Yrða

mót

nafnorðhvorugkyn
1. [ gemot; Old mote or moot, in ward-mote, the Moot-ball at Newcastle; möde; mot and möte]:—a meeting; mæla mót með sér, to fix a meeting 564; þeir mæltu mót með sér ok hittusk í Elfinni, 444; manna-mót, a meeting; vinamót, a meeting of friends.2. as a Norse law term; in Norway a mót was a town meeting, and is to þing, a county meeting; á þingi en eigi á móti, þvíat sökin veit til lands-laga en eigi til Bjarkeyjar-réttar, iii. 257, ii. 190; á þingum ok á móti, 145; var blásit til móts í bænum, vi. 202, 238, 270; á móti í kaupangi, vii. 130; móts-fjalir, a meeting-shed, i. 224.II. a joint, juncture; mót á hring, mótlauss; ár-mót, a meeting of waters, also a local name, Confluentia, Coblenlz; liða-mót, : of time, in , alda-mót, the end and beginning of two centuries; mánaða-mót, missera-mót, eykta-mót, and so on.B. As adverb, both in móti, against, on the opposite side, with as also with a , á móti, í móti; or in móts or móts við, against, with used as and or even as adverb:
I. móts; til móts við e-n, towards, against; fara til móts við e-n, to go to meet one, encounter, visit. 9; fara á móts við, i. 450; halda til móts við, to march against, ii. 217; snúa til móts við, 125; ganga til móts við e-n (= ganga til fundar við e-n), to go to meet a person, 100; koma til móts við, 63; eiga e-t til móts við e-n, to own in common with another, 101, 506, ii. 91; vera til móts, to be on the opposite side, opposed, 274; miklir kappar eru til móts, there are mighty men to meet or contend with, 228; en þar allt er lögin skilr á, þá skulu öll hallask til móts við Uppsala-lög, they shall all lean towards the law of Upsala, in a controverted case the law of U. is to rule, 65.II. móti, á móti, í móti, and more rarely at móti e-m (all these forms are used indiscriminately), as also an apocopated mót, móti (á mót, í mót):—against, on the opposite side, towards, and the like; fara móti e-m, vi. 29; móti sólu, 439; snúa í móti e-m, 3, 43, 74, 118, 127, 177, i. 169, iii. 189, v. 181, vi. 3, ix. 348, 511, xi. 121, 126, 283, 284, 572, 317, 214; hann sagði at í móti vóru þeir Grjótgarðr, 125; rísa í móti, to rise against, withstand, 79, and so in countless instances:—denoting reception, göra veizlu móti e-m, 43, 162, passim:—towards, konungr leit móti honum, looked towards him, i. 41.III. in return, in exchange for; fór með honum sonr Guðbrands í gisling en konungr fékk þeim annan mann í móti, 108; Gunnarr bauð þá at móti Geiri goða at hlýða til eiðspjalls síns, in his turn, 87; ok mæla jamíllt at móti at ósekju, ii. 145; skolu trygðir koma hvervetna móti sakbótum, 187; þá kvað hann aðra vísu í móti, i. 48; hann hló mjök mót atfangi manna, vi. 203; hann gaf drottningu sæmiligar gjafir ok svá drottningin honum á móti, x. 95; sendi hann konungi vingjafir ok góð orð mót vináttu hans, i. 53; mikit er þat í mót (against, as compared with) erfðinni minni, 4; sagði at hann mundi eigi þiggja nema annat fé kæmi í mót, 133; hvat hefir þú í móti því er hann deildi kappi við Þorgrim goða, what hast thou to set against that as an equivalent? Ísl. ii. 215; engar skulu gagnsakir metask á mót þeim málum, i. 294.
2. against, contrary to; móti Guðs lögum, x. 21:—with verbs, göra e-t móti e-m, to act against, 18; mæla móti, to contradict; standa mót, to withstand; ganga mót, to go against, as also to confess and the like.3. bera at móti, to happen, ii. 59 (see bera C. II. 2): whence4. towards a time; mót Jólum, Páskum, passim; í mót vetri, towards the setting in of winter, i. 13; móti sumri, towards the coming in of summer; móti degi, towards day, i. 71; hann sofnáði móti deginum, vi. 62; móti þingi, towards the opening of parliament, 530.2. [ môta = τελωνιον; mûta]:—a stamp, mark; spurði hann hvers mót eðr mark var á þeim penningi, 50; mót á silfri, 623. 6l; skaltú smíða hús eptir því móti sem nú mun ek sýna þér, i. 439.
II. a mark; máttú sjá mót á er hón hlær við hvert orð, 18; æsku-mót, xi. 422; ættar-mót, a family likeness; manns-mót, the stamp, mark of a true man, i. 150; alla þá menn er nokkut manns mót var at, i. 13; það er ekkert manns mót að honum, he is a small man, a mannikin; er eigi ambóttar mót á henni, she does not look like a bondwoman, i. 147.III. manner way, which may, with maade, måte, be borrowed from modus; með kynligu móti, in a strange manner, ix. 9; með undarligu móti, 62; mikill fjöldi dýra með öllu móti, of every shape and manner, 420; með því móti, in that way, i. 48, 2; með litlu móti, in a small degree, 328; með minna móti, in a less degree, i. 214; með því móti at (in such a way that) þeir sóru eiða, hoc modo, vi. 27; með öngu móti, by no means, nullo modo, i. 9; frá móti, abnormally, 92 A.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • n.hvorugkyn (e. neuter)
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • Dan.Danish.
  • Swed.Swedish.
  • opp.opposed.
  • cp.compare.
  • Lat.Latin.
  • q. v.quod vide.
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • dat.þágufall (e. dative)
  • prep.forsetning (e. preposition)
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • i. e.id est.
  • qs.quasi.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • temp.temporal.
  • Ulf.Ulfilas.
  • O. H. G.Old High German.
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Landn.Landnáma. (D. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • Lv.Ljósvetninga saga. (D. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Th.Theophilus. (F. III.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • Þorf. Karl.Þorfinns saga Karlsefnis. (D. II.)
  • Fær.Færeyinga saga. (E. II.)
  • Finnb.Finnboga saga. (D. V.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Grett.Grettis saga. (D. II.)