Yrða

ganga

sagnorð
gekk or gékk, 2nd gékkt, gékst; gengu, geingu, or géngu, and an old gingu; gengengu in 12 is a mere misspelling (vide Möb. 258); geng, göngum; gengi (geingi); gakk and gakktú; with the suffix geng-at, gengr-at, gékk-at, gakk-attu, passim; a middle form göngumk firr, go from me, 1: a contracted form gá occurs now and then in hymns; it is not vernacular but borrowed from and : [ gaggan; and gangan; and gang, go; Dan.-Swed. gange or gå; gehen; ganga: , Scots, and Norsemen have preserved the old ng, which in and Swed.-Dan. only remains in poetry or in a special sense, in ]
A. To go:
I. to walk; reið jarl en Karkr gékk, i. 210, 1, 2, 6, 14, 23, 24, 30, 10, ii. 95, passim; ganga leiðar sinnar, to go one’s way, x. 290, 26: adding , g. alla leið, xi. 202, 299; g. berg, to climb a cliff; g. afréttar, to search the fell-pastures (fjallganga), 39; also g. (to climb) í fjall, í kletta, x. 313: also say, ganga skó og sokka, to wear out shoes and socks; hann gékk tvenna skó; ganga berserks gang,
β. to go a-begging, i. 226, 232, Ísl. ii. 25; ganga vergang, húsgang, id. (göngumaðr).
II. adding adverbs, infinitives, adjectives, or the like,
α. an adverb denoting direction; g. út ok inn, 4, 26; g. inn, i. 16, vi. 33; g. út, to go out, exire, 194; g. aptr, to return, x. 352; g. fram, to step forward, 1, 165; g. upp, to go up, ashore; g. ofan, niðr, to go down; g. heiman, 199; g. heim, to go home; gakk hingat, come hither! 488; g. móti, í gegn e-m, to go against, to meet one; g. braut, to go away; g. til e-s, or at e-m, to go to one; g. frá e-m, to leave one; g. með e-m, to go with one; g. hjá, to pass by; g. saman, to go together; g. yfir, to go over; g. gegnum, to go through; g. undir, to go under; g. undan, fyrir, to go before; g. eptir, to go behind; g. um, to rove, stroll about, and so on passim; g. í sæti, to go to one’s seat, take a seat, 551; g. til hvílu, to go to bed, 201; g. til matar, to go to dinner, iii. 111, 483; g. til vinnu, verks, to go to one’s work, 58; g. í kirkju, to go to church, 82; g. á fjall, to go on the fells, 34; g. á skip, to go on board, x. 10; g. af skipi, to go ashore.β. with , in old poems often dropping ‘at;’ ganga sofa, to go to sleep, 27; g. at sofa, 19; g. vega, to go to fight, 56, 15; g. at eiga konu, to go to be married, i. 318.γ. with an ; g. hræddr, to be afraid; g. úviss, to be in ignorance, , vii. 271, 250, 688.2. in a more special sense; g. til einvígis, bardaga, to go to a duel, battle, 64; g. á hólm (hólmganga), 504, 506; g. á eintal, 103; g. til máls við e-n, to speak to one, 199, 764; g. í glímu, to go a-wrestling, Ísl. ii. 246; g. á fang, id., 206; g. í danz, to go a-dancing; g. til skripta, to go to shrift, 157; g. at brúðkaupi, to go to be married, vii. 278; g. í skóla, klaustr, to go to school, go into a cloister (as an inmate), (hence skóla-genginn, a school-man, scholar), passim; g. í þjónustu, to take service, 268; g. í lið með e-m, to enter one’s party, side with one, 100; g. í lög, to enter a league with one; g. ór lögum, to go out of a league, passim; g. í félag, ór félagi, id.; g. á mala, to take service as a soldier, 121; g. á hönd, g. til handa, to submit to one as a liegeman, surrender, 19, 33, 184, vii. 180; g. á vald e-m, to give oneself up, 267; g. á hendr e-m, to encroach upon, 56; g. í skuld, to bail, i. 232, ii. 12; g. í trúnað, to warrant, xi. 356; g. til trygða, 166, and g. til griða, to accept truce, surrender, ii. 556; g. í mál, to enter, undertake a case, 31; g. í ánauð, to go into bondage, 8; g. til lands, jarðar, ríkis, arfs, to take possession of …, 118, 380, , passim; g. til fréttar, to go to an oracle, take auspices, 625. 89; g. til Heljar, a phrase for to die, x. 414; g. nær, to go nigh, go close to, press hard on, 146, 322, xi. 240 (where ); var sá viðr bæði mikill og góðr því at Þorkell gékk nær, kept a close eye on it, 316.
