Yrða

tjá

óflokkað
téa; the varies between several forms, tér, tjár, tjáir; tjáði; té; téðr (analogous to sjá); tjá is a contracted form from an older tega, which only remains in the tegaz, tegumk, in four instances, (see B. III): [ teihan = ἐπαγγέλλειν; tihan; zihan; zeigen or zeihen; teach; tæcan; dicere, in-dicare; δεικνύναι; cognate or derivative is taiknjan = δεικνύναι, whence tákn, teikn, token, and so on.]
B. To shew, exhibit; er honum er téð sverð, when the sword is shewn him, 17 (Bugge); sýndi hón ok téði bónda sínum þann möttul, 199; sá skal fyrri tjá vátta sína fyrir dóms-mönnum, er …, 372; lypti hón skautin brott af höfðinu, tjándi sína ásjónu, ; hann tjáir mikinn heiðr sinnar risnu, 196; hann tér sinn ham af sínum líkam á vetrar-tíma, 97; oss tæjandi Kristni frægja, shewing to us, Gd. 44; þeir báru út pell ok silki ok marga dýrgripi, ok tjáðu fyrir þeim (and shewed it to them) ok báðu þá eptir sækja, iii. 99; teer ok endrfórnar, offers and presents, 50; þeir kvóðusk engan varning hafa meir enn þeir höfðu tét, i. 147.
2. in the phrase, tjá tanna, or tega tanna, to shew the teeth, to smile, trœkke paa smile-baandet; ek má eigi tjá tanna né nökkura gleði fá, 14; við þessi tíðendi úgladdisk Guítalin konungr svá at hann tjáði ekki tanna, 382; tenn honum tegask (teygiaz less correct) er honum er téð sverð, 17 (Bugge); traulla má ek of teia (sic ) tanna, sízt faðir þinn fastnaði þik blota-manni, Kormak 162 (in a verse).3. to shew, grant; þann góðvilja er þér hafit mér téð, iii. 315; ok frelsi þat er Guð hefir tjáð (granted) hverjum, i. 243; tjá e-m tillæti, to shew one a kindness, 137; tjá e-m þjónustu, to pay homage to, Norske Saml. v. 98.4. to mark, note; eptir því sem jafnan hefir fyrir yðr tjáð verit, viii. 101, ; í þessum fám orðum tér (teer ) fyrr-nefndr spámaðr, 29; Níuvikna-fasta tér herleiðingar-tíma Israels fólks, 49; tjár ok presenterar, id.; tér ok sýnir, 71; sýndi hón ok téði bónda sínum þann sama möttul, 199; sýnisk enn ok teez (= tésk), 288.II. to tell, report, relate; þeir tjáðu þat fyrir honum, at …, i. 220; tjá ok telja fyrir honum stórmerki Guðs, ii. 157; hann tjáði fyrir konu sinni ok dóttur at Hrafn væri úskapgæfr, vi. 109; var þat tjáð fyrir honum at hann skyldi vera erkibiskup, x. 160; ræðir Veseti mál sitt, ok tjár á þessa leið, xi. 84; tjáði málit fyrir honum vel um stýrimanninn, 324; Gunnarr tjáði hversu vel þeim hafði farit, 71; þá hluti er þar görðusk téða (told) ek þér í fyrra bréfi, 165; té () honum innvirðuliga allt okkat tal, 261; þá tjáða (teede ) ek þeim eigi mitt nafn Adonay, 265; mun ek nú tína þér ok tjá minn harm ok angr, 14; þetta tjáir Stúfr skáld, iii. 72; þeir téðu oss með bréfum, i. 429; góðir menn hafa oss téð ok váru ráði, 433; svá var sagt at þessir menn hefði þat tjáð ok ráðit Skúla jarli, at …, ix. 325; sem nú var tjáð ok sagt, xi. 130.III. paraphrast., hann tegaz sækja mik, Hallfred; þeir tegask görva Ólaf fjörvaltan, Sighvat; nú tegaz öld at sækja, (in a verse); ek tegumk at drekka, (in a verse).IV. , þar sýnisk ok tésk (teez ) enn sá staðr, 105; téðisk fótleggrinn brotinn, i. 889; hann lét taka bréf Þorsteins bónda, í hverju tjásk má (may be seen) hans sögn ok vitnisburðr, ii. 5; tésk (teez) ok auðsýnisk, 71; tésk (teez) ok sýnisk, 28.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • qs.quasi.
  • pres.nútíð (e. present)
  • pret.þátíð (e. preterite)
  • imperat.boðháttur (e. imperative)
  • part.lýsingarháttur (e. participle)
  • reflex.reflexive.
  • Ulf.Ulfilas.
  • Hel.Heliand.
  • O. H. G.Old High German.
  • Germ.German.
  • cp.compare.
  • Engl.English.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Lat.Latin.
  • Gr.Greek.
  • Goth.Gothic.
  • i. e.id est.
  • Dan.Danish.
  • Cod.Codex.
  • v. l.varia lectio.
  • Vkv.Völundar-kviða. (A. II.)
  • Stj.Stjórn. (F. I.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Mar.Maríu saga. (F. III.)
  • Rb.Rímbegla. (H. III.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • D. N.Diplomatarium Norvagicum. (J. II.)
  • Bær.Bærings saga. (G. II.)
  • Karl.Karla-magnús saga. (G. I.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Glúm.Víga-Glúms saga. (D. II.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Al.Alexanders saga. (G. I.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Orkn.Orkneyinga saga. (E. II.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)