Yrða

yfir

forsetning
with and , also or even as ; [in there are two forms, uf = sub, and ufar = super, which, as to the form, answer to ‘of’ and ‘yfir;’ but in reality ‘of’ is in the old vellums used indiscriminately, sometimes = um (), sometimes = yfir, see p. 462 and um (umb, of), p. 648 ; ‘of’ as is now obsolete, having been replaced, according to the sense, by um or yfir: ufar; ofer; over; ubar; ubar; über; over; öfver; super; υπέρ]:—over.
A. WITH DAT. over, above; hvers manns alvæpni hékk yfir rúmi hans, 88; þriðja stendr yfir Niflheimi … brenn eldr yfir Bifröst, 10; yfir lokhvílu sinni, 183; spretta skörum yfir sér, ii. 187; tjalda yfir skipi sínu. 373; jörð gróin yfir viði eðr beinum, ii. 354; sitja yfir borðum, matborði, dagverði, drykkju …, to sit at table over one’s meat, drink; 6, 68, 63, 407, 577, passim; sitja yfir dómum yfir málum manna, to sit at, attend to cases, as judge, 86; Olafr konungr hafði jafnan með sér tólf ena spökustu menn, þeir sátu yfir dómum með honum ok réðu um vandamál, id.; sitja yfir e-m, to sit over one (a sick person), vii. 166, ix. 250; styrma yfir e-m, 40.
II. usages; görask konungr bæði yfir Mörkinni ok Hálogalandi, 71; konungr yfir Englandi, 263; biskup yfir þeim fjórðungi, i. 326; hafa vald yfir e-u, i. 227, x. 48; vera höfðingi ok herra yfir e-u, id.; Þorgils er þá var yfir Skagafirði, 61; dómandi allra mála yfir þeim ríkjum, i. 513; hann setti bróður sinn yfir Víkinni, i. 29; sektir yfir e-m, i. 420; til gæzlu yfir e-m, custody over one, 21; vaka yfir e-m, to wake or watch over, i. 9, iv. 299; vöku vér hér hverja nótt á Aski yfir fé váru, 375: þú vart trúr yfir litlu, eg mun setja þig yfir mikið, Matt. xxv. 23; vil ek eigi hafa flimtan hennar né fáryrði yfir mér, 50; sitja yfir hlut e-s, 89 (see sitja I. 2); ok liggi sú íllska lengr yfir þeim, threatening them, x. 265; búa yfir brögðum, i. 290; hefi ek sét marga dýrliga hluti yfir honum, 623. 55; mér sýnisk svá mikit yfir þér, at mér byðr þat eitt í skap at þú verðir meira stýrandi, i. 468; allir þeir er nokkurr þrifnaðr var yfir, leystu sik á þrem vetrum, iii. 18; opt hafa orðit þvílíkar jarteinir yfir heiðnum mönnum, vii. 195; láta vel ílla … yfir e-u, 168, i. 213, ii. 32 (see láta B. I. 2); láta hljótt yfir e-n, 232; þegja yfir e-u, 36; fögnuðr yfir e-u, joy over a thing, 623. 23; aumhjartaðr yfir úförum hvers manns, 687; lýsa yfir e-u, to declare, 20, 250, 93, 164, 306, 13, 24, 141 new , 16, 101, 179, i. 95, 203, 268, 624, ii. 25, xi. 6, 25: hlyða e-m yfir, see hlýða.III. or adverb, usages; eldr, ok katlar yfir, 238; ætlar hann at görask konungr yfir norðr þar, 71; yfir á Espihóli, iii. 261.
B. WITH ACC. over, above, denoting motion; limar hans dreifask yfir heim allan, 10; drógu þeir netið yfir hann, … hlaupa yfir netið … hleypr hann yfir þinulinn, 40; þeir bundu yfir sik flaka af viði, ix. 421; Skaði tók eitr-orm ok festi yfir hann, 40; hann tók yfir sik skikkjuna, ‘took clothes over himself,’ put on the mantle, 170; binda boð yfir miðjar dyrr, 434; leggja e-t yfir altari þín, 655 xxiii; lauf ok limar tóku út yfir skipit, 36; hann felldi hvern yfir annan, i. 151; hverr um annan (um C. V); er aldr fór yfir hann, 123; sló miklum ótta yfir hirðmennina, struck great terror into the king’s men, i. 68; skjóta skjóli yfir e-n, 40; setja menn yfir ríki sitt, 7; at konungr mundi annan höfðingja setja yfir Norðymbra-land, i. 24; lét hann taka Knút til konungs yfir ríki þat allt, 112; komask yfir e-t, to come by a thing, 175; láta lítið yfir sik, vii. 29.
