niðr1
nafnorðkarlkyn
1. some of the cases of which are taken from niðr ( niðs), some from a supposed niði ( niðja); from the former are niðr, nið, niðs; from the latter, the niðjar, niðja, niðjum; an niðja also occurs, (in a verse), as also niðja, Bragi; also langniðjar: [ niþjis = συγγενής]:—a son, and hence of any kinsman, a descendant; nema reisi niðr at nið, man after man, 71; Börs niðr, the son of B. = Odin, (in a verse); Fjölnis niðr, Yggs niðr, the son of F., of Ygg, Ýt. 6, (in a verse); Ása niðr, the scion of the A., ; sjávarniðr, the sea’s kinsman = fire, Ýt. 4.II. in the law it seems to mean distant relatives ( i. 171 and 237), which is confirmed by the use of the word in the early niþ, and in niþararf, which, according to Schlyter, means devolution to distant relatives; niðr would therefore answer to útarfar, as to frændr: it occurs chiefiy in the phrase, inn nánasti niðr, the nearest nið, i. 171, 175; til ens nánasta niðs, 237; nú lifir ekki þeirra manna, þá skal taka inn nánasti niðr frjáls-borinna manna ok arfgengr, 171; þá eigu þau í föður-ætt at hverfa þar til þau eru sextán vetra, en síðan til ens nánasta niðs, 237; tvá nánustu niði, i. 56; næsti na-nithi in early law; biðja griða nás nið eðr nefa, ii. 20.
2. [ nider; neth; nieder; neder; but not in , for renders κάτω by dalaþ]:—down; lúta niðr, to ‘lout low,’ bow down, i. 159; falla niðr, to fall down, 9; falla dauðr niðr, xi. 145; setjask niðr, to sit down, 3; færa korn niðr, to sow corn, 169; setja niðr lík, to bury, i. 491, iv. 110, x. 406; leggja niðr, to lay down; drepa niðr, to cut down, slaughter, vii. 243; færa niðr, to put doiun, 168; svelgja niðr, to swallow down, Pr. 475; renna niðr, id.2. of direction without motion; hamrar eru upp ok niðr frá hellinum, niðr frá Mælifelli, 71, 91 new ; hann hefir upp líking manns, en niðr dýr, Best. 47:—with motion, niðr á jörð, 218; fara niðr á Egiptaland, down to Egypt (from Palestine), 162, 215.
II. , koma niðr boði, to celebrate a wedding, iii. 277: to hit, lóga eigi beltinu nema þú komir vel niðr, xi. 272; koma niðr í góðan stað, to fall into good hands; koma hart niðr, to smart, be hardly treated, metaphor from a severe fall, 165; drepa niðr, to put down, quash, 21, 33, 346, i. 73; slá niðr, to fling down, xi. 72.B. niðri, denoting in a place, vera niðri, liggja niðri, , passim, see the remarks to frammi (p. 169, col. 2), to which the use of niðri is perfectly analogous:—down; uppi ok niðri ok þar í miðju, 1; skoðuðu hann uppi ok niðri, all over, high and low, Skíða R. 196; niðri við sjó, 72; vera niðri í kili, 81 new 2. underneath, 393: beneath, underneath, secretly, styrktu hann undir niðri til slíkra údáða, ; hann elskaði aðra konu undir niðri, id., passim.
Skammstafanir og tilvitnanir
- m.karlkyn (e. masculine)
- gen.eignarfall (e. genitive)
- nom.nefnifall (e. nominative)
- acc.þolfall (e. accusative)
- plur.fleirtala (e. plural)
- sing.eintala (e. singular)
- cp.compare.
- Ulf.Ulfilas.
- Swed.Swedish.
- mod.modern.
- Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- opp.opposed.
- allit.alliteration, alliterative.
- Dan.Danish.
- adv.atviksorð (e. adverb)
- A. S.Anglo-Saxon.
- Scot.Scottish.
- Germ.German.
- Goth.Gothic.
- Ed.edition, editions, edited.
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- etc.et cetera.
- Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
- Hm.Hává-mál. (A. I.)
- Eg.Egils saga. (D. II.)
- Fagrsk.Fagrskinna. (K. I.)
- Ht.Hátta-tal. (C. I.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Nj.Njála. (D. II.)
- H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
- Stj.Stjórn. (F. I.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Boll.Bolla-þáttr. (D. V.)
- Lil.Lilja. (A. III.)
- Gísl.Gísla saga. (D. II.)
- Mar.Maríu saga. (F. III.)