B. Joined with and adverbs in a sense:—g. af, to depart from, go off; þá gékk af honum móðrinn ok sefaðisk hann, 28; þá er af honum gékk hamremin, 125, 136, 118; g. af sér, to go out of or beyond oneself; mjök g. þeir svari-bræðr nú af sér, 32; í móti Búa er hann gengr af sér (rages) sem mest, i. 193; þá gékk mest af sér ranglæti manna um álnir, i. 135: so in the phrases, g. fram af sér, to overstrain oneself; and g. af sér, to fall off, decay: to forsake, g. af trú, to apostatize, ii. 213; g. af vitinu, to go out of one’s wits, go mad, 656 C. 31; g. af Guðs boðorðum, passim: to Páskar g. af, 200: to be left as surplus (afgangr), 122, i. 411, 92:—g. aptr, to walk again, of a ghost (aptrganga), 58, 278, 131, 141, passim; and , g. um híbýli, to hunt, 107: to go back, be void, of a bargain, 491:—g. at e-m, to go at, attack, 80, 160: to press on, i. 51, ii. 19 (atgangr): g. at e-u, to accept a choice, 256; g. at máli, to assist, help, 207: to fit, of a key, lykla þá sem g. at kístum yðrum, 234, 46 new , i. 383: to ail, e-ð gengr at e-m; ok gengr at barni, and if the bairn ails, 340, in usage of ailment, grief, :—g. á e-t, to go against, encroach upon; ganga á ríki e-s, i. 2; g. upp á, to tread upon, vii. 166; hverr maðr er ólofat gengr á mál þeirra, who trespasses against their measure, i. 3: to break, g. á orð, eiða, sættir, trygðir, grið, 311, i. 189, 234; g. á bak e-u, to contravene, Ísl. ii. 382; ganga á, to go on with a thing, ii. 363; hence the phrase, mikið gengr á, much going on; hvað gengr á, what is going on? það er farið að g. á það (of a task or work or of stores), it is far advanced, not much left:—g. eptir, to go after, pursue, claim (eptirgangr), 154, 67, vii. 5; g. eptir e-m, to humour one who is cross, in the phrase, g. eptir e-m með grasið í skónum; vertu ekki að g. eptir stráknum; hann vill láta g. eptir ser (of a spoilt boy, cross fellow): to prove true, follow, hón mælti mart, en þó gékk þat sumt eptir, 194; eptir gékk þat er mér bauð hugr um, 21, x. 211:—g. fram, to go on well in a battle, 102, 235, 57 (framgangr): to speed, 150, xi. 427: to grow, increase (of stock), fé Hallgerðar gékk fram ok varð allmikit, 22; en er fram gékk mjök kvikfé Skallagríms, 136, 38: to come to pass, skal þess bíða er þetta gengr fram, 102, xi. 22: to die, x. 422:—g. frá, to leave (a work) so and so; g. vel frá, to make good work; g. ílla frá, to make bad work; það er ílla frá því gengið, it is badly done:—g. fyrir, to go before, to yield to, to be swayed by a thing; heldr nú við hót, en ekki geng ek fyrir slíku, i. 305; þó at vér gangim heldr fyrir blíðu en stríðu, ii. 34, i. 378, 68; hvárki gékk hann fyrir blíðyrðum né ógnarmálum, x. 292; hann gékk þá fyrir fortülum hennar, i. 742: in usage , gangast fyrir íllu, góðu: to give away, tók hann þá at ganga fyrir, i. 530: now say, , gangast fyrir, to fall off, from age or the like (vide fyrirgengiligr): to prevent, skal honum þá eigi fyrnska fyrir g., i. 249; þá er hann sekr þrem mörkum nema nauðsyn gangi fyrir, 14; at þeim gangi lögleg forföll fyrir, 12:—g. í gegn, to go against, to meet, in usage to deny, and so it seems to be in 156; otherwise in old writers it always means the reverse, to avow, confess; maðr gengr í gegn, at