undan
forsetning
with and from under, from underneath; hann kastaði í pallinn undan sér hásætinu, he threw the cushion away from the seat he sat on, 175; hjó undan honum fótinn, cut his foot from under him, cut his leg off, 9; madr kippti fótum undan honum, svá at hann féll, ii. 149; hann hafði rétt fingrinn út undan húðinni, 208; berjask undan skildi eða buklara, 374 B; hann spratt upp undan borðinu, he sprang up from the table, 152; spratt upp u. garðinum, up from under the fence, where he had been hidden, 170; róa fram undan eyjunni, ii. 305; sjá þeir renna skip undan eyjum fram, x. 205; halda skipum undan landi, to keep with his ship from under the land, stand off land, i. 225; gaf byr undan landi, Ísl. ii. 243; þá er hann var þrévetr, gékk hann eigi u. konum, 320; hestisk Þórólfr á hann en graðungrinn gékk eigi u. at heldr, 324 (of a vicious bull).
2. without motion, of position; skerit var út undan firðinum, the skerry was out at sea just off the fjord, 49; ísar liggja langt undan landi, lie off the land, 173 B; … skeri, þat er vika u. landi, 134; undan þríhyrningi, from (the farm) , 93, 103; undan Felli, from Fell, i. 9.3. from, away, in the sense of retreating, pursuing, shunning, escaping, flying from a thing; snúa undan, to turn away from, 95; get ek þess at þú vilir eigi renna u. þeim, id.; komask undan, to escape; ríða undan. 105; varpa sér undan, 91; ef þetta berr undan, escapes, 63: , fara undan, to keep aloof, withdraw from, refuse, 99; þeir þágu þá undan, got them relieved. 163; frelsa e-n undan valdi e-s, x. 142; skilja undan, see skilja; ganga undan, to pass away, be lost, i. 23; láta jarl ráða svá miklu ríki undan yðr, 52; Styrr dró alla menn undan Þorgesti, 108; heimta fé mitt undan Hrúti, claim it from under Rut’s hand, call on Rut to yield it up, 31; hve þér mundi undan, ef þú hefðir nökkut þat gört er frami væri at, Ísl. ii. 358 (a corrupt passage).4. ahead of, before, both as and ; ganga, fara undan e-m, to go before, ahead of, to eptir; hann lætr fara undan sauðfé þat er skjarrast var, 96; hann var á undan mér alla leiðina; farðú á undan, eg skal koma á eptir, in usage; the ancients here mostly use fyrir, 5. lömb undan ám, a lamb under a ewe (born of it); kið undan geitum, kálfar undan kú, ii. 305: so in usage, hann er u. henni Hyrnu, of the young and the dam; so also, smjör undan tuttugu kúm, tíu ám, ii. 529.
Skammstafanir og tilvitnanir
- prep.forsetning (e. preposition)
- dat.þágufall (e. dative)
- adv.atviksorð (e. adverb)
- metaph.metaphorical, metaphorically.
- opp.opposed.
- freq.frequent, frequently.
- mod.modern.
- q. v.quod vide.
- Nj.Njála. (D. II.)
- Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
- Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
- Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
- Háv.Hávarðar saga. (D. II.)
- Landn.Landnáma. (D. I.)
- Th.Theophilus. (F. III.)
- Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
- Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
- Grág.Grágás. (B. I.)
- Fb.Flateyjar-bók (E. I.)