Yrða

réttr

nafnorðkarlkyn
, réttar, [ right; recht; ret]:—right, law; hann görði harðan rétt þeirra, gave them hard measure, gave them small pasture, i. 66; hann görði harðan rétt landsmanna, tyrannised over them, x. 385; konungr setti þann rétt allstaðar, at hann eignaðisk öll óðul, 182; hann skipaði svá réttum öllum sem fyrr hafði verit í Tróju, () 152; at allir jafnbornir menn hefði jafnan rétt, vi. 339; þat er forn réttr, old law, time-honoured law, i. 135: lands réttr (), the law of the land; lög ok lands réttr: Guðs réttr, ‘God’s right,’ church law, 30; Kristinn réttr, the ecclesiastical law, iii. 246; Kristins dóms réttr, id., 2.
2. right, due, claim, referring to atonement for injury or trespasses, hence of the indemnity itself; thus the ‘king’s right’ is the fine due to the king; ef maðr tekr minni sátt um legorðs sök en rétt þann er mæltr er í lögum, en þat eru átta aurar, i. 375; þá skulu þar dæma tólf menn, lögliga til nefndir bæði rétt ok ráðspjöll, 203; þá á hann bæði rétt ok ráðspell, of a case of adultery, 229; þá á hann ráðspjöll en giptingar-maðr réttinn, 126; þat er argafas, engan á konungr rétt á því, 102; þá eyksk at helmingi réttr þeirra, 19; jafnan rétt ok öfundar-bót, 437; ok rétt sinn ofan eptir laga-dómi, 257; rétt skal dæma ór fénu ef réttar-sök er, en fóla-gjöld ef þjófssök er, i. 84; láta varða fjörbaugs-garð ok telja rétt (the due portion) ór fé hans, 315; konungs réttr, the king’s due; at konungr mínnki nokkuð af sínum rétti, … rétt heilagra kirkna, x. 21: the phrase, eigi rétt á sér, to enjoy a personal right; nú á engi maðr rétt á sér optar en þrysvar, hvárki karl né kona ef hann hemnisk eigi á milli, i. 68; hvigi mikinn rétt sem erfingi hennar á (owns) á henni, 71; hvern rétt er faðir á (owns) á dóttur, 232.II. réttu, a dish, what is ‘reached,’ gericht: þar sem hann bjó þeim fyrr-sagða sína réttu, 118; jafngóða réttu af þeim villi-bráðum sem Esau veiddi, 160; en er hirðin hafði kennt fyrsta rétt ok drukkit fyrsta bikar, iii. 302; hinn fyrsta rétt barn inn þessir lendir menn, x. 17, 131 ()III. running before the wind, réttu; þeim byrjaði ílla ok höfðu réttu stóra. velkti lengi í hafi, 158; fékk hann þá réttu stóra ok válk mikit, 75; þá kemr andveðri ok rekr þá allt vestr fyrir Skaga-fjörð, þá létti þeim rétti, i. 482; leggja í rétt, 59 new , ii. 64, 372, i. 420, 483, 484; liggja í rétti, 5.IV. rifja réttr. stretching of the ribs,
:
Skammstafanir og tilvitnanir
  • m.karlkyn (e. masculine)
  • gen.eignarfall (e. genitive)
  • Engl.English.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • pref.preface.
  • q. v.quod vide.
  • i. e.id est.
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • pl.fleirtala (e. plural)
  • prop.proper, properly.
  • MS.manuscript, manuscripts.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • COMPDSsamsett orð (e. compounds)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)
  • O. H. L.Ólafs saga Helga Legendaria. (E. I.)
  • Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
  • K. Á.Kristinn-réttr Árna biskups. (B. III.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Jb.Jóns-bók. (B. III.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Clar.Clarus saga. (G. II.)
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Fbr.Fóstbræðra saga. (D. II.)
  • Bær.Bærings saga. (G. II.)
  • Hkv. Hjörv.Helga-kviða Hjörvarðssonar. (A. II.)