á braut kveðsk tekit hafa, the man confessed and said that he had taken it away, Ísl. ii. 331; ef maðr gengr í gegn legorðinu, i. 340; sá goði er í gegn gékk (who acknowledged) þingfesti hans, 20; hann iðraðisk úráðs síns, ok gékk í gegn at hann hefði saklausan selt herra sinn, 584,—this agrees with the parallel phrase, g. við e-t, g. við e-u, to confess, both in old and usage, id.:—g. hjá, to pass by, to waive a thing, vi. 168:—g. með, to go with one, to wed, marry (only used of a woman, like nubere), þú hefir þvert tekit at g. með mér, 262, 170, i. 178, 209, 2. 27, xi. 5: , g. með barni, to go with child, i. 57; with (barn), i. 790, and so in usage; a mother says, sama sumarið sem eg gékk með hann (hana) N. N., (meðgöngutími); but in the phrase, vera með barni, to be with child; g. með burði, of animals, 50, 70; g. með máli, to assist, plead, 523, xi. 105, 210; g. með e-u, to confess [ medgaae], , but rare and not vernacular:—g. milli, to go between, intercede, as a peacemaker, passim (milli-ganga, meðal-ganga):—g. í móti, to resist, 90, 159, 171: of the tide, en þar gékk í móti útfalls-straumr, 600:—g. saman, to go together, marry, i. 324, xi. 77: of a bargain, agreement, við þetta gékk saman sættin, 250; saman gékk kaupit með þeim, 259:—g. sundr, to go asunder, part, and of a bargain, to be broken off, passim:—g. til, to step out, come along; gangit til, ok blótið, 623. 59; gangit til, ok hyggit at, landsmenn, iv. 282: to offer oneself, to volunteer, i. 23, 24: the phrase, e-m gengr e-ð til e-s, to purpose, intend; en þat gékk mér til þess (that was my reason) at ek ann þér eigi, , Ísl. ii. 269; sagði, at honum gékk ekki ótrúnaðr til þessa, x. 39; gékk Flosa þat til, at …, 178; gengr mér meirr þat til, at ek vilda firra vini mína vandræðum, ii. 171; mælgi gengr mér til, ‘tis that I have spoken too freely, 469, vi. 373, vii. 258: to fare, hversu hefir ykkr til gengið, how have you fared? 48 new ; Loka gékk lítt til, it fared ill with L., i. 276: , þat gékk svá til, it so happened, but not , as bera við is better, (tilgangr, intention):—g. um e-t, to go about a thing; g. um sættir, to go between, as peacemaker, v. 156; g. um beina, to attend guests, 50, passim: to manage, fékk hón svá um gengit, 197 new ; hversu þér genguð um mitt góðs, 206: to spread over, in the phrase, má þat er um margan gengr; þess er um margan gengr guma, 93: to veer, go round, of the wind, gékk um veðrit ok styrmdi at þeim, the wind went round and a gale met them, i. 775:—g. undan, to go before, escape, 15, vii. 217, 49: to be lost, wasted, jafnmikit sem undan gékk af hans vanrækt, 338: to absent oneself, eggjuðusk ok báðu engan undan g., x. 238:—g. undir, to undertake a duty, : to set, of the sun, 468, (in a verse): to go into one’s possession, power, vii. 207;—g. upp, to be wasted, of money, 39, ix. 354: of stones or earth-bound things, to get loose, be torn loose, þeir glímdu svá at upp gengu stokkar allir í húsinu, 185; flest gékk upp þat sem fyrir þeim varð, 40, 248; ok gékk ór garðinum upp (was rent loose) garðtorfa frosin, 190: to rise, yield, when summoned, iii. 236: of a storm, gale, to get up, rise, veðr gékk upp at eins, 94, 169; gengr upp stormr hinn sami, ii. 50: of an ice-bound river, to