fé
nafnorðhvorugkyn
, fjár, fé; fjá, fjám; with the article, féit, féinu, féin, féð, fénu, fén: [ pecu; faihu; feoh; fee; fehu; fehu; vieh; fæ; få]
I. cattle, in chiefly sheep; fé né menn, 101; fjölda fjár, 210; gæta fjár, to mind sheep, 232; en ef þeir brenna húsin þó at fé manna sé inni, ii. 164; þeir ráku féit (the sheep) upp á geilarnar, Ni. 119; kvik-fé, live-stock, : ganganda fé, id., to dautt fé, dead property, passim.
:
II. property, money; hvárt sem fé þat er land eðr annat fé, ii. 237: the phrase, fé ok fjörvi, 1; hafa fyrir gört fé ok fjörvi, to forfeit property and life, 191: the proverbs, fé er fjörvi firr, life is dearer than money, 124; fé veldr frænda rógi, money makes foes of kinsmen, 1. Common sayings, hafa fullar hendr fjár; afla fjár ok frægðar, to gain wealth and fame, i. 23 (a standing phrase); afla fjár ok frama, 7, fjár ok virðingar, id.; seint munu þín augu fylld verða á fénu, 7; þú munt ærit mjök elska féit áðr lýkr, id.; lát mík sjá hvárt fé þetta er svá mikit ok frítt, 62; at Þorgils tæki við fjám sínum, 154; fagrt fé, fine money; at þeir næði féinu, x. 23; þegn af fé, liberal, Ísl. ii. 344; Auðr tekr nú féit, A. took the money, 62; hér er fé þat (the money) er Gunnarr greiddi mér, 55; fé þat allt er hann átti, 98; alvæpni en ekki fé annat, i. 47: skemman var full af varningi, þetta fé …, v. 255; Höskuldr færði fé allt til skips, 4; hversu mikit fé er þetta, id.; heimta fé sín, i. 87; þiggit þat herra, fé er í því, there is value in it, vii. 197.:
B. Fé- in , usually in sense II, sometimes in sense I: fé-auðna, u, money luck. féauðnu-maðr, a man lucky in making money, 4. fé-boð, an offer of money, 62, v. 26, 369, 656 A. 17; a bribe, i. 72. fébóta-laust, without compensation, 358. fé-brögð, devices for making money, xi. 423, 623. 21. fé-bætr, payments in compensation, of weregild, to mann-hefndir, 165, 106, 53, 74, Ísl. ii. 386. fé-bættr, paid for weregild, 12. fé-drengr, an open-handed man, 177. fé-drjúgr, having a deep purse, 46. fé-fastr, close-fisted, Ísl. ii. 392, i. 74. fé-fátt, in want of money, 394, iii. 180, iii. 422. fé-fellir, losing one’s sheep, 91. fé-festi, close-fistedness, 155 C. fé-fletta, tt, to strip one of money, cheat one, iii. 103, fé-frekr, greedy for money, 314. fé-föng, booty, plunder, spoil, iii. 18, vii. 78, 57, 236, 5, 183 B. fé-gefinn, given for (and to) gain, 4, 201. fé-girnd, avarice, 86, 4, 16. 7, 10. fé-girni, = fégirnd, 358, 11, i. 47 C. fégjafa-guð, the god of wealth, 55. fé-gjald, a payment, fine, 111, 120, 11, vii. 248. fé-gjarn, greedy, avaricious, 336, 133, 102, i. 52, vii. 238. fé-gjöf, a gift of money, 11, 21, i. 53, xi. 325, 52. fé-glöggr, close-handed, 158. fé-góðr, good, current, money, fé-grið, security for property, ii. 21. fé-gyrðill, [early fägürthil], a money bag, purse, worn on the belt, 20, 66, 35. fé-gætni, saving habits, 358. fé-göfugr, blessed with wealth, Ísl. ii. 322. fé-hirðir, a shepherd, i. 518, viii. 342, 501: a treasurer, i. 36, 202, x. 157, vi. 372, viii. 372. fé-hirzla, u, a treasury, vi. 171, vii. 174, 237, 9. féhirzlu-hús, a treasure-house, 154. féhirzlu-maðr, a treasurer, 498. fé-hús, = fjós, a stall, (Fr.): a treasury, 299. fé-kaup, a bargain, i. 9. fé-kátliga, , Thom. 403. fé-kátr, proud of one’s wealth, 126. fé-kostnaðr, expenditure, expense, 512, iv. 215, xi. 202, i. 148. fé-kostr, = fékostnaðr, 40. fé-krókar, money-angles, wrinkles about the eyes marking a greedy man (vide auga), ii. 84. fé-kvörn, a small gland in the maw of sheep, in popular superstition regarded, when found, as a talisman of