Yrða

kveða

sagnorðþolfall
1
yrkja, semja (vísu, kvæði)
hún kvað ljóð í veislunni
kveða rímur
syngja rímur á sérstakan hátt
2
segja (e-ð)
hann kvað þetta vera rétt
þeir kváðu samningana vera ólöglega
kveða svo að orði
orða það svo
3
kveða + að
láta <mikið> að sér kveða
vera atkvæðamikill, virkur, áberandi
hún lætur mikið að sér kveða í félagslífi skólans
það kveður <lítið> að <honum>
það kveður lítið að henni á fundum
4
kveða + á
<lögin> kveða á um <þetta>
lögin mæla fyrir um þetta, þetta stendur í lögunum
það er kveðið á um <þetta> <í skólareglum>
5
kveða + niður
stöðva (e-ð)
hún reyndi að kveða niður slúðursögurnar um sig
kveða niður draug
losa sig við draug
6
kveða + upp
kveða upp dóm
dæma
rétturinn hefur kveðið upp dóm í málinu
7
kveða + upp úr
kveða upp úr með <þetta>
úrskurða um þetta
læknirinn kvað upp úr með að maðurinn væri látinn
8
kveða + við
það kveður við annan tón hjá <honum>
hann talar öðruvísi, segir annað núna
allt í einu kveður við annan tón hjá ráðherranum
það kveður við <þruma>
það heyrist í þrumu
→ sjá: kveðast so
Orðasvið, samstæður og orðasambönd
Samstæður
Orðasambönd
  • kveða að
  • kveða dýrt
  • kveða myrkt
  • kveða níð
  • kveða sér hljóðs
  • kveða skothent
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
kveð
kvað
2.p.
kveður
kvaðst
3.p.
kveður
kvað
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
1.p.
kveði
kvæði
2.p.
kveðir
kvæðir
3.p.
kveði
kvæði
Nh.
kveða
Sagnb.
kveðið
Lh. nt.
kveðandi
Boðháttur
Stýfður
Eintala
Fleirtala
Bh.
kveð
kveddu
kveðið
Spurnarmyndir
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
kveðurðu
kvaðstu
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
2.p.
kveðirðu
kvæðirðu
Ópersónuleg notkun
Ópersónuleg
Framsöguháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
kveður
kvað
Viðtengingarháttur
Nútíð
Þátíð
3.p.
kveði
kvæði
Lýsingarháttur þátíðar (sterk beyging)
Karlkyn
Kvenkyn
Hvorugkyn
Nf.
kveðinn
kveðin
kveðið
Þf.
kveðinn
kveðna
kveðið
Þgf.
kveðnum
kveðinni
kveðnu
Ef.
kveðins
kveðinnar
kveðins