
bera virðingu fyrir honum
hann lítur upp til lögfræðingastéttarinnar
líta (ekki) upp úr <bókunum>
hugsa (ekki) um e-ð annað en bækurnar
13
líta + út
líta <vel> út
hafa gott útlit
leikkonan lítur alltaf ótrúlega vel út
hann lítur betur út eftir að hann fékk lyfið
bíllinn leit illa út eftir áreksturinn
líta út fyrir að vera <vel efnaður>
virðast vera vel efnaður
það lítur <illa> út með <heyskapinn>
horfurnar eru ekki góðar með hann
14
líta + við
líta ekki við <matnum>
vilja ekki matinn, snerta hann ekki, hafa ekki áhuga á honum
hún lítur ekki við bókunum sem hún fékk í afmælisgjöf
líta við <þar>
koma við þar
ég leit við á bókasafninu á leiðinni hingað
15
líta + yfir
líta yfir <textann>
lesa textann lauslega
líta yfir farinn veg
velta fyrir sér hinu liðna
þegar ég lít yfir farinn veg sé ég að ég valdi rétt
→ sjá: lítast so
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
lít
leit
2.p.
lítur
leist
3.p.
lítur
leit
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
líti
liti
2.p.
lítir
litir
3.p.
líti
liti
Nh.
líta
Sagnb.
litið
Lh. nt.
lítandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
lít
líttu
lítið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
líturðu
leistu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
lítirðu
litirðu
Ópersónuleg notkun
Ópersónuleg
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
lítur
leit
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
líti
liti
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
litinn
litin
litið
Þf.
litinn
litna
litið
Þgf.
litnum
litinni
litnu
Ef.
litins
litinnar
litins