2. over, through, across; austr yfir Foldina, i. 52; hann gékk yfir mark þat, 490; fara yfir ás nokkurn, … klif bratt yfir at fara, 576; ríða yfir fljótið, 82; hverr reiddi yfir Markar-fljót, 142; yfir skóginn, v. 249; ríðu vestr yfir Lómagnúpssand, 255; yfir hafit, vi. 21; er hann kom suðr yfir Fjalir, iii. 36; sigla norðr yfir Foldina, viii. 132; síðan fóru þeir yfir Norðrá, 134; fara at veizlum yfir ríki sitt, i. 157; skógr er almannavegr liggr yfir, 4.II. over, beyond; hafa vöxt yfir e-n, to have growth over or above another, be taller, ii. 234; hafa höfuð ok herðar yfir e-n; fram yfir aðra menn, beyond, above, i. 27; yfir þat fram, beyond that, above that, 19; fram yfir Páskaviku, i. 121; fram yfir Jól, 344; yfir hálf-þrítugt, ix. 33.III. of direction, with another ; yfir á Hól, 9; þeir fúru yfir a Katanes, ix. 424; þeir sigldu yfir undir Kaupmannaeyjar, 421; upp yfir; fram yfir Grjótteigsá, 6.IV. and adverb, usages; sá kvittr kom yfir, passed over, 164; lesa yfir, to read, iii. 10, x. 1; kveld kemr yfir, draws on, 230; skýflóki gengr yfir, 169; um nóttina þann tíma er hringdi yfir, x. 29; at hann myndi fljótara yfir bera ef hann riði, 7; hestrinn bar hann skjótt yfir ok víða, id.; undir at leiða eðr yfir at keyra, 412; göra brú yfir, 411.
2. with verbs; bera, gnæfa, taka yfir, to surpass, passim; vofa yfir, to impend; búa yfir e-u, see búa; hylma ylir, to conceal; bætr yfir, to mend; verpa yfir, to calculate; drepa yfir e-t, to hush down; fara yfir, to pass over; líta, sjá yfir, to oversee, superintend; líða yfir, to pass over, also to faint; stíga yfir, to overcome; staupla yfir, sjást yfir, to overlook, neglect, , see the verbs.3. var hann kátr yfir fram, exceedingly, iii. 267; bjargit skútti yfir fram, vii. 81; sjá yfir upp, 30.
Skammstafanir og tilvitnanir
  • prep.forsetning (e. preposition)
  • dat.þágufall (e. dative)
  • acc.þolfall (e. accusative)
  • ellipt.elliptical, elliptically.
  • adv.atviksorð (e. adverb)
  • Goth.Gothic.
  • Lat.Latin.
  • Icel.Iceland, Icelander, Icelanders, Icelandic.
  • q. v.quod vide.
  • sqq.following.
  • A. S.Anglo-Saxon.
  • Engl.English.
  • O. H. G.Old High German.
  • Hel.Heliand.
  • Germ.German.
  • Dan.Danish.
  • Swed.Swedish.
  • Gr.Greek.
  • metaph.metaphorical, metaphorically.
  • MS.manuscript, manuscripts.
  • Ed.edition, editions, edited.
  • cp.compare.
  • etc.et cetera.
  • Eg.Egils saga. (D. II.)
  • EddaEdda. (C. I.)
  • Nj.Njála. (D. II.)
  • Fas.Fornaldar sögur. (C. II.)
  • Grág.Grágás. (B. I.)
  • Ó. H.Ólafs saga Helga. (E. I.)
  • Fms.Fornmanna sögur. (E. I.)
  • Ld.Laxdæla saga. (D. II.)
  • H. E.Historia Ecclesiastica Islandiae. (J. I.)
  • Bs.Biskupa sögur. (D. III.)
  • Hkr.Heimskringla. (E. I.)
  • Sks.Konungs Skugg-sjá. (H. II.)
  • Eb.Eyrbyggja saga. (D. II.)
  • Fs.Forn-sögur. (D. II.)
  • Gísl.Gísla saga. (D. II.)
  • Sturl.Sturlunga saga. (D. I.)
  • Gþl.Gulaþings-lög. (B. II.)
  • Bárð.Bárðar saga. (D. V.)
  • Vm.Vilkins-máldagi. (J. I.)
  • Boll.Bolla-þáttr. (D. V.)
  • Hrafn.Hrafnkels saga. (D. II.)
  • Dipl.Diplomatarium. (J. I.)
  • Finnb.Finnboga saga. (D. V.)