Yrða

segja

sagnorð
1
þolfall
gefa frá sér orð, tjá sig í orðum
ég veit það, sagði hún
hann sagði það kæruleysislega
ég sagði þetta í gríni
hvað segirðu (gott)?
hvað er að frétta, hvernig hefurðu það?
ég segi allt gott/ágætt
sagan segir <þetta>
sagnir herma, þetta hefur verið vitað lengi
sagt er að <þarna sé reimt>
segja allt af létta
skýra hreinskilnislega frá öllu
segja eins og er
tala af hreinskilni
ef ég á að segja eins og er þá finnst mér þessi matur ekki góður
sagði ég ekki
ég var búin að segja þetta
hann kom aftur of seint í dag - sagði ég ekki
það er óhætt að segja <þetta>
ekki er of mikið fullyrt með þessu
það er óhætt að segja að kenningin er umdeild
það má með sanni segja
þetta er sannarlega þannig
það má með sanni segja að þetta sé glæsilegt leikhús
2
þágufall/þolfall
greina (e-m) frá (e-u) í orðum
hún sagði honum sannleikann
geturðu sagt mér hvað klukkan er?
3
þágufall/þolfall
gefa (e-m) fyrirmæli, skipa (e-m) að gera e-ð
kennarinn sagði börnunum að læra kvæðið
segðu honum að ég þurfi að tala við hann
4
hafa upplýsingagildi
þessar tölur segja mér ekkert
<þetta> segir sig sjálft
þetta er augljóst
5
segja + af
a
segja af sér
hætta embættisstörfum með yfirlýsingu
ráðherrann íhugar að segja af sér
b
hvað segirðu af <föður þínum>?
hvað er að frétta af honum?
c
hafa <lítið> af <henni> að segja
hafa lítil samskipti við hana eða reynslu af henni
6
segja + frá
þágufallsegja <henni> frá <ferðinni>
greina henni frá ferðinni
börnin sögðu frá sumarfríi sínu
geturðu sagt mér frá fyrirlestrinum?
í bókinni segir frá því þegar þeir stofnuðu popphljómsveit
7
segja + fyrir
segja <atburðinn> fyrir
spá fyrir um atburðinn
8
segja + til
a
segja til
láta vita
segðu til hvað þú vilt mikið í glasið
b
segja til <hans>
uppljóstra um hann
c
segja <honum> til
leiðbeina honum
hún segir nýju starfsmönnunum til
d
<þreytan> segir til sín
þreytan finnst, hefur áhrif
verðhækkanir eru farnar að segja til sín hjá almenningi
e
segja til um <þetta>
meta þetta
erfitt er að segja til um aldur handritsins
f
<hagtölur> segja til um <lífsgæðin>
hagtölur gefa upplýsingar um þau
9
segja + um
a
hvað segir þú um að <fara í gönguferð>?
(sem uppástunga) hvernig líst þér á að fara í gönguferð?
b
segja <eitthvað> um <þetta>
tjá sig um þetta
viljið þið segja eitthvað um nýja samninginn?
hann sagði ýmislegt merkilegt um hvali
10
segja + upp
a
segja upp
segjast vera hættur að vinna hér
þágufallsegja <starfinu> upp
tilkynna uppsögn sína
þágufallsegja <henni> upp <starfinu>
láta hana hætta störfum
b
þágufallsegja <kærastanum> upp
hætta með kærastanum
11
segja + úr
segja sig úr <flokknum>
tilkynna að maður er ekki lengur meðlimur í þessum stjórnmálaflokki
12
segja + við
a
segja <þetta> við <hana>
tala þessi orð til hennar
ég þori ekki að segja þetta við hann
b
segja <ekkert> við <þessu>
andmæla þessu ekki
við getum ekkert sagt við því þótt hann fái sér kött
mér segir svo hugur um <þetta>
ég hef ákveðinn grun um þetta, ég tel þetta sennilegt
segja starfi sínu lausu
tilkynna uppsögn sína, segja upp starfinu
það er að segja
→ sjá: það er að segja ao
→ sjá: segjast so
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
segi
sagði
2.p.
segir
sagðir
3.p.
segir
sagði
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
segi
segði
2.p.
segir
segðir
3.p.
segi
segði
Nh.
segja
Sagnb.
sagt
Lh. nt.
segjandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
seg
segðu
segið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
segirðu
sagðirðu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
segirðu
segðirðu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þágufalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
segist
sagðist
2.p.
segist
sagðist
3.p.
segist
sagðist
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
segist
segðist
2.p.
segist
segðist
3.p.
segist
segðist
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
sagður
sögð
sagt
Þf.
sagðan
sagða
sagt
Þgf.
sögðum
sagðri
sögðu
Ef.
sagðs
sagðrar
sagðs