tak
nafnorðhvorugkyn
[taka], a taking hold, a hold; urðu menn konungi því verri til taks sem hann þurfti meirr, they slipped out of the king’s hold, forsook him, ii. 304: a hold, grasp, in wrestling or fighting ( tav, tage et tav), laust hann hestinn af takinu, 299, 69 new ; af mæði ok stórum tökum, i. 634; halda fasta-tökum, with a firm grasp; lausa-tök, ; Grettis-tak, the lift of Grettir the Strong, a name for those boulders which would require Herculean strength to lift them; so also, það er tak, ‘tis a heavy task, as of cleaning an Augean stable.
2. a stitch, also tak-sótt.II. as a law term, chattels; hann skal færa tak sitt ok hey af landi því, er hann bjó á, ii. 249 ( tak-fæð ‘lack of holding,’ poverty; fá-tækr, ‘few-holding,’ with few means, poor); í-tak,
2. seizure; dæmdum mér Heilagri kirkju fyrir takit þrjár merkr, iv. 231.3. bail, security; æsta taks, i. 66, i. 47, passim; synja taks, to refuse bail, id.; nú æstir maðr taks annan, nú skal engi öðrum taks synja, fá honum tak samdægris, … varðar bú hans taki … þá skal hann vera mánað í því taki ef hann æstir laga-taks, 47; ganga í tak fyrir e-n, segjask ór taki … eigi skal hann lengr í taki vera, … nú ef hann á kaupskip þat er sessum má telja, þá má þat varða taki fyrir hann, 102; færa tak fyrir (to bring bail), … fá mann í tak fyrir sik, 154; leiða mann í tak fyrir sik, ii. 264; sækja þat mál með takum sem aðrar fjársóknir, 191; ok færi sá, er taksettr var, tak með fullum vörðslum, id.; sitja í tökum, to sit as bail; þá skal þræll í tökum sitja til hann hefir undan færzk eða hann er sannr at, i. 85; selja, skjóta fé undan tökum, 154; ok fé hans allt í tökum á meðan, 306; laga-tak, legal bail; kyrrsetu-tak, security; brautar-tak, 44; trausta-tak, in the phrase, taka e-ð trausta-taki; taks-æsting, a demanding bail, D.I. i. 66: the word is chiefly a Norse law term, and hardly occurs in the law, of the Commonwealth.
Skammstafanir og tilvitnanir
- n.hvorugkyn (e. neuter)
- i. e.id est.
- esp.especially.
- cp.compare.
- Dan.Danish.
- Ed.edition, editions, edited.
- q. v.quod vide.
- medic.medicine, medically.
- l. c.loco citato.
- ch.chapter.
- Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)
- Rb.Rímbegla. (H. III.)
- Grett.Grettis saga. (D. II.)
- Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
- D. I.Diplomatarium Islandicum. (J. I.)
- N. G. L.Norges Gamle Love. (B. II.)