swell, áin var ákafliga mikil, vóru höfuðísar at báðum-megin, en gengin upp (swoln with ice) eptir miðju, 46, 20 new , 52; vötnin upp gengin, 114; áin var gengin upp ok íll yfirferðar, 134:—g. við, in the phrase, g. við staf, to go with a staff, rest on it: with , g. við e-u, to avow (vide ganga í gegn above):—g. yfir, to spread, prevail, áðr Kristnin gengi yfir, x. 273; hétu á heiðin goð til þess at þau léti eigi Kristnina g. yfir landit, i. 23: the phrase, láta eitt g. yfir báða, to let one fate go over both, to stand by one another for weal and woe; hefi ek því heitið honum at eitt skyldi g. yfir okkr bæði, 193, 201, 204, 8: so in the saying, má þat er yfir margan gengr, a common evil is easier to bear, 45 new (vide um above); muntu nú verða at segja slíkt sem yfir hefir gengið, all that has happened, xi. 240; þess gengr ekki yfir þá at þeir vili þeim lengr þjóna, they will no longer serve them, come what may, 84: to overrun, tyrannize over, þeir vóru ójafnaðar menn ok ganga þar yfir alla menn, x. 198 (yfirgangr): to transgress, 109: to overcome, þótti öllum mönnum sem hann mundi yfir allt g., vii. 326: a term, to dash over, as spray, áfall svá mikit at yfir gékk þegar skipit, i. 422; hence the phrase, g. yfir e-n, to be astonished; það gengr yfir mig, it goes above me, I am astonished.C. Used singly, of various things:
1. of cattle, horses, to graze (haga-gangr); segja menn at svín hans gengi á Svínanesi, en sauðir á Hjarðarnesi, 124, 711; kálfrinn óx skjótt ok gékk í túni um sumarit, 320; Freyfaxi gengr í dalnum fram, 6; þar var vanr at g. hafr um túnit, 62; þar var til grass (görs) at g., 96, passim; gangandi gripr, cattle, beasts, 22; ganganda fé, id., i. 83, 2, Ísl. ii. 401.2. of shoals of fish, to go up, in a river or the like (fiski-ganga, -gengd); vötn er netnæmir fiskar g. í, i. 149; til landauðnar horfði í Ísafirði áðr fiskr gékk upp á Kvíarmiði, ii. 177; fiskr er genginn inn ór álum, 3. 52.3. of the sun, stars, vide B. above, (sólar-gangr hæstr, lengstr, and lægstr skemstr = the longest and shortest day); áðr sól gangi af Þingvelli, i. 24; því at þar gékk eigi sól af um skamdegi, 140, passim:—of a thunder-storm, þar gékk reiði-duna með eldingu, iii. 174:—of the tide, stream, water, vide B. above, eða gangi at vötn eða skriður, 78.4. of a ship, gékk þá skipit mikit, 390, vi. 249; létu svá g. suðr fyrir landit, 78; lét svá g. suðr allt þar til er hann sigldi í Englands-haf, 149; réru nótt ok dag sem g. mátti, 88; gékk skipit brátt út á haf, 136.
β. to pass; kvað engi skip skyldi g. (go, pass) til Íslands þat sumar, 18.
II. to run out, stretch out, project, of a landscape or the like; gengr haf fyrir vestan ok þar af firðir stórir, 57; g. höf stór ór útsjánum inn í jörðina; haf (the Mediterranean) gengr af Njörva-sundum (the Straits of Gibraltar), i. 5; nes mikit gékk í sæ út, 129, 261; í gegnum Danmörk gengr sjór (the Baltic) í Austrveg, 288; fyrir austan hafs-botn þann (Bothnia) er gengr til móts við Gandvík (the White Sea), : frá Bjarmalandi g. lönd til úbygða, 289; Europa gengr allt til endimarka Hispaniae, 83; öllum megin gengr at henni haf ok kringir um hana, 85; þessi þinghá gékk upp (extended) um Skriðudal, 24: of houses, af fjósi gékk forskáli, 28.
