höfðingi
nafnorðkarlkyn
a, a head, chief; Þórðr Gellir varð h. at sökinni, 8; formaðr eða h., 671. 5; sá er h. görisk í (ringleader), i. 313, 387; h. ráða-görðar, 48; h. fyrir útferð Gerhardi ábóta,
2. a captain, commander; setti konungr þar yfir höfðingja Þórólf ok Egil, 272; víkinga-höfðingi, vi. 389; at allir höfðingjarnir fari frá liðinu, xi. 134; ok kvað Ketil Flatnef skyldu höfðingja vera yfir þeim her, 2; hers-h., hundraðs-h., sveitar-h., 3. a ruler, used of all governors from a king downwards; in , the gentry, to almúgi, the common people; höfðingjar ok góðir menn, 14; höfðingjar ok ríkis-menn, 13; Ísleifr átti þrjá sonu, þeir urðu allir höfðingjar nýtir, 14, 17; hann lagði undir sik Suðreyjar ok görðisk h. yfir, sættisk hann þá við hina stærstu hofðingja fyrir vestan hatit … at Ketill var h. í Suðreyjum, 4; Hrólfr var h. mikill, 6; þá er Gizurr biskup andaðisk vóru þessir mestir höfðingiar á Íslandi, i. 31; þessir vóru þá stærstir höfðingjar á landinu, 4; hann var ríkr h., 1; biðja alla höfðingja liðsinnis, 213; auðigr at fé ok h. mikill, Ísl. ii. 290; Bárðr görðisk brátt h. mikill, 31; einn hverr konunganna, eða einhverr höfðingja annarra, 278; Erkibiskup þeirra hefi ek séð ok þykki mér hann líklegr til góðs höfðingja, x. 9; Þorsteinn görðisk h. yfir Vatnsdælum, 44; Snorri görðisk þá h. mikill, en ríki hans var mjök öfundsamt, 42; Brúsi var h. yfir dalnum, ii. 310; þá vóru höfðingjar í Noregi, Tryggvi konungr …, i. 47; er þetta ákafi höfðingja, ok þar með alls fólks, 35; urðu þeir höfðingjar heims, Augustus ok Antonius, 412; h. lífsins, lord of life, 160; h. dauðans, prince of death, id.; heims h. = Satan, 1; myrkra h., prince of darkness, 623. 28, 42: with the article, the great, hvað höfðingjarnir hafast að hinir ætla sér leyfist það, 22. 10; í yztu myrkrum enginn sér, aðgreining höfðingjanna, 8. 20.
:
II. with : höfðings-maðr, -kona, -fólk, , a man, woman, people of noble extraction, as also generous, magnificent people. höfðings-gjöf, a princely gift, and many similar - höfðingjaást,
- höfðingjabragð,
- höfðingjadjarfr,
- höfðingjadómr,
- höfðingjaefni,
- höfðingjafundr,
- höfðingjahlutr,
- höfðingjakyn,
- höfðingjakærr,
- höfðingjalauss,
- höfðingjamerki,
- höfðingjanafn,
- höfðingjaskapr,
- höfðingjaskipti,
- höfðingjason,
- höfðingjastefna,
- höfðingjastyrkr,
- höfðingjaval,
- höfðingjaveldi,
- höfðingjaætt.
Skammstafanir og tilvitnanir
- m.karlkyn (e. masculine)
- q. v.quod vide.
- esp.especially.
- pl.fleirtala (e. plural)
- opp.opposed.
- COMPDSsamsett orð (e. compounds)
- gen.eignarfall (e. genitive)
- sing.eintala (e. singular)
- etc.et cetera.
- f.kvenkyn (e. feminine)
- compds.samsett orð (e. compounds)
- Íb.Íslendinga-bók. (D. I.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Mar.Maríu saga. (F. III.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Fs.Forn-sögur. (D. II.)
- Hkr.Heimskringla. (E. I.)
- Rb.Rímbegla. (H. III.)
- Niðrst.Niðrstigningar saga. (F. III.)
- Greg.Gregory. (F. II.)
- Pass.Passiu-Sálmar.