Yrða

tala

sagnorð
1
nota mannlegt tungumál, mynda heyranleg orð
hlustaðu á mig, ekki tala
ég þarf að tala við þig
hún talar stundum í símann
við töluðum um liðnar stundir
presturinn talaði um syndina
tala illa um <hana>
tala vel um <hann>
tala um (alla) heima og geima
tala á <sænsku>
hún talaði á dönsku við þjóninn
þolfalltala <þýsku>
hann talar ágæta ensku
2
tala + af
tala af sér
segja of mikið
3
tala + saman
tala saman
eiga samtal, ræðast við
starfsmennirnir tala saman í kaffitímunum
þeir töluðu saman um uppskeruna
4
tala + til
tala <hana> til
fá hana til e-s í orðum, sannfæra hana
hann drekkur of mikið, læknirinn hefur reynt að tala hann til
5
tala + um fyrir
tala um fyrir <honum>
fá hann til að hætta við e-ð, skipta um fyrirætlun
hún ætlar ekki lengur að hætta í námi, vinur hennar hefur talað um fyrir henni
6
tala + út
tala út
segja allt sem þarf, ljúka máli sínu
við skulum leyfa honum að tala út
láta verkin tala
framkvæma hlutina fremur en að tala bara um þá
→ sjá: talast so, talaður lo, talandi lo
Orðasvið, samstæður og orðasambönd
ræða
tal
Samstæður
Orðasambönd
  • án gamans að tala
  • ég tala ekki við seglskip
  • fara að tala um eitthvað annað
  • geta drjúgt um talað
  • geta frjálst úr flokki talað
  • geta trútt úr flokki talað
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
tala
talaði
2.p.
talar
talaðir
3.p.
talar
talaði
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
tali
talaði
2.p.
talir
talaðir
3.p.
tali
talaði
Nh.
tala
Sagnb.
talað
Lh. nt.
talandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
tala
talaðu
talið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
talarðu
talaðirðu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
talirðu
talaðirðu
Ópersónuleg notkun
Frumlag í þágufalli
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
talast
talaðist
2.p.
talast
talaðist
3.p.
talast
talaðist
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
talist
talaðist
2.p.
talist
talaðist
3.p.
talist
talaðist
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
talaður
töluð
talað
Þf.
talaðan
talaða
talað
Þgf.
töluðum
talaðri
töluðu
Ef.
talaðs
talaðrar
talaðs