Yrða

hel

nafnorðkvenkyn
, heljar, helju or hel (less correct); a helja never occurs in old writers, although a helju is used in the phrase, milli heims ok helju (old and better heljar); [ halja = αδης, Matth. xi. 23, Luke xvi. 23, 1 Cor. xv. 55; and hell; and hellia; hölle; i hjel]:—the abode of the dead:
1. in a heathen sense answering to the Greek Hades, and distinguished from Valhalla; í Helju, 15, 19, 21, 27, 33; til Heljar, 27, 6, 43; ok létta ekki fyrr en vér höfum Sigmund í Helju, 166; væntir mik, at hann sé nú í Helju, i. 233; at þau undr beri fyrir þik at þú sér brátt í Helju ok víst mun þetta þín furða vera, Ísl. ii. 351; fara til Heljar, to fare to to die, 107.2. phrases or sayings, heimta e-n ór Helju, to draw one out of Hel, to rescue him from imminent death or peril; þóttusk þeir hafa hann ór Helju heimtan, 533, 8, iii. 80; gráta Baldr ór Helju, 38, 39, i. 648 (in a verse); búask til Heljar, to busk one for a journey to to put him in a shroud; ok er þat því mælt at maðr þykki til Heljar búask, sá er sik klæðir mjök, þá er hann gengr út eðr klæðir sik lengi, 107; liggja (vera) milli heims ok Heljar (see heimr II), 114, ii. 437, i. 260; liggja á Heljar þremi, to lie on the threshold of 71; eigi eru vér svá á Heljar þröm komnir, at þú hafir allt ráð várt í hendi þér, 655 x. 1; rasa í Helina opna, to rush into open to seek death, viii. 437; leysa höfuð ór Helju, to release one’s head out of 2. 1.II. death; unnusk þeir Hákon mikit, svú at þá skildi ekki nema hel, vii. 733; höggr á tvær hendr ok þykkir eigi betra líf en hel, without caring for his life, Ísl. ii. 368; mér er verra líf en hel, 495; bíða heljar, to bide for death, 24; nema þeim liggi við hel eða húsgangr, i. 54; þat er vant at sjá, félagsmaðr, hvárt fyrr kemr, hel eðr langframi, 466.
2. abverb. phrases,
α. til heljar, to death; hafðr til heljar, put to death, i. 34; drepa mann til heljar, 161; bíta e-u til heljar, i. 341; svelta til heljar, to starve to death, 8; færa e-n til heljar, to slay one, vi. 166.β. í hel, to death ( i hjel); sofa í hel, to sleep oneself to death, 356; vella möðkum í hel, 414; berja grjóti í hel, to stone to death, 236, 98, 152, 118; berja e-n í hel, v. 181; drepa e-n í hel, 27, 38.
III. the ogress Hel, the Proserpine of , 18, 37–39, 31, 3; með Helju, id.; bjóða Helju útlausn, , id.; haldi Hel því er hefir, 38 (in a verse): Hel was represented as of a black, livid hue, whence the phrase, blár sem Hel, black as Hel, 177; blár sem Hel ok digr sem naut, 314: Heljar-skinn, ‘Hel-skin,’ Black-skin; hann lézk eigi slík Heljarskinn séð hafa, 121; also as a nickname, id. The inmates of Hel (ghosts called up from below) were supposed to be endowed with a supernatural strength, whence the phrases, heljar-afl, strength of Hel, gigantic strength; tók hann þá á sínu heljarafli, ix. 538 (ἐπέρεισε δε ιν ἀπέλεθρον): heljar-karl, a ‘hell-carle,’ a person of gigantic strength, i. 212: heljar-maðr, (heljar-menni, ), a man of Hel, like heljar-karl, 160; er þat jafnan reynt, at heljarmaðrinn er harðr við at eiga, 109; Oddr kvað eigi hógligt við heljarmann þann, en við fjölkyngi móður hans, 32; ok er íllt at fásk við heljarmanninn, 134; görðu eigi þat at hætta þér einn undir vápn heljarmannsins, 52; hann er h. ok ván at íllt hljótisk af, 36; ekki mun heljarmaðr þessi láta hér við lenda, xxii. 70: Heljar-sinnar, the champions of Hel, demons, ghosts, () 41; salir Heljar, the halls of Hel, 35: also Heljar-grind, the gates of Hel; Heljar-meyjar, the maids of Hel; Heljar-reip, the ropes of Hel, 37–39; Heljar-rann, the hall of Hel, 6; Heljar-diskr, the dish of Hel, (Gl.), (in a verse); Heljar-epli, , Ísl. ii. 351 (in a verse); Heljar-askr, the ash of Hel, (in a verse), 2.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • f.kvenkyn (e. feminine)
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • dat.þágufall (e. dative)
  • nom.nefnifall (e. nominative)
  • mod.modern.
  • Ulf.Ulfilas.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Hel.Heliand.
  • O. H. G.Old High German.
  • Germ.German.
  • cp.compare.
  • Dan.Danish.
  • i. e.id est.
  • Scandin.Scandinavia, Scandinavian.
  • mythol.mythology, mythologically.
  • etc.et cetera.
  • n.hvorugkyn (e. neuter)
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • Alm.Alvís-mál. (A. I.)
  • Skm.Skírnis-mál. (A. I.)
  • Vtkv.Vegtams-kviða. (A. I.)
  • Vþm.Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
  • Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • O. H. L.Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Stor.Sona-torrek. (A. III.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Bret.Breta sögur. (G. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Hbl.Harbarðs-ljóð. (A. I.)
  • Am.Atla-mál. (A. II.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Od.Odysseifs-kvæði, prose, 1829.
  • Al.Alexanders saga. (G. I.)
  • Þorst. S. St.Þorsteins-þáttr Stangarhöggs. (D. II.)
  • Sksm.Skáldskapar-mál. (C. I.)
  • Vsp.Völuspá. (A. I.)
  • Sól.Sólarljóð. (A. III.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)