Yrða

ne

óflokkað
or né, a negative conjunction. The makes a distinction between ni = ne, ni; and the compound particle nih, from ni + the suffix uh, noh, noch, nec, of which né is a form; etymologically, therefore, the single particle ought to be written ne and the compound né; but this distinction is not made. The particle ne is not found out of composition except in ancient poetry; it is found as a prefix in the compounds neinn, nekkverr, nema (), ne-einn, ne-hverr, ne-ifa.
A. The single particle, not:
1. with a verb, sól þat né vissi, máni þat né vissi, stjörnur þat né vissu, 5; óð þau né höfðu, 18; löst né vissi, 3. 5; né fá, 92; finna né máttu, 46; ek né kunna, 11; né þat máttu, 4; né sváfu, 6:—with , út þú né komir, 7:—ef né, if not, unless, were it not that …; ef þú geldr né værir, 20; ef þú sverðs né nytir, 29:—with a double negation, svá at mér mann-gi mat né bauð, 2; aptr né komið, 20; ef föður né áttað, 3; hví né lezkaðu, 47; né máttuð, Kormak; né hlöðut, Vellekla; þar er hrafn né svalt-a, (in a verse); sofa þeir né máttuð, 2. 3:—the negation is understood, niðjar hvöttu Gunnar né náungr annarr, rýnendr né ráðendr, né (nor) þeir er ríkir vóru, 9,2. used to begin a verse or sentence in a running narrative, answering to ok (which see A. III); né hamfagrt höldum þótti skáldfé mitt, 7; né þat máttu, 2; né hann konu kyssa görði né (nor) …, 3. 4; né ek þat vilda at mik ver ætti, 35; né djúpakorn drápu, 10.II. with an adverb or noun; né sjaldan, not seldom, xi. 198 (in a verse); né allvel, not over-well, 1. 49; gumnum hollr né gulli, fond of men not of gold, i. (in a verse).
2. but in né einn, not one, none ( Early noenus = ne unus), also not any; lifa þeir né einir, 3. 5; né einu sinni, not once, xi. 13; kvaðsk eigi muna at hann hefði heit strengt né eins, 112; hann lét þá af at eggja konung á né eina herferð, vii. 28; vórum vér ekki mjök við búnir við né einum lífriði, iv. 73; né eina sekð, i. 136; né eitt úhreint, 409; allir duldu at né eitt vissi til Hrapps, 133; eigi finnsk sá né einn, i. 243; eigi né eins staðar, not anywhere, 618; eigi vill hann at né einn tortryggi, (St.); eigi … at ek hafa né eina manns konu tekit, 5; hann fyrir-bauð né einum leikmönnum, at …, i. 702.3. in composition in ne-kkverr and n-ema,
B. The compound particle né preceded by a negation, neither … nor, not … nor, as a disjunctive copula between two nouns or sentences; at þú gáir eigi þings né þjóðans mála, 115; skósmiðr þú verit né skeptismiðr, 127; óð þau né (not) áttu, lá né (neither) læti né (nor) litu góða, 18; svefn þú né (not) sefr né (nor) um sakar dæmir, I. 29; varat harm yðr um likr, né …, 36; vilkat ek mann trauðan né torbænan, 49.
2. in prose; þú skalt þá eigi með örum raufa né sverði slá, 620; höggormr hefir þar eigi vist né froskr, né ekki (nor any) eitr-kykvendi, 655 xii. 2; má af öngum fremjask né fullkomask, nema biskupi, 22; eigi meira né skemra, xi. 304:—irregular usage, því at eins (only in that case) ferjanda né (nor) festum helganda, nema (if, unless), neither … nor … unless, 240.3. the negation may also be indirect or understood; né sé þess örvænt at hér verði grátr né stynr, 7; fen né forað (= fen eðr forað), 382 A; linar lítið dag né nótt, ii. 49; fár treystisk eld at ríða né yfir stíga, i. (in a verse); síð muntú hringum ráða né Röðuls-völlum, 6, where the negation lies in örvænt, lítið, fár, síð: as also in ironical questions, hvat megi fótr fæti veita, né holdgróin hönd annarri, what? to which a negative answer is expected.II. in hvárgi … né, neither … nor; hvárrgi þeirra, Erlingr né féhirðinn, neither of them, E. nor the shepherd, Fr.; hvárngan ykkarn, Hákon né þik, i. 182:—hvárki … né, neither … nor, hvárki fyrir forboðan né taksetningar, i. 419; hvárki af dæmum né ástar hirtingum, 677. 6; hvárki gull né jarðir, 3. 37; hvárki styn né hósta, ; hvárki gott né íllt, and so in countless instances.III. if the sentence has three or more limbs; hvárki … né … né, neither … nor … nor; or also hvárki … né … eðr, neither … nor … or; thus, lá né læti, né litu góða, ; fals né flærð eða rangindi, ix. 330; the former is more emphatic, see hvárrgi B. III.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • Goth.Gothic.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • O. H. G.Old High German.
  • Germ.German.
  • Lat.Latin.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • contr.contracted.
  • q. v.quod vide.
  • qs.quasi.
  • subj.viðtengingarháttur (e. subjunctive)
  • esp.especially.
  • cp.compare.
  • i. e.id est.
  • Vsp.Völuspá. (A. I.)
  • Skv.Sigurðar-kviða. (A. II.)
  • Hm.Hává-mál. (A. I.)
  • Hým.Hýmis-kviða. (A. I.)
  • Þd.Þórs-drápa. (A. I.)
  • Vþm.Vafþrúðnis-mál. (A. I.)
  • Hkv. Hjörv.Helga-kviða Hjörvarðssonar. (A. II.)
  • Fm.Fafnis-mál. (A. II.)
  • Gm.Grímnis-mál. (A. I.)
  • Ls.Loka-senna. (A. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Gkv.Guðrúnar-kviða. (A. II.)
  • Akv.Atla-kviða. (A. II.)
  • Ad.Arinbjarnar-drápa. (A. III.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Hom.Homiliu-bók. (F. II.)
  • Þorst. Síðu H.Þorsteins saga Síðu-Hallssonar. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Niðrst.Niðrstigningar saga. (F. III.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)