wealth, vide Eggert 323. fé-lag, fellowship, and fé-lagi, a, a fellow, vide p. 151. fé-lauss, penniless, vi. 272, 79, 5, 324 (Mant.) fé-lát, loss of money, 195. fé-leysi, want of money, viii. 20. fé-ligr, valuable, handsome, viii. 206. fé-lítill, short of money, 691, i. 127 C, v. 182, vi. 271: of little value, 74, 13; fé-minstr, yielding the least income, i. 432. fé-maðr, a monied man, i. 171, iii. 97, 3. fé-mál, money affairs, 5; a suit for money, viii. 130, 15, i. 83. fé-mikill, rich, monied, 252, i. 171 C: costly, v. 257, xi. 85, i. 295, iii. 247, 256: expensive, 224 (in a verse). fé-mildr, open-handed, 30. fé-missa, u, and fé-missir, loss of cattle, 362: loss of money, 150 C. fé-munir, valuables, i. 312, i. 172, 19, 21, vi. 298, viii. 342. fé-múta, u, a bribe in money, 215, 251, 7, v. 312, i. 839, Thom. 72. fé-mætr, ‘money-worth,’ valuable, i. 105, Ísl. ii. 154, 386. fé-neytr (fé-nýtr), money-worth, iv. 340, ii. 253. fé-nýta, tt, to turn to account, make use of, i. 760, ii. 155. fé-penningr, a penny-worth, i. 757. fé-pína, u, a fine, i. 511. fé-prettr, a money trick, i. 123. fé-pynd, extortion, i. 757. fé-ráð, advice in money-matters, 656 C. 16. fé-rán, plunder, 9, vi. 263, i. 215 (in a verse):—execution, confiscation, in the law phrase, féráns-dómr, a court of execution or confiscation to be held within a fortnight after the sentence at the house of a person convicted in one of the two degrees of outlawry, vide Þ. Þ. 29–33, and the Sagas passim, 21, i. 135; also Dasent, Introd. to Burnt Njal. fé-ríkr, rich, wealthy, ix. 272, 7, 102, 203. fé-samr, lucrative, i. 68 C. fé-sátt (fé-sætt), an agreement as to payment, of weregild or the like, i. 136, 189, 308. fé-sekr, fined, sentenced to a fine, i. 393. fé-sekt, a fine, 189, 276. fé-sinki, niggardliness, 421, 699. fé-sinkr, niggardly, i. 162. fé-sjóðr, , a bag of money, 6, 35 new , 55, iii. 194: in a treasury, treasure, in Matth. vi. 20, Col. ii. 3, Heb. xi. 26. fé-skaði, a, loss in money, i, 4, iv. 327. fé-skipti, a sharing or division of property, 118, 134. fé-skjálgr, , féskjálg augu, eyes squinting for money, 6. fé-skortr, shortness of money, 284. fé-skuld, a money debt, 350. fé-skurðr, detriment, 44. fé-skygn, covetous, v. 263. fé-skylft (fé-skylmt), , in the phrase, e-n er , one has many expenses to defray, 89, 159, 98. fé-snauðr, poor in money, penniless, i. 335. fé-sníkja, u, (fé-sníkni), begging, intruding as a parasite, 669, 451, 585. fé-snúðr, lucre, 5, 655 xi. 4. fé-sparr, sparing, close-handed, 6, iii. 190. fé-spjöll, an in 23, fee-spells, spells wherewith to conjure hidden treasures out of the earth, where we propose to read,—valði hón ( henne, ) Herföðr () … spakleg, she (the Vala) endowed the father of hosts (Odin) with wise fee-spells; the passage in 7—Óðinn vissi of allt jarðfé hvar fólgit var—refers to this very word; Odin is truly represented as a pupil of the old Vala, receiving from her his supernatural gifts. fé-sterkr, wealthy, iv. 231, 274. fé-stofn, stock. fé-sæla, u, wealth, i. 15, 16. fé-sæll, wealthy, 15. fé-sök, a suit, action for money, 15, i. 138. fé-útlega, u, a fine, outlay, i. 85. fé-vani, short of money, iv. 27. fé-ván, expectancy of money, 7, 241, iv. 27, 208. fé-veizla, u, contributions, help, 261, fé-vél, a trick, device against one’s property, i. 34. fé-víti, mulct, fé-vænliga, in a manner promising profit, v. 257. fé-vænligr, promising profit, profitable, i. 138, v. 257. fé-vænn, = févænligr, i. 138. fé-vöxtr, increase in property, gain, 730. fé-þurfi, in need of money, 164, ii. 80, 108, i. 392. fé-þúfa, u, a ‘money-mound,’ used in the Tales like Fortunatus’ purse; in the phrase, hafa e-n fyrir féþúfu, to use one as a milch cow, to squeeze money out of one. fé-þyrfi and fé-þörf, need of money, poverty, 236. fé-örk, a money-chest, 224.- fjárafhlutr,