2. to spread, branch out; en af því tungurnar eru ólíkar hvár annarri, þær þegar, er ór einni ok hinni sömu hafa gengit eða greinzt, þá þarf ólíka stafi í at hafa, (Thorodd) 160: of a narrative, gengr þessi saga mest af Sverri konungi, this story goes forth from him, relates to, tells of him, ii. 533; litlar sögur megu g. af hesti mínum, 90; um fram alla menn Norræna þá er sögur g. frá, i. 81.
III. to take the lead, prevail; gékk þaðan af í Englandi Valska, thereafter ( after the Conquest) the Welsh tongue prevailed in England, Ísl. ii. 221; ok þar allt sem Dönsk tunga gengi, xi. 19; meðan Dönsk tunga gengr, x. 179:—of money, to be current, hundrað aura þá er þá gengu í gjöld, 16; eigi skulu álnar g. aðrar en þessar, i. 498; í þenna tíð gékk hér silfr í allar stórskuldir, 500, viii. 270; eptir því sem gengr (the course) flestra manna í millum, 352:—of laws, to be valid, ok var nær sem sín lög gengi í hverju fylki, iv. 18; Óðinn setti lög í landi sínu þau er gengit höfðu fyrr með Ásum, i. 13; þeirra laga er gengu á Uppsala-þingi, 86; hér hefir Kristindóms-bálk þann er g. skal, i. 339; sá siðr er þá gékk, i. 71, (vide ganga yfir):—of sickness, plague, famine, to rage, þá gékk landfarsótt, bóla, drepsótt, hallæri, ; also , gékk því hallæri um allt Ísland, i. 184; mikit hallæri ok hart gékk yfir fólkið, 486, ; gékk sóttin um haustið fyrir sunnan land; þá gékk mest plágan fyrri, 1402, 1403.IV. to go on, last, in a bad sense, of an evil; tókst síðan bardagi, ok er hann hafði gengit um hríð, 48: , hefir þessu gengit (it has gone on) marga manns-aldra, i. 282; gékk því lengi, so it went on a long while, 79 new ; gékk þessu enn til dags, 272; ok gékk því um hríð, 201; ok gékk því allan þann dag, vii. 147; lát því g. í allt sumar, xi. 57; gengr þessu þar til er …, i. 258.V. denoting violence; létu g. bæði grjót ok vápn, 261; létu þá hvárir-tveggju g. allt þat er til vápna höfðu, ix. 44; láta höggin g., to let it rain blows, 12. 40; háðung, spottyrði, hróp ok brigzl hver lét með öðrum g. á víxl, 14. 3, (vápna-gangr); Birkibeinar róa þá eptir, ok létu g. lúðrana, and sounded violently the alarum, ix. 50, (lúðra-gangr); láta dæluna g., to pour out bad language, vide dæla.VI. to be able to go on, to go, partly ; ef þat gengr eigi, if that will not do, vi. 284; svá þykt at þeim gékk þar ekki at fara, they stood so close that they could not proceed there, 247; þá nam þar við, gékk þá eigi lengra, there was a stop; then it could go no farther, xi. 278; leiddu þeir skipit upp eptir ánni, svá sem gékk, as far as the ship could go, as far as the river was navigable, 127: as a term, , þeim gékk ekki fyrir nesið, they could not clear the ness; þá gengr eigi lengra, ok fella þeir þá seglið, i. 423; at vestr gengi um Langanes, 485, VII. with