góðr
lýsingarorð
, gott with a short vowel; but that the ancients, at least in early times, said gótt is clear from the analogy with óðr ótt, fróðr frótt, and from rhymes such as gótt, dróttni; [ usually renders καλός by gôþs, but ἀγαθός by þiuþigs; gôd; good; got; gut; Dutch goed; Swed.-Dan. god]:
1. good, righteous; góða frá íllum, 37; góðan mann ok réttlátan, 7; góðr ok réttlátr konungr, vii. 263; góðir ok ágætir, Alex. 65; góðr maðr, 456; góð kona, 457; er hón góð kona, er þú hefir svo lofat hana? i. 799; góð verk, 97; góðr vili, good-will: , Góðr Guð; biðja Góðan Guð; Guð minn Góðr! and the like: also as a term of endearment, my dear! Elskan mín góð! barnið gott, good child! M. N. minn góðr!2. good, honest; drengr góðr, passim; góðir vinir, good friends, Ísl. ii. 393; góðir menn, good men, i. 301; aðrir góðir menn, ix. 268; Guði ok góðum mönnum, ii. 168; góðr vili, good will, honest intention, i. 746: in addressing one, góðr maðr! 303, passim; góðir hálsar!3. kind; góð orð, good, kind words, vii. 40; vera í góðu skapi, to be in good spirits, ii. 178: with kind towards one, þá er þú vart honum íllr þá var hann þér góðr, 655 xiii. A. 4.4. good, gifted; gott skáld, a good poet, 38; góðr riddari, a good knight, vii. 56; góðr þrautar, enduring, 383:—good, favourable, göra góðan róm at e-u, to applaud; gott svar, and many like phrases.II. good, fine, goodly, rich; góð klæði, v. 273; góðar gjafir, vii. 40; góðr mjöðr, 13; góða hluti, good things, 258; góðr hestr, a fine horse, 90; hafr forkunnar góðan, x. 224; af góðu brauði, 321; gott veðr, fine weather, v. 260; góðan kost skipa, a goodly host of ships, vii. 40; með góðu föruneyti, with a goodly suite, x. 224; fá góða höfn, to make a good harbour, Ísl. ii. 398; mikil ey ok góð, a muckle island and a good, 25; í góðri virðingu, in good renown, vi. 141; góðr sómi, Ísl. ii. 393; góð borg, a fine town, 21; góðr beini, good cheer, i. 69; góðr fengr, a good (rich) haul, Ísl. ii. 138; gott ár, a good year, good season, 39; góðir penningar, good money, vii. 319; góðr kaupeyrir, good articles of trade, vi. 356:—wholesome, , hvat er manni gott (bezt)? ii. 33; úgott, unwholesome.
2. the phrases, göra sik góðan, to make oneself good, to dissemble; heyr á endemi, þú görir þik góðan, 74.
III. as ; hvárki at íllu né góðu, neither for evil nor good, 356; eiga gott við e-n, to deal well with one, stand on good terms with, 21; færa til góðs eðr ílls, to turn to good or bad account, ii. 144; fátt góðs, little of good, 38; fara með góðu, to bring good, Ísl. ii. 136; enda mundi eigi gott í móti koma, 150; gott gengr þér til, thou meanest it well, dost it for good, 260; gott var í frændsemi þeirra, good was in their kinship, they were on good terms, 2; vilja e-m gott, to wish one well, ix. 282; vilja hverjum manni gott, i. 21: with the notion of plenty, bountifulness, in the phrase, verða gott til e-s, to get plenty of; var þá bæði gott til fjár ok mannvirðingar, there was ample wealth and fame to earn, 4; ok varð ekki gott til fjár, they got scant booty, 78; var þar gott til sterkra manna, there was plenty of able-bodied men, 187; ok er gott um at velja, plenty to choose from, 3: the phrase, verða gott við e-t, to be well pleased with a thing, 109; verði þér að góðu, be it well with thee!IV. compds, ey-góðr, ever good; hjarta-góðr, kind-hearted; skap-góðr, geð-góðr, good-tempered; skyn-góðr, clever; svip-góðr, engaging, well-looking; sið-góðr, moral, virtuous; hug-góðr, bold, fearless; lið-góðr, a good helper, good hand; vinnu-góðr, a good workman; sér-góðr, odd, selfish: as a surname, Hinn Góði, the Good, of kings, ☞ For betri and beztr, vide pp. 6l, 62.β. in the phrase, góðr af e-u, good, liberal with a thing; góðr af griðum, merciful, 71; góðr af tíðindum, good at news, communicative, 98 A; at þú mundir góðr af hestinum, that thou wast willing to part with (lend) the horse, 90 ( af C. VII. 2); góðr af fé, open-handed, 2: with , góðr matar, good in meat, a good host, 38.
Skammstafanir og tilvitnanir
- adj.lýsingarorð (e. adjective)
- neut.hvorugkyn (e. neuter)
- Ulf.Ulfilas.
- A. S.Anglo-Saxon.
- Engl.English.
- O. H. G.Old High German.
- Germ.German.
- allit.alliteration, alliterative.
- dat.þágufall (e. dative)
- medic.medicine, medically.
- cp.compare.
- gen.eignarfall (e. genitive)
- subst.substantive.
- i. e.id est.
- esp.especially.
- compar.miðstig (e. comparative)
- superl.efsta stig (e. superlative)
- Eluc.Elucidarium. (F. II.)
- Ver.Veraldar saga. (E. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Symb.Symbolae. (H. IV.)
- Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
- Al.Alexanders saga. (G. I.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Band.Banda-manna saga. (D. II.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Stor.Sona-torrek. (A. III.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)