Yrða

dæmi

nafnorðhvorugkyn
, usually in , [dómr.]
1. an example, case; hörð dæmi, a hard fate, 2. 2; úlfa d., the case (doings) of wolves, 30; kvenna d., womanish example, behaving like a woman, Þorst. St. 52; at mér verði vargsins d., () 35: in , forn dæmi ok siðu foreldra sinna ( the weisthümer, alterthümer), old tales and customs of their forefathers, 219; þessi dæmi ( verses) öll eru kveðin um þenna atburð, 114; þó hafa mörg dæmi orðið í forneskju, many things have happened in olden times, 73 (margs d., iv. 172, less correctly), dæmi-saga; spekingr at viti ok at öllu fróðr, lögum ok dæmum (old lore, tales), mannfræði ok ættfræði, vii. 102; Ari prestr hinn Fróði, er mörg d. spakleg hefir saman töld, i. 145, also 47, 73, 112; hence fá-dæmi, an unexampled, portentous thing; eins dæmi, in the proverb, eins dæmin eru vest, a singular, unexampled fate is the worst: used even of pictures, a story represented by drawing, 122: a citation, proof, nú skal láta heyra dæmin, now let us hear the proofs, 49; þessi dæmi (those references) ok nóg önnur, 6, 15, 18, 21; draga dæmi af bókum, 468.
β. example, generally; djarfari en d. eru til, iv. 311; vita dæmi til e-s, 234; umfram d., or dæmum, unexampled, portentous, 143, i. 214, viii. 52; svá sem til dæmis at taka, to take an example. 40, ii. 116; hence the adverb, til dæmis (commonly written short t.d. = ), for example; sem d. finnask, 9, 50; meir en til dæma, beyond example, 87, 167, 179.γ. example for imitation (eptir-dæmi, example); eptir dæmum Kristinna manna, v. 319; eptir þínum dæmum, 4; d. dæmi af e-u, to take example by it, 134.
2. judgment, only in compds as, sjálf-dæmi, rétt-dæmi, justice,
:
Skammstafanir og tilvitnanir
  • n.hvorugkyn (e. neuter)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • MS.manuscript, manuscripts.
  • plur.fleirtala (e. plural)
  • cp.compare.
  • Germ.German.
  • ch.chapter.
  • i. e.id est.
  • viz.namely.
  • gramm.grammar.
  • mod.modern.
  • e. g.exempli gratia.
  • etc.et cetera.
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • Hkv.Helga-kviða Hundingsbana. (A. II.)
  • Hðm.Hamðis-mál. (A. II.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
  • Mork.Morkinskinna. (E. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Barl.Barlaams saga. (F. III.)
  • Pm.Pétrs-máldagi. (J. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Anecd.Anecdoton. (H. II.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Róm.Rómverja saga. (E. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Mar.Maríu saga. (F. III.)
  • Niðrst.Niðrstigningar saga. (F. III.)
  • Greg.Gregory. (F. II.)