- fjáraflan,
- fjárafli,
- fjárauðn,
- fjáragirnd,
- fjárbón,
- fjárburðr,
- fjárdráttr,
- fjárefni,
- fjáreigandi,
- fjáreign,
- fjáreyðsla,
- fjáreyðslumaðr,
- fjárfang,
- fjárfar,
- fjárforráð,
- fjárframlag,
- fjárfundr,
- fjárgjald,
- fjárgjöf,
- fjárgróði,
- fjárgæzla,
- fjárgæzlumaðr,
- fjárhagr,
- fjárhagamaðr,
- fjárhald,
- fjárhaldsmaðr,
- fjárheimt,
- fjárhirðsla,
- fjárhlutr,
- fjárkaup,
- fjárkostnaðr,
- fjárkostr,
- fjárkrafa,
- fjárlag,
- fjárlán,
- fjárlát,
- fjárleiga,
- fjármegin,
- fjármet,
- fjármissa,
- fjármunir,
- fjárnám,
- fjárorkumaðr,
- fjárpína,
- fjárrán,
- fjárreiða,
- fjárreita,
- fjársaknaðr,
- fjársekt,
- fjársjóðr,
- fjárskaði,
- fjárskakki,
- fjárskilorð,
- fjárskipti,
- fjárskuld,
- fjársóan,
- fjársókn,
- fjárstaðr,
- fjártak,
- fjártal,
- fjártapan,
- fjártilkall,
- fjártillag,
- fjártjón,
- fjárupptak,
- fjárútlát,
- fjárvarðveizla,
- fjárvarðveizlumaðr,
- fjárván,
- fjárverðr,
- fjárviðtaka,
- fjárvöxtr,
- fjárþarfnaðr,
- fjárþurð,
- fjárþurfi.
Skammstafanir og tilvitnanir
- n.hvorugkyn (e. neuter)
- irreg.óreglulegt (e. irregular)
- gen.eignarfall (e. genitive)
- dat.þágufall (e. dative)
- pl.fleirtala (e. plural)
- mod.modern.
- Lat.Latin.
- Goth.Gothic.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- Hel.Heliand.
- O. H. G.Old High German.
- Germ.German.
- Dan.Danish.
- Swed.Swedish.
- Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- q. v.quod vide.
- opp.opposed.
- COMPDSsamsett orð (e. compounds)
- allit.alliteration, alliterative.
- f.kvenkyn (e. feminine)
- m.karlkyn (e. masculine)
- adj.lýsingarorð (e. adjective)
- esp.especially.
- part.lýsingarháttur (e. participle)
- v. l.varia lectio.
- i. e.id est.
- adv.atviksorð (e. adverb)
- ch.chapter.
- cp.compare.
- prop.proper, properly.
- Ed.edition, editions, edited.
- απ. λεγ.απαξ. λεγόμενον.
- MS.manuscript, manuscripts.
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Sl.Sólarljóð. (A. III.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Mkv.Málshátta-kvæði. (A. III.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Gullþ.Gull-Þóris saga. (D. II.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Band.Banda-manna saga. (D. II.)
- Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
- Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Rd.Reykdæla saga. (D. II.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Valla L.Valla Ljóts saga. (D. II.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Al.Alexanders saga. (G. I.)
- Pass.Passiu-Sálmar.
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- EddaEdda. (C. I.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
- Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Þiðr.Þiðreks saga. (G. I.)
- Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
- Róm.Rómverja saga. (E. II.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
- Itin.Itinerarium or Travels of Eggert Ólafsson, 1772.
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
- Jm.Jóns-máldagi. (J. I.)
- Dropl.Droplaugar-sona saga. (D. II.)
- Korm.Kormaks saga. (D. II.)
- Jb.Jóns-bók. (B. III.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
- H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- SkáldaSkálda. (H. I.)
- Finnb.Finnboga saga. (D. V.)
- Vsp.Völuspá. (A. I.)
- Yngl. S.Ynglinga saga. (C. II.)