adverbs; g. létt, fljótt, to go smoothly; g. þungt, seint, to go slowly; oss munu öll vápna-viðskipti þungt g. við þá, 201; þungt g. oss nú málaferlin, 181; gékk þeim lítt atsóknin, 385; at þeim feðgum hefði þá allir hlutir léttast gengit, i. 274; seint gengr, Þórir, greizlan, 149; g. betr, verr, to get the better, the worse; gékk Ribbungum betr í fyrstu, ix. 313; gengu ekki mjök kaupin, the bargain did not go well, 157, ganga til (B. above):—to turn out, hversu g. mundi orrostan, 273; gékk þá allt eptir því sem Hallr hafði sagt, 256; ef kviðir g. í hag sækjanda, if the verdict goes for the plaintiff, i. 87; þótti þetta mál hafa gengit at óskum, 14; mart gengr verr en varir, a saying, 39; þykir honum nú at sýnu g. (it seems to him evident) at hann hafi rétt hugsað, xi. 437; g. andæris, to go all wrong, 14; g. misgöngum, to go amiss, i. 435; g. e-m í tauma, to turn false (crooked); þat mun mér lítt í tauma g. er Rútr segir, 20; g. ofgangi, to go too high, vii. 269.VIII. of a blow or the like; hafði gengit upp á miðjan fetann, the axe went in up to the middle of the blade, 209; gékk þegar á hol, 60; gékk í gegnum skjöldinn, 245, i. 530.IX. of law; láta próf g., to make an enquiry; láta vátta g., to take evidence, X. to be gone, be lost; gékk hér með holdit niðr at beini, the flesh was torn off, i. 530: in genginn, dead, gone, eptir genginn guma, 71; moldar-genginn, buried, 60; hel-genginn, 68; afli genginn, gone from strength, powerless, 3. 13.
β. gone, past; gengið er nú það görðist fyr, a ditty; mér er gengið heimsins hjól, gone for me is the world’s wheel (luck), a ditty.
XI. used as transit. with ; hann gengr björninn á bak aptr, he broke the bear’s back in grappling with him, 248; ok gengr hana á bak, ok brýtr í sundr í henni hrygginn, i. 530.
2. with to discharge; ganga blóði, to discharge blood ( blodgang), i. 337, 383; Arius varð bráðdauðr ok gékk ór sér öllum iðrum, 47.
D. REFLEX.:
I. singly, gangask, to be altered, to change, be corrupted; gangask í munni, of tradition; var þat löng ævi, ok vant at sögurnar hefði eigi gengisk í munni, ; má því eigi þetta mál í munni gengisk hafa, ii. ; ok mættim vér ráða um nokkut, at málit gengisk, that the case could miscarry, be lost, 380:—láta gangask, to let waive; lét Páll þá g. þá hluti er áðr höfðu í millum staðit, i. 102; ef þú lætr eigi g. þat er ek kref þik, xi. 61.
2. e-m gengsk hugr við e-t, to change one’s mind, to be moved to compassion, yield; sótti hón þá svá at honum gékksk hugr við, 264; þá gékksk Þorgerði hugr við harma-tölur hans, 232; ok mun honum g. hugr við þat, svá at hann mun fyrirgefa þér, 98; nú sem hann grét, gékksk Ísak hugr við, 167; er sendimaðr fann at Birni gékksk hugr við féit, 194; við slíkar fortölur hennar gékksk Einari hugr (E. was swayed) til ágirni, 24.
II. with ( B. above); gangask at, to ‘go at it,’ engage in a fight; nú gangask þeir at fast, 24, Ísl. ii. 267; gengusk menn at sveitum, of wrestlers, they wrestled one with another in sections ( flokkevis), 354; þeir gengusk at lengi, 248:—gangask fyrir, vide B. above:—gangask í gegn, at móti, to stand against, fight against; at vér látim ok eigi þá ráða er mest vilja í gegn gangask ( the extreme on each side), 12, ii. 241; at þeir skipaði til um fylkingar sínar, hverjar sveitir móti skyldi g., to pair the combatants off, ix. 489; þeir risu upp ok gengusk at móti, 497. 2 Sam. ii. 15:—g. nær, to come to close quarters ( cominus gerere), 176, xi. 240:—gangask á, to dash against one another, to split; á gengusk eiðar, the oaths were broken, 30: to be squared off against one another, sú var görð þeirra, at á gengusk vígin húskarlanna, 288; ekki er annars getið en þeir léti þetta á gangask, they let it drop, 47; gangask fyrir, to fall off, iii. 255:—gangask við, to grow, gain strength; áðr en við gengisk hans bæn, before his prayer should be fulfilled, x. 258; ef þat er ætlað at trúa þessi skuli við g., 162; hétu þeir fast á guðin, at þau skyldi eigi láta við garrgask Kristniboð Ólafs konungs, ii. 32; þetta gékksk við um öll þau fylki, vii. 300; mikit gékksk Haraldr við (H. grew fast) um vöxt ok afl, i. 566; Eyvindr hafði mikið við gengizk um menntir, E. had much improved himself in good breeding, 24; vildi hann prófa hvárr þeirra meira hafði við gengisk, which of them had gained most strength, 107: to be in vogue, in a bad sense, ok löngum við gengisk öfund ok rangindi, i. 221, 37. 7:—gangask ór stað, to be removed, xi. 107.III. in the phrase, e-m gengsk vel, ílla, it goes well, ill with one, 168, 53; ílls gengsk þér aldri, nema …, the evil will never leave thee, thou wilt never be happy, unless …, 65.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • pers.person.
  • mod.modern.
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • poët.poetically.
  • pres.nútíð (e. present)
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • imperat.boðháttur (e. imperative)
  • neg.negative.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • cp.compare.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Hel.Heliand.
  • Scot.Scottish.
  • North. E.Northern English.
  • Engl.English.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • e. g.exempli gratia.
  • compds.samsett orð (e. compounds)
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • q. v.quod vide.
  • absol.absolute, absolutely.
  • Lat.Latin.
  • infin.nafnháttur (e. infinitive)
  • adj.lýsingarorð (e. adjective)
  • etc.et cetera.
  • reflex.reflexive.
  • prepp.forsetning (e. preposition)
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • pass.þolmynd (e. passive)
  • Ed.edition, editions, edited.
  • medic.medicine, medically.
  • freq.frequent, frequently.
  • viz.namely.
  • dat.þágufall (e. dative)
  • esp.especially.
  • naut.nautical.
  • begin.beginning.
  • i. e.id est.
  • impers.ópersónulegt (e. impersonal)
  • v. l.varia lectio.
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • pref.preface.
  • Vsp.Völuspá. (A. I.)
  • Sæm.Sæmundar Edda. (A, C. I.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Ivar AasenIvar Aasen’s Dictionary, 1850.
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Rm.Rígsmál. (A. II.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Krók.Króka Refs saga. (D. V.)
  • Háv.Hávarðar saga. (D. II.)
  • Vkv.Völundar-kviða. (A. II.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
  • Fm.Fafnis-mál. (A. II.)
  • Ls.Loka-senna. (A. I.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Ver.Veraldar saga. (E. II.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Th.Theophilus. (F. III.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Post.Postula sögur. (F. III.)
  • K. Þ. K.Kristinn-réttr Þorláks ok Ketils = Kristinna-laga-þáttr. (B. I.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Finnb.Finnboga saga. (D. V.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Þórð.Þórðar saga hreðu. (D. V.)
  • Vígl.Víglundar saga. (D. V.)
  • Sd.Svarfdæla saga. (D. II.)
  • Þiðr.Þiðreks saga. (G. I.)
  • Gkv.Guðrúnar-kviða. (A. II.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Blas.Blasius saga. (F. III.)
  • Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
  • Bárð.Bárðar saga. (D. V.)
  • Bjarn.Bjarnar saga. (D. II.)
  • Gullþ.Gull-Þóris saga. (D. II.)
  • Band.Banda-manna saga. (D. II.)
  • Bb.Búnaðar-bálkr.
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • A. A.Antiquitates Americanae. (E. II.)
  • Dropl.Droplaugar-sona saga. (D. II.)
  • SkáldaSkálda. (H. I.)
  • Ann.Íslenzkir Annálar. (D. IV.)
  • Úlf.Úlfars-rímur.
  • Pass.Passiu-Sálmar.
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Sl.Sólarljóð. (A. III.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Sverr. S.Sverris saga. (E. I.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
  • Rd.Reykdæla saga. (D. II.)